Jump to content

Էներգաարդյունավետություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Եվրոպական միության էներգաարդյունավետության պիտակավորում

Էներգաարդյունավետություն՝ էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ (ռացիոնալ) օգտագործումը: Ավելի քիչ էներգիայի օգտագործում՝ արտադրության մեջ շենքերի կամ տեխնոլոգիական գործընթացների նույն մակարդակի էներգետիկ աջակցություն ապահովելու համար: Տնտեսական զարգացման սակագնի օգտագործման տնտեսապես արդարացված արդյունավետության ձեռքբերում՝ տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի զարգացման առկա մակարդակով և շրջակա միջավայրի պահպանության պահանջներին համապատասխան: Գիտելիքների այս ճյուղը գտնվում է ճարտարագիտության, տնտեսագիտության, իրավագիտության և սոցիոլոգիայի խաչմերուկում:

Ի տարբերություն էներգախնայողության (խնայողություն, էներգիայի պահպանում), որը հիմնականում ուղղված է էներգիայի սպառման նվազեցմանը, էներգաարդյունավետությունը (էներգիայի սպառման օգտակարությունը) էներգիայի օգտակար (արդյունավետ) ծախսումն է:

Բնակչության համար դա կոմունալ ծախսերի կրճատումն է, երկրի համար՝ ռեսուրսների խնայողությունը, արդյունաբերության արտադրողականության և մրցունակության բարձրացումը, էկոլոգիայի համար՝ ջերմոցային գազերի արտանետման սահմանափակումը մթնոլորտում, էներգետիկ ընկերությունների համար՝ վառելիքի ծախսերի և շինարարության համար անհիմն ծախսերի նվազեցումը, արդյունաբերական ընկերությունների համար՝ արտադրության ինքնարժեքի իջեցումը։

Շինարարության և նախագծման մեջ «էներգախնայողությունը» կարող է նշանակել ռեսուրսների սպառման մերժում կամ սահմանափակում, մինչդեռ «էներգաարդյունավետությունը» ենթադրում է ռեսուրսների օգտագործման ռացիոնալություն, ճարտարապետական լուծումների և ինժեներական միջոցառումների համալիրի կիրառում, որոնք կարող են հանգեցնել ձմռանը ջերմամատակարարման ծախսերի կրճատմանը և ամռանը հովացմանը՝ միաժամանակ պահպանելով բնակիչների հարմարավետության մակարդակը՝ առանց էներգիայի ծախսերի ավելացման:

Էներգախնայող և էներգաարդյունավետ սարքեր՝ դրանք, մասնավորապես, ջերմության, օդափոխության, էլեկտրաէներգիայի մատակարարման համակարգեր են, երբ մարդը գտնվում է սենյակում և դադարեցնում է այս մատակարարումը նրա բացակայության դեպքում: Անլար հպման ցանցերը (ԱՀՑ), կարող են օգտագործվել էներգիայի արդյունավետ օգտագործումը վերահսկելու համար:

Էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաները կարող են կիրառվել լուսավորության մեջ (օրինակ. ծծմբի վրա հիմնված պլազմային լամպեր), ջեռուցման մեջ (գազի օդային ջեռուցում, ջերմամեկուսիչ նյութեր):

Էներգաարդյունավետությունը աշխարհում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970-ականներից սկսած՝ շատ երկրներ իրականացրել են էներգաարդյունավետության բարձրացման քաղաքականություն և ծրագրեր։ Այսօր արդյունաբերական հատվածը կազմում է առաջնային էներգիայի տարեկան համաշխարհային սպառման գրեթե 40% - ը և ածխաթթու գազի համաշխարհային արտանետումների մոտավորապես նույն մասնաբաժինը: Ընդունվել է ISO 50001 միջազգային ստանդարտը, որը կարգավորում է նաև էներգաարդյունավետությունը[1]։

Եվրոպական Միություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եմ պետություններում էներգիայի վերջնական սպառման ընդհանուր ծավալում արդյունաբերության մասնաբաժինը կազմում է 26,8%, տրանսպորտի մասնաբաժինը՝ 30,2%, ծառայությունների ոլորտը՝ 43%: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ էներգիայի սպառման ծավալի մոտ 1/3-ը բաժին է ընկնում բնակարանային հատվածին, 2002 թվականին ընդունվեց Եվրամիության Շենքերի էներգետիկ ցուցանիշների դիրեկտիվը, որը սահմանում էր շենքերի էներգաարդյունավետության պարտադիր ստանդարտները:Այս ստանդարտները անընդհատ վերանայվում են խստացման ուղղությամբ՝ խթանելով նոր տեխնոլոգիաների զարգացումը։

Էներգաարդյունավետության միջազգային ծրագրեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. «Направления политики промышленной энергоэффективности. Energy bulletin. № 4, март-апрель, 2009» (PDF). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էներգաարդյունավետություն» հոդվածին։

Պարբերականներ