Jump to content

Էյլերի բնութագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Էյլերի բնութագիր կամ Էյլեր-Պուանկարայի բնութագիր, բնութագիր է տոպոլոգիական տարածության. Էյլերի տարածության բնութագիրը X սովորաբար նշանակում են χ(X)։

որտեղ ki ցույց է տալիս վանդակների թվի չափականությունը i.
Այդ սահմանումը իմաստ ունի միայն, եթե Բետտի թիվը վերջավոր է և բավականին շատ թվացուցիչների համար զրոյանում են։
  • Վերջին սահմանումը ընդհանրացնում է նախորդը և ընդհանրացնում է ուրիշ ցանկացած գործակիցներով հոմոլոգիան
  • Էյլերի բնութագիրը հանդիսանում է հոմոտոպիկ ինվարիանտ՝այսինքն պահպանվում է հոմոտոպիկ համարժեքությունը տապալոգիական տարածությունում։
    • Մասնավորապես, Էյլերի բնութագիրը տոպոլագիական ինվարիանտ է։

Բազմանիստերի էյլերյան բնութագիրը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Երկչափանի տոպոլոգիական բազմանիստի Էյլերյան բնութագիրը կարող է հաշվել։ χ=Γ−P+B բանաձևով,որտեղ где Г, Р и В համապատասխանաբար նիստերի, կողերի և գագաթների թվն է։ մ ասնավորապես, միակցված բազմանիստի համար ճիշտ է Էյլերի բանաձևը։
  • : Γ−P+B=χ(S2)=2.
Օրինակ, Էյլերի բնութագիրը խորանարդի համար հավասար է 6 − 12 + 8 = 2, իսկ եռանկյուն բուրգի համար՝ 4 − 6 + 4 = 2.

Գաուս-Բոննի թեորեմը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկչափ կոմպակտ կողմորոշված ռիմանյան բազմակերպության (մակերևույթի) S համար առանց սահմանների գոյություն ունի Գաուս -Բոննի բանաձևը, կապում է էյլերյան բնութագիրը χ(S) գաուսյան թեքվածության K բազմակերպության հետ։ ∫SKdσ=2πχ(S), որտեղdσ — մակերևույթի մակերեսի տարր է S.

Կողմնորոշիչ և ոչ կողմորոշիչ մակերևույթներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Էյլերի բնութագիրը կողնորոշված գունդը ձեռքերով արտահայտում է բանաձևով χ(X)=2−2g, որտեղ g-ն ձեռքերի թիվն է, ոչ կողմնորոշված մակերևույթի համար բանաձևը երևում է, ինչպես χ(X)=2−g.

Էյլերի բնութագրի մեծությունը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Անվանումը Տեսքը Էյլերի բնութագիրը
Հատված 1
Շրջանագիծ 0
Շրջան 1
Գունդ 2
Տոր
(Երկու շրջանագծերի արտադրյալ)
0
Կրկնակի տոր −2
Եռակի տոր −4
Պրոյեկտիվ մակերևույթ 1
Մյոբիուսի թերթ 0
Կլայնի շիշ 0
Երկու գնդեր (չկապված) 2 + 2 = 4
Երեք գնդեր 2 + 2 + 2 = 6

1752 թվականին Էյլերը[2] հրապարակել է բանաձևը, կապելով միմյանց եռչափանի բազմանիստի նիստերը։ Բնագրի աշխատանքում բանաձևը ներկայացվում է  S+H=A+2 տեսքով, որտեղ S-ը գագաթների թիվն է, H-ը՝ նիստերի քանակը, A-ն՝ կողերի քանակը։

Ավելի վաղ այդ բանաձևը հանդիպում է Ռընե Դեկարտի ձեռագրերում, հրատարակված XVIII դարում։

1899 թվականին Պուանկարեն[3] ընդհանրացրեց այդ բանաձևը N-չափելի բազմանիստի դեպքում։

∑i=0N−1(−1)iAi=1+(−1)N−1,

որտեղ Ai i-ն չափելի նիստերի, N-ը չափելի բազմանիստի քանակն է։

Եթե ձևականորեն համարենք բազմանիստը իր սեփական միակ նիստի չափականությունն է N,։ Բանաձևը կարելի է գրառել ավելի պարզ տեսքի։

∑i=0N(−1)iAi=1.

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «Practical Polygonal Mesh Modeling with Discrete Gaussian-Bonnet Theorem» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2010-06-28-ին. Վերցված է 2016-06-16-ին.
  2. ↑ L. Euler Demonstratio nonnullarum insignium proprietatum, quibus solida hedris planis inclusa sunt praedita. Novi Commentarii Academiae Scientiarum Petropolitanae 4:140–160, 1758Представлено Санкт-Петербургской Академии 6 апреля 1752 года. Opera Omnia 1(26): 94–108.
  3. ↑ H. Poincaré, Sur la généralisation d'un théorème d'Euler relatif aux polyèdres, Compt. Rend. Acad. Sci., 117 (1893), 144-145; Oeuvres, Vol. XI, 6-7.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]