Էմոմալի Ռահմոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էմոմալի Ռահմոն
տաջ.՝ Эмомалӣ Раҳмон
Emomali Rahmon (2017-02-27).jpg
 
Կուսակցություն՝ People's Democratic Party of Tajikistan? և ԽՄԿԿ
Կրթություն՝ Տաջիկստանի ազգային համալսարան (1982)
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և պետական գործիչ
Ազգություն Տաջիկներ
Դավանանք սուննի իսլամ
Ծննդյան օր հոկտեմբերի 5, 1952(1952-10-05)[1][2] (68 տարեկան)
Ծննդավայր Danghara, Կուլյաբի մարզ, Տաջիկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Tajikistan.svg Տաջիկստան
Ի ծնե անուն տաջ.՝ Эмомалӣ Шарифович Раҳмонов
Ամուսին Azizmo Asadullayeva?
Զավակներ Rustam Emomali? և Ozoda Rahmon?
 
Կայք՝ president.tj
 
Ինքնագիր Emomali Rahmon signature.png
 
Պարգևներ

Hero of Tajikistan?, Երեք աստղի շքանշան, 1-ին կարգ, «Վաստակի համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (Ուկրաինա), իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 1-ին աստիճանի շքանշան, 1-ին աստիճանի Դոստիկ շքանշան, Պակիստանի շքանշան, Հեյդար Ալիևի շքանշան, Սերբիայի Հանրապետության օրդեն, Մուբարակ Մեծի շքանշան, «Աստանայի 10 տարի» մեդալ, Թուրքմենստանի Նախագահի «Բիտարապլիք» շքանշան, Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան (Ռուսաստան), անվանական հրազեն, Պարասատի շքանշան, Order of El-yurt hurmati? և «Ազգերի համագործակցության» շքանշան

Էմոմալի Ռահմոն ((տաջ.՝ Эмомалӣ Раҳмон, պարսկերեն՝ امام‌علی رحمان) մինչև 2007 թվականի մարտի 21-ը՝ Էմոմալի Շարիպովիչ Ռահմոնով (տաջ.՝ Эмомалӣ Шарифович Раҳмонов[3]), հոկտեմբերի 5, 1952(1952-10-05)[1][2], Danghara, Կուլյաբի մարզ, Տաջիկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), Տաջիկստանի պետական և քաղաքական գործիչ։ Տաջիկստանի Հանրապետության երրորդ նախագահ` 1994 թվականի նոյեմբերի 16-ից։ 1992 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 1994 թվականի նոյեմբերի 16-ը եղել է Տաջիկստանի Հանրապետության Գերագույն Խորհրդի նախագահը՝ հանդիսանալով պետության փաստացի ղեկավարը, այդ ընթացքում երկրում վերացվել է նախագահի պաշտոնը։ 1998 թվականի մարտի 18-ից նաև Տաջիկստանի խորհրդարանում իշխող ձախ կենտրոնամետ Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդն է։ 1999 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ընտրվել Է ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի նախագահի տեղակալ՝ մեկ տարի ժամկետով։

2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ից Էմոմալի Ռահմոնը կրում է Պեշվոի միլլատ (Ազգի առաջնորդ) ցմահ տիտղոսը, որի լրիվ անվանումը Խաղաղության և ազգային միասնության հիմնադիրն է՝ Ազգի առաջնորդ։ Չորս անգամ (1994, 1999, 2006 և 2013 թվականներին) հաղթել է նախագահական ընտրություններում, բացի այդ, երկարացրել և բարեփոխել է իր լիազորությունները 1999 և 2003 թվականների համաժողովրդական սահմանադրական հանրաքվեների արդյունքում։ 2016 թվականի մայիսի 22-ին կայացած վերջին համաժողովրդական սահմանադրական հանրաքվեի արդյունքում ընդունվել են փոփոխություններ, որոնք Տաջիկստանի նախագահից հանում են նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու թվի սահմանափակումներն ու նվազեցնում նախագահի տարիքային ցենզը 35-ից մինչև 30 տարեկանը։ Հայտնի է դարձել 1992 թվականին՝ երկրում նախագահի պաշտոնը լուծարելուց հետո, երբ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ (1992-1997 թվականներն) դարձել է Տաջիկստանի Գերագույն Խորհրդի նախագահը ՝ որպես կոմպրոմիսային թեկնածու մի կողմից կոմունիստների և նեոկոմունիստների, մյուս կողմից՝ Իսլամական, ազգայնական և լիբերալ-դեմոկրատական ուժերի (միասնական տաջիկական ընդդիմություն) միջև։ Հակասական գործիչ։ Էմոմալի Ռահմոնի կողմնակիցները նրան համարում են անձ, որը Տաջիկստանի Միավորված ընդդիմության հետ փոխզիջումների և բանակցությունների միջոցով կարողացել է կանգնեցնել յոթամյա քաղաքացիական պատերազմը և պահպանել երկրում կայունությունն ու խաղաղությունը, իսկ նրա հակառակորդները նրան մեղադրում են ավտորիտար կառավարման, երկրից իր քաղաքական մրցակիցներին և իրական ընդդիմությանը հեռացնելու կամ արտաքսելու, անձի պաշտամունքի, մարդու իրավունքների և ազատությունների խախտման, ծանր սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի, երկրում գործազրկության, կոռուպցիայի և նեպոտիզմի ծաղկման մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  2. 2,0 2,1 Munzinger Personen (գերմ.)
  3. «Tajiks 'must drop Russian names'»։ BBC