Էմիլ Օլիվյե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էմիլ Օլիվյե
Émile Ollivier by Pierre-Louis Pierson, 1870.png
 
Կուսակցություն՝ Բոնապարտիզմ
Կրթություն՝ Տյեր լիցե
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, պատմաբան և փաստաբան
Ծննդյան օր հուլիսի 2, 1825(1825-07-02)[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Մարսել[7]
Վախճանի օր օգոստոսի 20, 1913(1913-08-20)[2][3][8][9][5][6] (88 տարեկանում)
Վախճանի վայր Saint-Gervais-les-Bains[7]
Գերեզման Սեն-Թրոպե
Թաղված Սեն-Թրոպե
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Ամուսին Բլանդինա Լիստ
Զավակներ Դանիել Օլիվյե

Օլիվյե-Էմիլ Օլիվյե (ֆր.՝ Olivier Émile Ollivier, հուլիսի 2, 1825(1825-07-02)[1][2][3][4][5][6], Մարսել[7] - օգոստոսի 20, 1913(1913-08-20)[2][3][8][9][5][6], Saint-Gervais-les-Bains[7]), ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, 1869 թվականի դեկտեմբերի 27-ից մինչև 1870 թվականի օգոստոսի 9-ը փաստացի ղեկավարել է նախարարների կաբինետը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էմիլ Օլիվյեն ծնվել է 1825 թվականին ֆրանսիական հանրապետական ծայրահեղականների ընտանիքում, որը արտաքսվել է 1851 թվականի դեկտեմբերի 2-ի հեղաշրջումից հետո:

1848 թվականին Օլիվյեն երկրի ժամանակավոր կառավարության կողմից ուղարկվեց հարավ՝ որպես հանրապետության հանձնակատար:

Հետագայում Էմիլը դարձավ Բուշ դյու Ռոնի բաժանմունքի ոստիկանապետ, որտեղ նա ցուցաբերեց անկայունություն՝ մոտենալով միապետներին և հոգևորականներին:

Իշխանությունը Լուի Նապոլեոնի ձեռքը հանձնելուն պես Օլիվյեն ստիպված եղավ հեռանալ ծառայությունից և սկսեց աշխատել որպես իրավաբան և լրագրող[10]:

1857 թվականին օրենսդիր մարմնում Էմիլ Օլիվյեն ընտրվեց որպես Փարիզի պատգամավոր և մինչև 1863 թվականը պատկանում էր հինգի խմբին, որն այնուհետև կազմում էր նապոլեոնյան ռեժիմի միակ ընդդիմությունը[11]:

Այնուամենայնիվ, շուտով Օլիվյեն սկսեց ուղիներ փնտրել կառավարական շրջանակների հետ մտերմանալու, և իր հերթին Նապոլեոնյան քաղաքականությունը հանդիպեց նրան, հատկապես նրան կողմնակից էր դուքս դե Մորնը (Նապոլեոն III-ի ազգակիցը, Մատիլդա դե Մորնեի հայրը, սկանդալային Միսսիի, Գաբրիել Սիդոն Կոլեթի և Լիանա դե Պուժի սիրելին): Մորնիի մահով, Ռուերայի ռեակցիոն ուղղությունը ժամանակավորապես գերակշռվեց, և Օլիվիեի հույսերը «Միրաբոյի դերի» (նախարարական պաշտոն լիբերալ կաբինետում) ջարդեցին:

Օլիվիեի ծաղրանկարը

1869 թվականի մայիսի ընտրություններում Էմիլը հայտնվեց Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում, ըստ երևույթին, լինելով ընդդիմություն, բայց, ըստ էության, կառավարության թեկնածու, ով մտավ պալատ միայն հարավային գերատեսչություններից մեկի քվեարկության շնորհիվ: Նա հստակ ասել է իր ծրագիրը «փրկիր կայսրությունը»՝ լիբերալիզմին զիջելով:

Համաձայնելով մի շարք բարեփոխումների (օրենսդրական մարմնին օրենսդրական նախաձեռնությամբ ապահովելը, միջանձնային իրավունքի պաշտպանության հարցերը և այլն), Ֆրանսիայի կայսրը առաջարկեց Էմիլ Օլիվիեին ձևավորել և ղեկավարել կաբինետը: Նախարարությունը, որը ստեղծվել է 1870 թվականի հունվարի 2-ին, մի կողմից ընդգրկում էր միապետներ, որոնք պատրաստ էին հաշտվել «լիբերալ կայսրության» հետ (Լուի Բյուֆֆե, կոմս Նապոլեոն Դարյու), իսկ մյուս կողմից՝ Բոնապարտիստներ, որոնք թույլ էին տալիս ինչ-որ չափով վերադառնալ պառլամենտարիզմին: Ինքը՝ Օլիվյեն, վերցրեց Արդարադատության նախարարի պորտֆելը, բայց, փաստորեն, կանգնեց կաբինետի գլխին:

Վարչական ապակենտրոնացման հարցը մշակելու համար կազմված հանձնաժողովի նախագահ նշանակվեց նախկին վարչապետ տարեց Ադիլոն Բարոն: Նախարարության միջև միաձայնությունը երկար չտևեց. երբ գործը հասավ հանրաքվեի միջոցով բարեփոխումների իրականացմանը, Լուի Բյուֆֆեն և կոմս Դարյուն հրաժարական տվեցին, քանի որ երբ հարցնում էին հանրաքվեի մասին, նրանք ընդունում էին կայսեր իրավունքը ժողովրդին դիմելու միայն զուտ արքայական հարցերով: Արտաքին գործերի նախարարի պորտֆելը անցավ Գրեմոնի ձեռքը: 1870 թվականի մայիսի 8-ին տեղի ունեցած բողոքարկման արդյունքում ձայների մեծամասնությունը (82,68%) հանդես եկավ կառավարության կողմնակից, բայց ընդդիմության ուժեղացումը հարուցեց կայսրության կողմնակիցների գաղափարը, որ անհրաժեշտ է վերականգնել իր հեղինակությունը` արտաքին թշնամիներին հաղթելով: Ռազմական նախարար Էդմոն Լեբյոֆը հավաստեց, որ Ֆրանսիան պատրաստ է պատերազմի. Օլիվյեն, ոչ պակաս ամբարտավանությամբ, 1870 թվականի ամռանը, «թեթև սրտով», ինչպես ինքն էր ասում, մարտահրավեր նետեց Պրուսիային՝ իսպանական գահին Հոհենցոլերի թեկնածության համար:

Ֆրանս-պրուսական պատերազմի ճակատներում ֆրանսիական բանակի առաջին ցավալի պարտություններից հետո Օլիվիեի կաբինետը, լիովին չկարողանալով հաղթահարել դժվարությունները, տապալվեց: 1870 թվականի սեպտեմբերի 4-ի հեղափոխությունից հետո Էմիլ Օլիվյեն փախավ Իտալիա և վերադարձավ միայն 1874 թվականին, բայց նրա քաղաքական կարիերան ավարտվեց ընդմիշտ[12]:

Բազմաթիվ իրավաբանական և գրական հոդվածների հեղինակ Օլիվյեն իր կյանքի վերջին տարիներին ջատագովական է գրում իր գործունեության և երկրորդ կայսրության լիբերալ դարաշրջանի համար: 1895 և 1896 թվականներին «Revue des deux Mondes»-ը հրատարակել է Էմիլ Օլիվիեի մի քանի հետաքրքիր հոդվածներ՝ Լուի Նապոլեոնի՝ որպես հանրապետության նախագահ լինելու մասին:

Էմիլ Օլիվյեի կառավարության կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կաբինետի ղեկավար, արդարադատության և մշակույթի նախարար-Էմիլ Օլիվյե,
  • Ներքին գործերի նախարար- Էժեն Շեվանդե դե Վալդրոմ,
  • Արտաքին գործերի նախարար - կոմս Նապոլեոն Դարյու,
  • Գյուղատնտեսության և առևտրի նախարար-մարքիզ դը Տալու,
  • Հանրային աշխատանքների նախարար Շարլ Լուվե
  • Ֆինանսների նախարար - Լուի Բյուֆֆե,
  • Գեղարվեստի նախարար- Մորիս Ռիշար,
  • Կայսերական ունեցվածքի նախարար-մարշալ Ժան Բատիստ Վայան,
  • Ռազմական նախարար- մարշալ Էդմոն Լեբյոֆ,
  • Ծովային և գաղութային հարցերի նախարար- ծովակալ Շարլ Ռիգո դե Ժենուի,
  • Կրթության նախարար -Ալեքսիս Էմիլ Սեգրի,
  • Նախարար - Պետական խորհրդի նախագահ-Ֆելիքս Պարիու[13]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը՝ Բլանդինան, կոմսուհի Մարիա Կատերինա Սոֆյա Ագուի և կոմպոզիտոր Ֆերենց Լիստի դուստրն էր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118589865 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Sycomore / Assemblée nationale
  4. 4,0 4,1 Ollivier, Émile // http://runeberg.org/nfbt/0340.html — 1914. — Vol. 20.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Brockhaus Enzyklopädie
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Bargeton R., Bougard P., Clère B. L. et al. Les Préfets du 11 ventôse an VIII au 4 septembre 1870: Répertoires nominatif et territorialISBN 2-86000-064-X
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Оливье Эмиль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 8,2 SNAC — 2010.
  9. 9,0 9,1 9,2 Encyclopædia Britannica
  10. Гурова Ольга (2005)։ «Советская власть – народная власть? Очерки истории народного восприятия советской власти в СССР Под ред. поТимо Вихавайнена»։ Ab Imperio 2005 (2): 568–572։ ISSN 2164-9731։ doi:10.1353/imp.2005.0103 
  11. «Assemblée nationale»։ Enzyklopädie der Neuzeit Online։ Վերցված է 2019-12-08 
  12. «Ollivier, Emile, 1825-1913 - Social Networks and Archival Context»։ snaccooperative.org։ Վերցված է 2019-12-08 
  13. Le Figaro № 4, 4 января 1870 года (фр.)

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախորդող՝
կոմս Նապոլեոն Դարյու
Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարություն
ապրիլի 14 - մայիսի 15 1870 թվական
Հաջորդող՝
հերցոգ Աժենոր դը Գրամոն