Էմիլ Արթին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Էմիլ Արթին
Emil Artin
EmilArtin.jpg
Ծնվել է մարտի 3, 1898({{padleft:1898|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[1]
Վիեննա[1]
Մահացել է դեկտեմբերի 20, 1962({{padleft:1962|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1] (64 տարեկանում)
Համբուրգ[1]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Flag of Austria.svg Ավստրիա
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս[1]
Հաստատություն(ներ) Փրինսթոնի համալսարան, Հանբուրգի համալսարան, Միչիգանի համալսարան և Նոտր Դամ համալսարան
Գործունեության ոլորտ Հանրահաշիվ
Անդամակցություն Լեոպոլդինա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատեր Վիեննայի համալսարան

Էմիլ Արթին (Արթինյան, գերմ.՝ Emil Artin, 1898 թ. մարտի 3, Ավստրո-Հունգարիա - 1962 թ. դեկտեմբերի 20, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն) 20-րդ դարի առաջատար հայազգի մաթեմատիկոս, Էմմի Նյոթերի հետ միասին համարվում է ժամանակակից հանրահաշվի հիմնադիր և 1932 թվականին նրա հետ միասին ստացել է Աքերման-Թոյբների հիշատակի մրցանակը։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Էմիլ Արթինը ծնվել է 1898 թվականին Վիեննայում։ Նրա հորը նույնպես անվանում էին Էմիլ, նա արվեստի գործերի վաճառական էր, մայրը՝ Էմմա Լաուրա-Արթինը, օպերային երգչուհի էր։ Արթինի որդու՝ Մայքլի, խոսքով «Արթինը» հայկական Արթինյան ազգանվան կրճատ տարբերակն է։

Վաղ շրջան[խմբագրել]

1904 թվականի սեպտեմբերին ընդունվեց դպրոց, հավանաբար՝ Վիեննայում։ Երբ Էմիլն ութ տարեկան էր մահացավ նրա հայրը։ 1907 թվականի հուլիսի 15-ին մայրն ամուսնացավ գերմանախոս Ռայխենբերգից (ներկայումս՝ Չեխիայի Լիբերեց քաղաք) հաջողակ գործարար Ռուդոլֆ Հուբների հետ։ 1907 թվականի սեպտեմբերին Էմիլն ընդունվեց Ավստրիայի սահմանին մոտ հարավային Չեխոսլովակիայում գտնվող փոքրիկ Ստրոբնից քաղաքի դպրոց, որտեղ սովորելու համար ապրում է տնից հեռու, տեղական ագարակներից մեկում։ Հաջորդ տարի նա վերադառձավ Ռայխենբերգ, որտեղի դպրոցում էլ սովորեց մինչ 1916 թվականը։

Համալսարանական տարիներ[խմբագրել]

1916 թվականի հոկտեմբերին Էմիլն ընդունվեց Վիեննայի համալսարան՝ կենտրոնանալով մաթեմատիկայի վրա։

Գրքեր[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #119045125 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014: