Էկտոդերմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ectoderm.png

Էկտոդերմ (հունարեն-ἔκτος «արտաքին»+δέρμα «մաշկ») —արտաքին սաղմնային թերթիկ, սաղմի զարգացման տարբեր փուլերում[1].: Ինչպես նաև կա միջին սաղմնային թերթիկ՝ մեզոդերմ և ամնահեռավոր սաղմնային թերթիկը էկտոդերմից՝ էնտոդերմ[2]։

կաթնասունների սաղմի կտրվածքը արգանդի վերջնական թաղանթում

Սաղմի էկտոդերմը առաջանում է էնտոդերմի հետ միաժամանակ և ձևավորվում է սաղմնային բջջի արտաքին շերտից։ Էկտոդերմը ձևավորում է նոր համակարգ(ողնաշարավորների մոտ՝ ողնուղեղ, ծայրամասային նյարդեր և գլխուղեղ), ատամի էմալ և էպիդերմիս(մաշկային էպիթելի)[3]։ Ինչպես նաև այն ձևավորում է զգայական օրգանները, մարսողակա համակարգի էպիթելի առջևի ու հետին բաժինները։

Ողնաշարավորների էկտոդերմը բաղկացած է երեք մասերից՝ արտաքին էկտոդերմից, նյարդային ծայրից և նյարդային խողովակից։ Նյարդային ծայրը և նյարդային խողովակը հայտնի են նաև որպես նեյրոէկոդերմ։ Ձևավորվում է գաստրուլի փուլում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Эктодерма»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  2. Langman’s Medical Embryology, 11th edition. 2010.
  3. «Архивированная копия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-08-13-ին։ Վերցված է 2010-10-22 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 43 CC-BY-SA-icon-80x15.png