Էկտոդերմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ectoderm.png

Էկտոդերմ (հունարեն-ἔκτος «արտաքին»+δέρμα «մաշկ») —արտաքին սաղմնային թերթիկ, սաղմի զարգացման տարբեր փուլերում[1].: Ինչպես նաև կա միջին սաղմնային թերթիկ՝ մեզոդերմ և ամնեահեռավոր սաղմնային թերթիկը էկտոդերմից՝ էնտոդերմ[2]: Սաղմի էկտոդերմը առաջանում է էնտոդերմի հետ միաժամանակ և ձևավորվում է սաղմնային բջջի արտաքին շերտից: Էկտոդերմը ձևավորում է նոր համակարգ(ողնաշարավորների մոտ՝ ողնուղեղ, ծայրամասային նյարդեր և գլխուղեղ), ատամի էմալ և էպիդերմիս(մաշկային էպիթելի)[3]: Ինչպես նաև այն ձևավորում է զգայական օրգանները, մարսողակա համակարգի էպիթելի առջևի ու հետին բաժինները:

Ողնաշարավորների էկտոդերմը բաղկացած է երեք մասերից՝ արտաքին էկտոդերմից, նյարդային ծայրից և նյարդային խողովակից: Նյարդային ծայրը և նյարդային խողովակը հայտնի են նաև որպես նեյրոէկոդերմ: Ձևավորվում է գաստրուլի փուլում:

կաթնասունների սաղմի կտրվածքը արգանդի վերջնական թաղանթում.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Эктодерма»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  2. Langman’s Medical Embryology, 11th edition. 2010.
  3. «Архивированная копия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-08-13-ին։ Վերցված է 2010-10-22