Էլլա Բյուլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլլա Բյուլ
Ծնվել է հոկտեմբերի 12, 1929({{padleft:1929|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Ծննդավայր Snåsa, Նուր Տրյոնդելագ, Տրյոնդելագ, Նորվեգիա
Վախճանվել է սեպտեմբերի 21, 2006({{padleft:2006|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (76 տարեկանում)
Վախճանի վայր Snåsa, Նուր Տրյոնդելագ, Տրյոնդելագ, Նորվեգիա
Մասնագիտություն գրող, ուսուցչուհի, քաղաքական գործիչ և թարգմանիչ
Լեզու սաամական լեզուներ և Հարավսաամերեն
Քաղաքացիություն Flag of Norway.svg Նորվեգիա
Պարգևներ Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար մեդալ և Q11991723?

Էլլա Հոլմ Բյուլ (նորվ.՝ Ella Holm Bull, աղջկական ազգանունը Յոմա նորվ.՝ Joma, հոկտեմբերի 12, 1929({{padleft:1929|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}), Snåsa, Նուր Տրյոնդելագ, Տրյոնդելագ, Նորվեգիա - սեպտեմբերի 21, 2006({{padleft:2006|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}), Snåsa, Նուր Տրյոնդելագ, Տրյոնդելագ, Նորվեգիա), նորվեգիայի սաամ բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի և դասախոս: Իր ողջ ստեղծագործական կյանքը նվիրել է հարավսաամերենի ուսուցմանն ու տարածմանը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլլա Հոլմ Բյուլը ծնվել է 1929 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Սնոսայում՝ Նիլս Պեդերսեն Յոմայի (Nils Pedersen Joma, 1905-1948) և Աննա Յոդանսեն Սթեյնֆիելի (Anna Sofie Johnsen Steinfjell, 1904-1974) ընտանիքում: 1948 թվականի հուլիսի 5-ին տեղի ունեցած ավտովթարի ժամանակ 16 անձանց հետ միասին զոհվում են Էլլա Բյուլի հայրը, երեք եղբայրներն ու երկու քույրերը:

1953 թվականին Էլլան ամուսնանում է Ռյորոսիից Նիլս Հոլմ Բյուլի հետ (Nils Holm Bull, 1929-2003):

Ամուսնանալուց մեկ տարի անց՝ 1954 թվականին ավարտում է Սեսնա կոմունայի մանկավարժական ուսումնարանը: Իսկ 1964 թվականին Օսլոյի համալսարանն ավարտելուց հետո ստանում է սաամերեն լեզվի լեզվաբանության դիպլոմ:

1968 թվականից հարավսաամերեն է դասավանդել Սնոսայի դպրոցում: 1974 թվականին նորվեգացի լեզվաբան Կնուտ Բերգսլանդի հետ աշխատել է հարավսաամերենի զարգացման վրա[1]:

2004 թվականին հարավսաամերենի տարածման համար պարգևատրվել է «Gollegiella»[2] պարգևով: Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է սաամական համայնքի պատմությունները գրի առնելով:

Էլլա Բյուլն իր մահկանացուն կնքնել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ յոթանասունվեց տարեկան հասակում՝ Սնոսայում:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Dejpeladtje muvhth vätnoeh jih vuekieh, (2001)
  • Ov-messie darjomes, (2000)
  • Jielije saemien, (1996)
  • Manne joe maahtam lohkedh, (1989 )
  • “Åarjel-saemien Gåalmede gærja”, (1987)
  • Åarjel-saemien Vijhtede gærja, (1986)
  • Åarjel-saemien Nubpie gærja, (1986)
  • Åarjel-saemien Nealjede gærja, (1986)
  • Ovmese veareldh, (1985)
  • Suhtjegh, (1984)
  • Tsååbpe-niejlen jih Tsååbpe-baernien bijre (1984)
  • Brorke (1984)
  • Åarjel-saemien Voestes gærja (1982)
  • Lohkede Saemien, sydsamisk läsebok, tillsammans med Knut Bergsland (1974)
  • Ovmese veareldh (1985)

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jåvle-Laavlomh, julvisor (1996)[3][4]
  • Laavlomh-Maanide, barnvisor (1997)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.helsinki.fi/~sugl_smi/senc/esittely.htm 
  2. «Gollegiella – Davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi geigejuvvo čakčat 2012»։ Վերցված է 2017-01-05 
  3. http://www.discogs.com/artist/3154468-Ella-Holm-Bull 
  4. http://www.calliidlagadus.org/web/index.php?sladja=51&vuolitsladja=64 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]