Էլի Ժոզեֆ Կարտան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Էլի Ժոսեֆ Կարտանից)
1rightarrow blue.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Կարտան (այլ կիրառումներ)
Picto Info sciences exactes.png
Էլի Ժոզեֆ Կարտան
Élie Joseph Cartan
ElieCartanMFO.jpg
Ծնվել է ապրիլի 9, 1869({{padleft:1869|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})
Դոլոմյո
Մահացել է մայիսի 6, 1951({{padleft:1951|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:6|2|0}}) (82 տարեկանում)
Փարիզ
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս
Գործունեության ոլորտ դիֆերենցիալ երկրաչափություն
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն և Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Բարձրագույն նորմալ դպրոց
Պարգևներ Լեկոնտե մրցանակ
Élie Cartan Վիքիպահեստում

Էլի Ժոզեֆ Կարտան (անգլ.՝ Élie Joseph Cartan, ապրիլի 9, 1869 - մայիսի 6, 1951, Դոլոմյե, Փարիզ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս։ Փարիզի Գլխավոր Ասամբլեայի անդամ։

1891 թվականին ավարտել է Բարձրագույն նորմալ դպրոցը։ 1912 թվականին դարձել է Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են անընդհատ խմբերի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսություններին, դիֆերենցիալ երկրաչափությանը։ 1894-ին հիմնել է Լիի խմբերի հանրահաշվական տեսությունը, 1913-ին կառուցել է Լիի կիսապարզ խմբերի ներկայացումների տեսությունը, հետագայում Լիի խմբերը կապել է դիֆերենցիալ երկրաչափության և տոպոլոգիայի հետ։ 1899-ից 1902 թվականներին ստեղծել է, այսպես կոչված, արտաքին ձևերի տեսությունը, որը նրան հնարավորություն տվեց լուծել Պֆաֆի հավասարումների համատեղության հարցը։ Բազմաչափ տարածությունների դիֆերենցիալ երկրաչափությունում կառուցել է աֆինական, պրոյեկտիվ և կոնֆորմ կապակցվածություններ ունեցող ընդհանրացված տարածություններ, տվել է շարժական ռեպերի ընդհանուր մեթոդը, որը արտաքին ձևերի մեթոդի հետ երկրաչափական պրոբլեմների լուծման արդյունավետ միջոց է։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png