Էլի Ժոզեֆ Կարտան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Էլի Ժոսեֆ Կարտանից)
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարտան (այլ կիրառումներ)
Էլի Ժոզեֆ Կարտան
Élie Joseph Cartan
Elie-Cartan-1904.png
Ծնվել էապրիլի 9, 1869(1869-04-09)[1][2][3][4][5][6]
Դոլոմյո[7]
Մահացել էմայիսի 6, 1951(1951-05-06)[7][3][5][6] (82 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[7]
ԳերեզմանQ64493572?
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, ֆիզիկոս և գիտնական
Հաստատություն(ներ)Փարիզի գիտությունների ֆակուլտետ, Մոնպելիեի համալսարան[8], Լիոնի համալսարան[8], Նենսիի համալսարան[9], Փարիզի համալսարան և Լիոնի համալսարան
Գործունեության ոլորտդիֆերենցիալ երկրաչափություն և հարաբերականության ընդհանուր տեսություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Ռումինական ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Լեհական գիտությունների ակադեմիա, Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա, Լոնդոնի մաթեմատիկական ընկերություն, Երկայնությունների բյուրո, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԲարձրագույն նորմալ դպրոց, Ժանսոն-դը-Սայի լիցեյ և Փարիզի գիտությունների ֆակուլտետ
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[2]
Գիտական ղեկավարԺան Գաստոն Դարբու[10] և Sophus Lie?
Եղել է գիտական ղեկավարCharles Ehresmann?, Kentaro Yano?, Germán Ancochea Quevedo?, Radu Roșca? և Georges de Rham?
Հայտնի աշակերտներPaulette Libermann?
ՊարգևներԼեկոնտե մրցանակ Պոնսելեյի պարգև Լոբաչևսկու անվան մրցանակ[11] Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Marie-Louise Cartan?
Երեխա(ներ)Անրի Պոլ Կարտան, Jean Cartan?, Hélène Cartan? և Louis Cartan?
Élie Cartan Վիքիպահեստում

Էլի Ժոզեֆ Կարտան (անգլ.՝ Élie Joseph Cartan, ապրիլի 9, 1869(1869-04-09)[1][2][3][4][5][6], Դոլոմյո[7] - մայիսի 6, 1951(1951-05-06)[7][3][5][6], Փարիզ, Ֆրանսիա[7]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս։ Փարիզի Գլխավոր Ասամբլեայի անդամ։

1891 թվականին ավարտել է Բարձրագույն նորմալ դպրոցը։ 1912 թվականին դարձել է Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են անընդհատ խմբերի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսություններին, դիֆերենցիալ երկրաչափությանը։ 1894 թվականին հիմնել է Լիի խմբերի հանրահաշվական տեսությունը, 1913 թվականին կառուցել է Լիի կիսապարզ խմբերի ներկայացումների տեսությունը, հետագայում Լիի խմբերը կապել է դիֆերենցիալ երկրաչափության և տոպոլոգիայի հետ։ 1899 թվականից 1902 թվականներին ստեղծել է, այսպես կոչված, արտաքին ձևերի տեսությունը, որը նրան հնարավորություն տվեց լուծել Պֆաֆի հավասարումների համատեղության հարցը։ Բազմաչափ տարածությունների դիֆերենցիալ երկրաչափությունում կառուցել է աֆինական, պրոյեկտիվ և կոնֆորմ կապակցվածություններ ունեցող ընդհանրացված տարածություններ, տվել է շարժական ռեպերի ընդհանուր մեթոդը, որը արտաքին ձևերի մեթոդի հետ երկրաչափական պրոբլեմների լուծման արդյունավետ միջոց է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119240424 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 Base Léonoreministère de la Culture.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 KNAW Past Members
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 7,8 Картан Эли Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 https://books.google.cat/books?id=_8eaAwAAQBAJ — P. 7.
  9. https://books.google.cat/books?id=_8eaAwAAQBAJ — P. 8.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. https://medal.kpfu.ru/laureatyi-medali/
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 348 CC-BY-SA-icon-80x15.png