Էլիաս Սարկիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլիաս Սարկիս
արաբ․՝ إلياس سركيس‎‎
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 20, 1924(1924-07-20)[1][2]
ԾննդավայրQ3958923?, Լիբանան
Մահացել էհունիսի 27, 1985(1985-06-27)[1][2] (60 տարեկան)
Մահվան վայրՓարիզ
ՔաղաքացիությունFlag of Lebanon.svg Լիբանան
ԿրոնՄարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի
ԿրթությունՍուրբ Ժոզեֆի համալսարան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, փաստաբան, դատավոր և բանկիր
Զբաղեցրած պաշտոններԼիբանանի նախագահ
Քաղաքական կուսակցությունանկախ քաղաքական գործիչ

Էլիաս Սարկիս (հուլիսի 20, 1924(1924-07-20)[1][2], Q3958923?, Լիբանան - հունիսի 27, 1985(1985-06-27)[1][2], Փարիզ), լիբանանյան պետական գործիչ, Լիբանանի նախագահ (1976-1982):

Երիտասարդ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլիաս Սարկիսը ծնվել է 1924 թվականի հուլիսի 20-ին Լեռնային Լիբանանում գտնվող Շաբանիյեհ գյուղում, որի բնակչության գերակշիռ մասը հայեր էին[3]: Էլիասի հայրը հայ էր, մայրը՝ Եգիպտոսի քրիստոնյա ղպտի: Սակայն Սարկիսի ընտանիքը կրոնական առումով պատկանել է Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցուն[4]: Ընտանիքը ֆինանսապես ապահովված էր, քանի որ ուներ սեփական խանութ:

Նախնական կրթությունը Սարկիսը ստացել է Շաբանիյեհի դպրոցում, այնուհետև սովորել է Բեյրութում՝ Ֆրերեսի դպրոցում: Բարձրագույն կրթույթունը ստացել է Սուրբ Հովսեփի անվան համալսարանում՝ ավարտելով 1948 թվականին և ստանալով իրավաբանական կրթություն: Համալսարանական ուսման ընթացքում աշխատել է երկաթուղում:

Աշխատանքային գործունեության սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանը ավարտելուց հետո Սարկիսը 3 տարի աշխատել է որպես փաստաբան[5]: Այնուհետև նա դարձավ Լիբանանի բանակի հրամանատար Ֆուադ Շեհաբի օգնականը: 1958 թվականին Ֆուադը դարձավ Լիբանանի նախագահ[3]: Սարկիսը նշանակվեց Հաշվիչ պալատի ղեկավար, իսկ 1953 թվականից՝ նախագահական ապարատի ղեկավար: 1968 թվականին նշանակվել Լիբանանի կենտրոնական բանկի կառավարիչ պաշտոնավարելով 9 տարի: Նրա նշանակումը որպես բանկի կառավարիչ կապված էր երկրի նախագահ Շառլ Հելուի՝ 1968 թվականին բանկային ճգնաժամից տուժած բանկային համակարգի վերակառուցման ցանկության հետ[3]:

Լիբանանի նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սարկիսը մասնակցել է Լիբանանի 1970 թվականին նախագահական ընտրություններին, սակայն ընդամենը 1 ձայնի տարբերությամբ պարտվել Սուլեյման Ֆրանժիեին[6]:

Այնուամենայնիվ, Էլիաս Սարկիսը ընտրվեց Լիբանանի նախագահ 6 տարի անց՝ 1976 թվականի մայիսի 8-ին, երբ երկրում ակտիվորեն ընթանում էր քաղաքացիական պատերազմ[7][8][9]: Որոշակի շրջանակներ ենթադրում են, որ Սարկիսը ընտրվեց նախագահ սիրիական կողմի աջակցությամբ[10]: Նրա հակառակորդները հայտարարում էին, որ Սարկիսը եղել է Դամասկոսի թեկնածուն[11][12]:

Միևնույն ժամանակ Էլիաս Սարկիսը հանդիսանում էր Լիբանանում հայկական շահերի ակտիվ պաշտպանը: Որդեգրել էր խիստ բացասական դիրքորոշում Թուրքիայի նկատմամբ[13]: Լինելով նախագահ՝Սարկիսը երբեք չի ընդունել Թուրքիայի բարձրաստիճան պաշտոնեաների հրավերը այցելել իրենց երկիր: Եղել է Լիբանանի Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության առաջնորդ Հակոբ Բագրատունու մտերիմ ընկերը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Munzinger Archiv (գերմ.) — 1913.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  3. 3,0 3,1 3,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ LL անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  4. «Elias Sarkis»։ Wars of Lebanon։ Վերցված է հոկտեմբերի 22, 2017թ. (անգլ.)
  5. «Elias Sarkis»։ Presidency of the Republic of Lebanon։ Վերցված է հունիսի 10, 2012 (անգլ.)
  6. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ LAT անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  7. «Elias Sarkis, Former Lebanese President»։ Orlando Sentinel։ հունիսի 28, 1985։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  8. David S. Sorenson (նոյեմբերի 12, 2009)։ Global Security Watch—Lebanon: A Reference Handbook։ ABC-CLIO։ էջ 7։ ISBN 978-0-313-36579-9։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  9. «Lebanon's presidency - a source of strife since 1976»։ DPA (Beirut: Lebanon Wire)։ նոյեմբերի 22, 2007։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  10. Hudson Michael C. (1997)։ «Trying Again: Power-Sharing in Post-Civil War Lebanon»։ International Negotiation 2: 103–122։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  11. Dominique Avon, Anaïs-Trissa Khatchadourian, Jane Marie Todd (սեպտեմբերի 10, 2012)։ Hezbollah: A History of the "Party of God"։ Harvard University Press։ էջ 18։ ISBN 978-0-674-06752-3։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  12. Kathy A. Zahler (օգոստոսի 1, 2009)։ The Assads' Syria։ Twenty-First Century Books։ էջ 10։ ISBN 978-0-8225-9095-8։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  13. Страны, избравшие президентов-армян | RusArmInfo.(ռուս.)