Էլիաս Սարկիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլիաս Սարկիս
արաբ․՝ إلياس سركيس‎‎
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 20, 1924(1924-07-20)[1][2]
ԾննդավայրQ3958923?, Լիբանան
Մահացել էհունիսի 27, 1985(1985-06-27)[1][2] (60 տարեկան)
Մահվան վայրՓարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս
ՔաղաքացիությունFlag of Lebanon.svg Լիբանան
Կրոնքրիստոնեություն
ԿրթությունՍուրբ Ժոզեֆի համալսարան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, փաստաբան, դատավոր և բանկիր
Զբաղեցրած պաշտոններԼիբանանի նախագահ և Q76451503?[3]
Կուսակցությունանկախ քաղաքական գործիչ
Ստորագրություն
Elias Serkis Signature.svg

Էլիաս Սարկիս (հուլիսի 20, 1924(1924-07-20)[1][2], Q3958923?, Լիբանան - հունիսի 27, 1985(1985-06-27)[1][2], Փարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս), լիբանանյան պետական գործիչ, Լիբանանի նախագահ (1976-1982)։

Երիտասարդ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլիաս Սարկիսը ծնվել է 1924 թվականի հուլիսի 20-ին Լեռնային Լիբանանում գտնվող Շաբանիյեհ գյուղում, որի բնակչության գերակշիռ մասը հայեր էին[4]։ Էլիասի հայրը հայ էր, մայրը՝ Եգիպտոսի քրիստոնյա ղպտի։ Սակայն Սարկիսի ընտանիքը կրոնական առումով պատկանել է Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցուն[5]։ Ընտանիքը ֆինանսապես ապահովված էր, քանի որ ուներ սեփական խանութ։

Նախնական կրթությունը Սարկիսը ստացել է Շաբանիյեհի դպրոցում, այնուհետև սովորել է Բեյրութում՝ Ֆրերեսի դպրոցում։ Բարձրագույն կրթույթունը ստացել է Սուրբ Հովսեփի անվան համալսարանում՝ ավարտելով 1948 թվականին և ստանալով իրավաբանական կրթություն։ Համալսարանական ուսման ընթացքում աշխատել է երկաթուղում։

Աշխատանքային գործունեության սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանը ավարտելուց հետո Սարկիսը 3 տարի աշխատել է որպես փաստաբան[6]։ Այնուհետև նա դարձավ Լիբանանի բանակի հրամանատար Ֆուադ Շեհաբի օգնականը։ 1958 թվականին Ֆուադը դարձավ Լիբանանի նախագահ[4]։ Սարկիսը նշանակվեց Հաշվիչ պալատի ղեկավար, իսկ 1953 թվականից՝ նախագահական ապարատի ղեկավար։ 1968 թվականին նշանակվել Լիբանանի կենտրոնական բանկի կառավարիչ պաշտոնավարելով 9 տարի։ Նրա նշանակումը որպես բանկի կառավարիչ կապված էր երկրի նախագահ Շառլ Հելուի՝ 1968 թվականին բանկային ճգնաժամից տուժած բանկային համակարգի վերակառուցման ցանկության հետ[4]։

Լիբանանի նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սարկիսը մասնակցել է Լիբանանի 1970 թվականին նախագահական ընտրություններին, սակայն ընդամենը 1 ձայնի տարբերությամբ պարտվել Սուլեյման Ֆրանժիեին[7]։

Այնուամենայնիվ, Էլիաս Սարկիսը ընտրվեց Լիբանանի նախագահ 6 տարի անց՝ 1976 թվականի մայիսի 8-ին, երբ երկրում ակտիվորեն ընթանում էր քաղաքացիական պատերազմ[8][9][10]։ Որոշակի շրջանակներ ենթադրում են, որ Սարկիսը ընտրվեց նախագահ սիրիական կողմի աջակցությամբ[11]։ Նրա հակառակորդները հայտարարում էին, որ Սարկիսը եղել է Դամասկոսի թեկնածուն[12][13]։

Միևնույն ժամանակ Էլիաս Սարկիսը հանդիսանում էր Լիբանանում հայկական շահերի ակտիվ պաշտպանը։ Որդեգրել էր խիստ բացասական դիրքորոշում Թուրքիայի նկատմամբ[14]։ Լինելով նախագահ՝Սարկիսը երբեք չի ընդունել Թուրքիայի բարձրաստիճան պաշտոնեաների հրավերը այցելել իրենց երկիր։ Եղել է Լիբանանի Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության առաջնորդ Հակոբ Բագրատունու մտերիմ ընկերը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p. — ISBN 978-953-6036-31-8
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Munzinger Personen (գերմ.)
  3. https://www.bdl.gov.lb/tabs/index/1/255/Governorate-Timeline.html
  4. 4,0 4,1 4,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ LL անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  5. «Elias Sarkis»։ Wars of Lebanon։ Վերցված է հոկտեմբերի 22, 2017թ. (անգլ.)
  6. «Elias Sarkis»։ Presidency of the Republic of Lebanon։ Վերցված է հունիսի 10, 2012 (անգլ.)
  7. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ LAT անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  8. «Elias Sarkis, Former Lebanese President»։ Orlando Sentinel։ հունիսի 28, 1985։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  9. David S. Sorenson (նոյեմբերի 12, 2009)։ Global Security Watch—Lebanon: A Reference Handbook։ ABC-CLIO։ էջ 7։ ISBN 978-0-313-36579-9։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  10. «Lebanon's presidency - a source of strife since 1976»։ DPA (Beirut: Lebanon Wire)։ նոյեմբերի 22, 2007։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-01-20-ին։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  11. Hudson Michael C. (1997)։ «Trying Again: Power-Sharing in Post-Civil War Lebanon»։ International Negotiation 2: 103–122։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-03-18-ին։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  12. Dominique Avon, Anaïs-Trissa Khatchadourian, Jane Marie Todd (սեպտեմբերի 10, 2012)։ Hezbollah: A History of the "Party of God"։ Harvard University Press։ էջ 18։ ISBN 978-0-674-06752-3։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  13. Kathy A. Zahler (օգոստոսի 1, 2009)։ The Assads' Syria։ Twenty-First Century Books։ էջ 10։ ISBN 978-0-8225-9095-8։ Վերցված է 8 августа 2013 (անգլ.)
  14. Страны, избравшие президентов-армян | RusArmInfo.(ռուս.)