Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆ
անգլ.՝ Ellen Johnson-Sirleaf
Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 29, 1938(1938-10-29)[1][2] (80 տարեկան)
ԾննդավայրՄոնրովիա, Լիբերիա[3]
ՔաղաքացիությունFlag of Liberia.svg Լիբերիա
Կրոնմեթոդիզմ
ԿրթությունԲոուլդերի Կոլորադոյի համալսարան, Հարվարդի համալսարան, Հարվարդի Ջոն Ֆ. Քենեդիի անվան պետական կառավարման ինստիտուտ, College of West Africa?, Madison Business College?, Վիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում և Կոլորադոյի համալսարան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, ձեռնարկատեր և գրող
ԱշխատավայրՀամաշխարհային բանկ, Citibank?, Էյչ-Էս-Բի-Սի, Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր և Open Society Initiative for West Africa?
Զբաղեցրած պաշտոններPresident of Liberia?
Քաղաքական կուսակցությունUnity Party?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[4][5] Պատվավոր դոկտոր Ազատության նախագահական շքանշան Պատվավոր դոկտոր Պատվավոր դոկտոր Պատվավոր դոկտոր Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[6] Ինդիրա Գանդիի մրցանակ Four Freedoms Award - Freedom of Speech? Ազատություն մրցանակ Համաշխարհային տնտեսական մրացանկ[7] 100 կին Humane Order of African Redemption? Լիբերիայի պիոներների շքանշան Աֆրիկայի աստղի շքանշան Մալթայի գերագույն ռազմական շքանշան Order of Mono? Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ և Mo Ibrahim Prize for Achievement in African Leadership?
ԱնդամությունAlpha Kappa Alpha և The Links, Incorporated?
Ստորագրություն
Ellen Johnson Sirleaf signature.jpg
Ellen Johnson-Sirleaf Վիքիպահեստում

Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆ (անգլ.՝ Ellen Johnson-Sirleaf, հոկտեմբերի 29, 1938(1938-10-29)[1][2], Մոնրովիա, Լիբերիա[3]), քաղաքագետ և Լիբերիայի 24-րդ նախագահը՝ սկսած 2006 թվականից։ 2011 թվականին ստացել է խաղաղության Նոբելյան մրցանակ՝ Թավակկոլ Կարմանի և Լեյմա Գբովիի հետ միասին` «կանանց անվտանգության և խաղաղության կառուցման գործում կանանց լիարժեք ներգրավվածության համար առանց բռնության պայքարի համար»[8]: Ընտրություններում նրա տարած հաղթանակի մասին պաշտոնապես հայտարարվել է 2005 թվականի նոյեմբերի 23-ին: Նա աֆրիկյան երկրի առաջին կին-նախագահն է: Ջոզեֆ Բոկայը Ջոնսոն-Սերլիֆի կառավարության փոխնախագահն է: Խիստ բնավորության և վճռականության համար նրան հաճախ համեմատում են «երկաթե լեդիի» հետ: 2006 թվականի հունվարի 16-ին նրա երդմնակալության արարողությանը ներկա էին ԱՄՆ պետքարտուղար Կոնդոլիզա Ռայսը և ԱՄՆ-ի առաջին տիկին Լորա Բուշը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարվարդի համալսարանում հանրային կառավարման ոլորտում մագիստրոսի դիպլոմ ստանալուց հետո` 1972 թվականին Ջոնսոն-Սերլիֆին հրավիրել են աշխատել կառավարությունում` որպես Լիբերիայի ֆինանսների նախարարի օգնական` նախագահ Ուիլյամ Ռիչարդ Տոլբերտի աշխատակազմում, որտեղ նրան մեղադրել են ավելի քան 3 միլիոն դոլարի գողության համար: 1980 թվականին նա դարձել է ֆինանսների նախարար և այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև 1985 թվականը` Սեմուել Դոուի օրոք և դատապարտվել է տասը տարվա ազատազրկման` Հանրապետության նախագահի կողմից հաստատված ռազմական ռեժիմը խորհրդարանում քննադատելու համար: Սակայն շուտով նրան ազատ են արձակել և երկրից վտարել են Նայրոբի: Միայն 1997 թվականին նա կարողացել է վերադառնալ Լիբերիա` որպես Համաշխարհային բանկի և «Citibank»-ի տնտեսագետ:

Նախ պաշտպանելով Չարլզ Թեյլորին սերժանտ Սեմյուել Դոուի դեմ պայքարում` ավելի ուշ Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆը 1997 թվականի նախագահական ընտրություններին դարձել է նրա ընդդիմադիրը: Ընտրությունների արդյունքների համաձայն, նա հավաքել է ընդամենը ձայների 10 %-ն այն ժամանակ, երբ նրա մրցակից Չարլզ Թեյլորը հավաքել է 75%: Որոշ ժամանակ անց Չարլզ Թեյլորը մեղադրել է նրան դավաճանության համար, քանի որ Էլենն ակտիվ գործունեություն է ծավալել հանրապետության նախագահին վարկաբեկելու ուղղությամբ` իր համար հարթակ պատրաստելով գալիք 2005 թվականի ընտրություններին: Չարլզ Թեյլորի` 2003 թվականի օգոստոսի 11-ին պաշտոնաթող լինելուց հետո Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆը կրկին դարձել է Միասնություն կուսակցության առաջնորդ:

2005 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանալ Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆը քվեարկության առաջին փուլում հավաքել է 192,326 ձայն և այդ արդյունքներով նա երկրորդն էր՝ հայտնի Ֆուտբոլիստ Ջորջ Վեայից հետո: Սակայն քվեարկության երկրորդ փուլում, որը կայացել է նոյեմբերի 8-ին, նա հաղթող է ճանաչվել: Արդեն նոյեմբերի 11-ին պետական հանձնաժողովը ընդունել է Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆի հաղթանակը: 2005 թվականի նոյեմբերի 23-ին բոլոր ձայների հաշվումից հաստատվել է, որ Էլենը հաղթել է ձայների ավելի քան 20 % մեծամասնությամբ: Տեղական և անկախ օտարերկրյա դիտորդների կողմից ոչ մի լուրջ նկատողություն չի արձանագրվել:

2011 թվականի նախագահական ընտրություններին նա վերընտրվել է` հավաքելով ձայների ավելի քան 90 %-ը[9][10]:

Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆը ունի չորս որդի և վեց թոռ, նրանցից ոմանք ապրում են Ատլանտայում, Ջորջիա:

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • From Disaster to Development (1991)
  • The Outlook for Commercial Bank Lending to Sub-Saharan Africa (1992)

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1988 թվական, Ռուզվելտի մրցանակ խոսքի ազատության համար (1988 Franklin Delano Roosevelt Freedom of Speech Award)
  • Ռալֆ Բունշի մրցանակ միջազգային հարաբերությունների առաջխաղացման համար (Ralph Bunche International Leadership Award)
  • Աֆրիկյան աստղի շքանշանակիր, Լիբերիայի ազատության համար (Grand Commander Star of Africa Redemption of Liberia)
  • Տոգո շքանշանի շքանշանակիր (Commander of the Order of Togo)
  • Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ (2011)
  • pro Merito Melitensi շքանշան (2014, Մալթայի շքանշան)[11]

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հաշվապահական գործ. Մեդիսոնի բիզնես դպրոց (Մեդիսոն, Վիսկոնսի, 1960-ականների սկիզբ)
  • Պետական կառավարում, Հարվարդի համալսարան (1973)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]