Էլենա Պոնյատովսկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էլենա Պոնյատովսկա
Դիմանկար
Ծնվել էմայիսի 19, 1932(1932-05-19)[1][2][3][…] (91 տարեկան)
ԾննդավայրՓարիզ[4]
Քաղաքացիություն Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ և  Ֆրանսիա[5]
ԿրթությունՄեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան
ԵրկերQ18223892?
Մասնագիտությունլրագրող և գրող
ԱմուսինGuillermo Haro?
Ծնողներհայր՝ Jean Joseph Évremond Sperry Poniatowski?
Պարգևներ և
մրցանակներ
«Միգել դե Սերվանտես» մրցանակ

Premio Nacional de Periodismo de México?

José Fuentes Mares National Prize for Literature?

«Alfaguara» հրատարակչության մրցանակ

Ռոմուլո Գալյեգոսի մրցանակ

Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Պատվավոր դոկտոր

Պատվավոր դոկտոր

Պատվավոր դոկտոր

Պատվավոր դոկտոր

Գուգենհայմի կրթաթոշակ

[6]

Մարիա Մուրս Կաբոյի մրցանակ

Ազգային պարգև արվեստի և գիտությունների ոլորտում

Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի պատվավոր դոկտոր

IWMF Lifetime Achievement Award?

[7]

doctor honoris causa from the University of Pau?

[8]
և

Carlos Fuentes International Prize for Literary Creation in the Spanish Language?

[9]
Կայքfundacionelenaponiatowska.org
 Elena Poniatowska Վիքիպահեստում

Էլենա Պոնյատովսկա, իշխանուհի Hélène Elizabeth Louise Amélie Paula Dolores Poniatowska Amor (իսպ.՝ Elena Poniatowska, մայիսի 19, 1932(1932-05-19)[1][2][3][…], Փարիզ[4]), մեքսիկացի գրող, լրագրող, ձախ ուղղության քաղաքական ակտիվիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրը՝ Jean Joseph Evremond Sperry Poniatowski, վերջին լեհ արքա՝ Ստանիսլավ Ավգուստ Պոնյավսկու զարմիկ՝ Ստանիսլավ Պոնյատովսկու ծոռնորդին։ Էլենայի նախնիններից է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս15-րդը, ֆրանսիական արիստոկարատիայի ներկայացուցիչներ, Ֆրանսիայի քաղաքական և պետական գործիչներ։ Մայրը՝ ֆրանսիական ծագում ունի, պատկանում էր մեքսիկական ազնվականության վերնախավին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ընտանիքը լքել է Եվրոպան, 1942 թվականին հաստատվել է Մեխիկոյում, 1943-1953-ական թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ում։ Մեքսիկա վերադառնալուց հետո զբաղվել է լրագրությամբ և գրականությամբ։ Նաև նկարահանել է մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմեր (Խուան դե լա Կրուսի, Խոսե Կլեմենտե Օրոսկոյի մասին)։

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա վեպերը միավորում են գեղարվեստական երևակայությունը լրագրողական հետաննության հետ։ Այսպես են գրվել նրա ամենահայտնի գրքերը՝ «Գիշերը Տլատելոկոյում» (1971, այն պատմում է ուսանողական ցույցերի մասնակիցների նկատմամբ մեքսիկական իշխանության արյունալի հաշվեհարդարի մասին՝ 1968 թվականին Մեխիկոյում, Օլիմպիական խաղերի ֆոնին), «Տինիսիմա» (1992, Տինա Մոդոտիի մասին), Լեոնորա (2011, Լեոնորա Կարինգթոնի մասին) և այլն։

Քաղաքական ակտիվություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1994 թվականին հարցազրույց է վերցրել Սուբկոմանդանտա Մարկոսից։ 2006 թվականին նախագահական ընտրություններին ակտիվորեն աջակցել է Դեմոկրատական հեղափոխության կուսակցության թեկնածու Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորին։ Նույն թվականի հուլիսին նա դատապարտեց Լիբանանի իսրաելյան ռմբակոծությունը։ (Երկրորդ Լիբանանյան պատերազմ)։

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1954: Lilus Kikus (роман с элементами автобиографии, иллюстрации Леоноры Каррингтон)
  • 1956: Melés y Teleo. Apuntes para una comedia
  • 1961: Palabras cruzadas. Crónicas
  • 1963: Todo empezó el domingo
  • 1969 : Hasta no verte, Jesús mío
  • 1971 : La noche de Tlatelolco. Testimonios de historia oral
  • 1978 : Querido Diego, te abraza Quiela (роман о Диего Ривере)
  • 1979 : De noche vienes
  • 1979 : Gaby Brimmer
  • 1980 : Fuerte es el silencio
  • 1982 : Domingo 7
  • 1982 : El último guajolote
  • 1988 : La « Flor de Lis» (автобиографический роман)
  • 1988 : Nada, nadie. Las voces del temblor (хроника землетрясения в Мехико, 1985)
  • 1992 : Tinísima
  • 1994 : Luz y luna, las lunitas
  • 1996 : Paseo de la reforma
  • 1998 : Octavio Paz, las palabras del árbol (Օկտավիո Պասի մասին)
  • 1999 : Las soldaderas (Մեքսիկական հեղափոխության կանանց մասին)
  • 2000 : Las mil y una… La herida de Paulina
  • 2000 : Juan Soriano. Niño de mil años (մեքսիկացի նկարիչ և քանդակագործ Խուան Սորիանոյի մասին)
  • 2000 : Las siete cabritas
  • 2001 : Mariana Yampolsky y la buganvillia (Մեքսիկացի լուսանկարիչ Մարիանա Յամպոլսկու մասին)
  • 2001 : La piel del cielo (վեպ)
  • 2003 : Tlapalería(նովելներ)
  • 2006 : El tren pasa primero (վեպ)
  • 2007 : Amanecer en el Zócalo. Los 50 días que confrontaron a México (ժամանակագրություն)
  • 2008 : Jardín de Francia
  • 2011 : Leonora (Լեոնորա Կարինգթոնի կենսագրությունը, Բրեվե գրադարանի մրցանակ
  • 2013 : El universo o nada. Biografía del estrellero Guillermo Haro (2013)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jorgensen B.E. The writing of Elena Poniatowska: engaging dialogues. Austin: University of Texas Press, 1994
  • Pino-Ojeda W. Sobre castas y puentes: conversaciones con Elena Poniatowska, Rosario Ferré y Diamela Eltit. Providencia: Editorial Cuarto Propio, 2000
  • Bird L.C. Elena Poniatowska and the literary collage. New York: P. Lang, 2000
  • Schuessler M.K. Elenísima: ingenio y figura de Elena Poniatowska. México: Editorial Diana, 2003 (англ.пер. 2007)
  • Perilli C. Catálogo de ángeles mexicanos: Elena Poniatowska. Rosario: Beatriz Viterbo Editora, 2006

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]