Jump to content

Էթել Ռադկին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էթել Ռադկին
Ծնվել է1893[1]
ԾննդավայրWilloughton, Արևմտյան Լինդսեյ, Լինքոլնշիր, Լինկոլնշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մահացել էսեպտեմբերի 21, 1985(1985-09-21)
Մասնագիտությունհնագետ, բանահավաք և հավաքորդ

Էթել Ռադկին (անգլ.՝ Ethel Rudkin, 1893[1], Willoughton, Արևմտյան Լինդսեյ, Լինքոլնշիր, Լինկոլնշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - սեպտեմբերի 21, 1985(1985-09-21)), անգլիացի գրող, պատմաբան, հնագետ և բանահավաք Լինքոլնշիրից։ Նա դարձել է բանահյուսական նյութերի հավաքման ռահվիրա, Լինքոլնշիրից, և ներկայումս նրա հավաքածուները գտնվում են մի քանի պետական հաստատություններում, ներառյալ Հյուսիսային Լինքոլնշիրի թանգարանը:

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթել Հաթչինսոնը ծնվել է 1893 թվականին Լինքոլնշիր նահանգի Ուիլոութոն քաղաքում[2]։ Նրա ծնողներն էին Ռիչարդ և Էթել Հաչինսոնները․ մոր ընտանիքը ծագումով Սուֆոլքից էր[3]: Երիտասարդ տարիքում նա նույն ընտանիքում աշխատել է և՛ որպես խնամակալ, և՛ որպես սպասավոր[3]:

1917 թվականին նա ամուսնացավ Ֆոլկինգհեմցի Ջորջ Ռադկինի հետ[4], և ըստ նրա մահախոսականի, որը հրապարակվել է բանահյուսությունում, նա ունեցել է երջանիկ, սակայն ողբերգաբար կարճատև ամուսնություն, որը շարունակվել է մինչև ամուսնու վաղաժամ մահը՝ 1918 թվականին[3]։ Ջորջը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ծառայել է որպես սպայական կոչում ունեցող զինվորական Բրիտանական բանակի Գնդացրային կորպուսում, և մահացել է գրիպի համաճարակի հետևանքով[5]։ Նա նաև պարգևատրվել է Ռազմական խաչ շքանշանով[4]։ Հյուսիսային Լինքոլնշիրի թանգարանում պահպանվում է ձեռքի պայուսակ, որը պարունակում է նրա հարսանեկան ծաղիկները և ամուսնուց ստացած նամակները[6]։ Ջորջի մահից հետո նա վերադարձել է Ուիլոուտոն՝ բնակվելու և իր ծնողներին խնամելու նպատակով[3]։

Կյանքի վերջին շրջանում Լյուսի Արլիսը տեղափոխվել է Ռադկինի մոտ, աջակցել նրան հնագիտական պեղումների ժամանակ, և նրանք միասին ապրել են մինչև Արլիսի կյանքի վերջը[3]։ 1972 թվականին նա և Արլիսը տեղափոխվել են Թոյնթոն Օլ Սեյնթս գյուղում գտնվող տնակ՝ Սփիլսբիի մերձակայքում[3]։ Մի քանի տարի անց Արլիսը մահացել է[3]։ Իր կյանքի ընթացքում ընկերները Ռադկինին ճանաչել են «Փիթեր» մականունով[3]։

Կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռադկինը հետաքրքրված էր Լինքոլնշիրի ավանդույթներով և բանահյուսությամբ և սկսել է հավաքել պատմություններ ու առարկաներ, որոնք արտացոլում էին այդ հետաքրքրությունները՝ հակառակ իր ծնողների ցանկությանը[3]: Հենց 1920–1930-ական թվականներին է իրականացվել նրա հավաքածուի մեծ մասը[2]: 1927 թվականին նա օգնել է C. W. Phillips-ին հին հուշարձանները վերանայել պետական քարտեզների համար[5]: 1931 թվականին նա անդամակցել է Բանահյուսական ընկերությանը, որտեղ խրախուսվել է Լինքոլնշիրի վերաբերյալ նրա աշխատանքը, մասնավորապես՝ Մարգարեթ Մյուրեյի կողմից[3]:1936 թվականին Ռադկինը հրատարակել է իր «Լինքոլնշիրի բանահյուսություն» գիրքը՝ Մյուրեյի ներածությամբ[3]: Նույն թվականին Բանահյուսական ընկերության հանդեսում լույս է տեսել նրա հիմնարար «Սև շներ» էսսեն[3]: Այլ հոդվածներ վերաբերում էին տոնացուցային սովորույթներին, կախարդներին և քարերի հետ կապված պատմություններին[2]: 1930-ականներին նա նաև ակտիվ էր Լինքոլնշիրի տեղական պատմության համայնքում, որը նպատակ ուներ հիմնել գավառական թանգարան[7]: 1931–1932 թվականներին նա պեղել է Ուիլոուտոնի մոտ գտնվող միջնադարյան շինություն[8]:

Գութանի կուժ (Լինքոլնշիրի Հյուսիսային թանգարան)։

Ժողովրդական երաժշտությունը ևս Ռադկինի հետաքրքրություններից էր, և նա համագործակցել է Ռոբերտ Փեյսիի հետ «Լինքոլնշիրի երգարան» ժողովածուի վրա աշխատելով[9]։ Կյանքի վերջին շրջանում նա ձայնագրել է ավանդական երգեր, որոնք սովորել էր մանկության տարիներին[10]։ Բացի այդ, նա հավաքել է նաև «Գութանի ներկայացումներ»՝ կազմելով արխ, որը դարձել է Անգլիայի լավագույններից մեկը[11]։ Բացի ներկայացումներից, Ռադկինը զրուցել է կատարողների հետ և կազմել սեփական գրառումները այդ քննարկումների հիման վրա[11]։ 1952 թվականին նա հրապարակել է «Ուշ շրջանի Բասինգհեմի գութանի ներկայացումը» աշխատությունը, որը նա պատրաստել էր Հյուսիսային Լինքոլնշիրի թանգարանում պահվող ձեռագրի հիման վրա[12]։

1970-ականներին Ռադկինը հատկապես հետաքրքրվել է Հարավային Լինքոլնշիրի ճահճուտներով[3]։ Երբ նրանք տեղափոխվել են Թոյնթոն Օլ Սեյնթս, Ռադկինի հավաքածուն այնքան մեծ էր, որ նա ստիպված էր հողմաղաց վարձել՝ այն պահելու համար[3]։ Այդ շրջանում նա պեղումներ է իրականացրել նաև Էրեսբիի կալվածքում[3], ինչպես նաև Իսթ Քիլի աղյուսագործարանում[5]։ Նա ուսումնասիրել է նաև Թոյնթոն Օլ Սեյնթսի և Բոլինգբրոքի խեցեղենը և խեցեղենի վառարանները[13]։

1977 թ. - ին Հորնկասլում հանգստյան օրերին անցկացվեց տոն, որը նվիրված էր Ռադկինի կյանքին և Լինքոլնշիրի պատմության մեջ նրա ներդրմանը և շրջանի բանահյուսության ուսումնասիրությանը[3]։ Հետազոտողների հյուրընկալումը նրա կյանքի կարևոր մասն էր, և տարիների ընթացքում բազմաթիվ ուսանողներ աշխատել են նրա հետ[3]։ Այդ ուսանողներից մեկը հնագետ Հիլարի Հիլիին էր[14]։

Ռադկինը մահացել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ 92 տարեկան հասակում[3]։

Ընդունելություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկզբնական շրջանում Ռադկինի «Լինքոլնշիրի բանահյուսություն» գիրքը մեծ ճանաչում չի ունեցել, սակայն ժամանակի ընթացքում այն գնահատվել է․ երբ 1976 թվականին այն վերահրատարակվել է Է. Պի. Փաբլիշինգ հրատարակչության կողմից, տպաքանակը անմիջապես սպառվել է[3]։ 1984 թվականին լույս է տեսել «Լինքոլնշիրի համայնապատկեր» ժողովածուն[15]։ Այս ֆեսթշրիֆտը (հոբելյանական գիտական ժողովածու), որը նվիրված էր Ռադկինի հետաքրքրություններին և գիտական գործունեությանը, խմբագրվել է Նաոմի Ֆիլդի և Էնդրյու Ուայթի կողմից[3]։

«Սև շունը» գիրք, պատկանել է Էթել Ռադկինին, պահվում է Լինքոլնշիրի Հյուսիսային թանգարանում։

1938 թվականին Ռադկինը հրապարակել է մի աշխատություն, որը դարձել է հիմնարար ուսումնասիրություն Լինքոլնշիրում «Սև շան» դիցաբանության վերաբերյալ և համարվում է Անգլիայի որևէ տարածաշրջանի մասին ամենաամբողջական ուսումնասիրություններից մեկը՝ ներառելով երգեր, տեսիլքներ և ժողովրդական պատմություններ[16]։ 1958 թվականին բանահյուս Թեո Բրաունը իր հետազոտություններում արդեն հիշատակում էր Ռադկինի «հայտնի հոդվածը»[17]։ Ժամանակակից բանահյուսների համար հետաքրքիր հանգամանք է այն, որ Ռադկինը չի արձանագրել միայն շան չարագուշակ հայտնությունները, այլ նաև դեպքեր, երբ մարդիկ պատմել են, որ շունը պաշտպանել է իրենց այլ երևույթներից[16]։ Ռադկինը պնդում էր, որ Լինքոլնշիրում այդ երևույթը ընկալվում էր ավելի դրական, քան այլ գավառներում[16]։ Նա նաև արձանագրել է տեղական համայնքներում անվանված և ճանաչված «սև շների» դեպքեր[18]։ Փաստացի, նա առաջին հետազոտողն էր, ով փորձարարական եղանակով դասակարգել է «սև շան» հայտնությունները[19]։

«Հարրի Փոթեր» շարքի գիտական ուսումնասիրություններում ևս հղումներ են կատարվել Ռադկինի՝ «Սև շան» մոտիվի վերաբերյալ աշխատանքներին[20]։

Ռադկինի հետազոտություններին անդրադարձ է կատարվել բազմազան գիտական աշխատություններում, այդ թվում՝ «Կանաչ մարդ» կերպարի մասին[21]; մշակութային պրակտիկա որպես լանդշաֆտի պատմության ուսումնասիրություններում[22]; ինչպես նաև մահվան նախանշանների վերաբերյալ աշխատություններում[23]։

Ժառանգություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Էթել Ռադկինի օրագրերը (Լինքոլնշիրի Հյուսիսային թանգարան)։

Ռադկինի փաստաթղթերն ու արխիվները պահվում են Լինքոլնշիրի արխիվում և ներառում են նրա հնագիտական նոթատետրերը, հավաքածուների վերաբերյալ նշումները, լուսանկարներ, օրագրեր և նամակագրություն[24]։ Հյուսիսային Լինքոլնշիրի թանգարանի հավաքածուներում պահպանվում են Ռադկինի կողմից հավաքված հնագիտական և պատմական առարկաներ, որոնց թվում են՝ նորքարեդարյան նեֆրիտե կացին Վրուտ գյուղից, «վհուկների գնդեր» (witch balls) և հոբբի-ձի՝ հերկի արարողակարգային խմբից[25]։ Այստեղ պահպանվում են նաև Սքունթորփի շրջանից հայտնաբերված հիսունհինգ «հերկի քարեր» (plough pebbles)[26]։ Ռադկինին պատկանած կարճ մտրակը (gad whip) պահվում է Քեյստորի ժառանգության հիմնադրամի հավաքածուում[27]։ Ռադկինի հավաքած մեծ չափերի բազմաթիվ առարկաներ գտնվում են Լինքոլնշիրի կյանքի թանգարանում, որոնց ձեռքբերումը սկսվել է 1966 թվականին՝ թանգարանի խնամակալ Բրայան Լոֆբորոյի նախաձեռնությամբ[11]։

Պարգևներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Քութ Լեյքի մեդալ, շնորհված Էթել Ռադկինին (Լինքոլնշիրի Հյուսիսային թանգարան)։
  • 1984 թ. – Կուտ Լճի մեդալ (Coote Lake Medal), որը նրան շնորհվել է դոկտոր Hilda Davidson-ի հետ միասին[28]։
  • 1976 թ. – Ռադկինը հրաժարվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանից (MBE)[29]։

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Lincolnshire Folklore (E P Publishing, 1974)-Լինքոլնշիրի ժողովրդական բանահյուսություն[30]։
  • Notes on the History of Toynton All Saints and Toynton St Peter (Old Chapel Lane Books)-Նշումներ Թոյնթոն Օլ Սեյնթսի և Թոյնթոն Սենթ Փիթերի պատմության մասին[31]։

Հոդվածներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 'An account of the Haxey hood game 1932' Folklore (1932)-«Հաքսի Հուդ խաղի նկարագրությունը, 1932»[32]։
  • 'Roman sites north of Lincoln: notes on several known and unknown' Lincolnshire Magazine (1932)-«Հռոմեական հուշարձաններ Լինքոլնի հյուսիսում․ նշումներ հայտնի և անհայտ վայրերի մասին»[33]։
  • 'Collecteana' Folklore (1933)-«Հավաքածու»[34]։
  • 'Lincolnshire Folklore Witches & Devils' Folklore (1934)-«Լինքոլնշիրի բանահյուսություն․ կախարդներ և սատանաներ»[35]։
  • 'The Black Dog' Folklore (1938)-«Սև շունը»[36]
  • 'Will O'the Wisp' Folklore (1938)-«Կրակոտ ուրվական» / «Թափառող լույս»[37]։
  • 'Willoughton, Lincolnshire' Folklore (1939)-«Ուիլաութըն, Լինքոլնշիր»[38]։
  • 'Folklore of Lincolnshire, especially the low-lying areas of Lindsey' Folklore (1955)-«Լինքոլնշիրի բանահյուսությունը, հատկապես Լինդսիի ցածրադիր շրջաններում»[39]։
  • 'The Medieval Salt Industry in the Lindsey Marshland' Lincolnshire Architectural and Archaeological Society Reports and Papers (1960)-«Միջնադարյան աղարդյունաբերությունը Լինդսիի ճահճային շրջանում»[40]։

Ծանոթագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 https://archives.trin.cam.ac.uk/index.php/rudkin-ethel-hutchison-1893-1985-folklorist
  2. 1 2 3 «Ethel Rudkin». Oxford Reference (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Brown, Theo (1986 թ․ հունվարի 1). «Obituary: Ethel H. Rudkin, 1893–1985». Folklore. 97 (2): 222–223. doi:10.1080/0015587X.1986.9716384. ISSN 0015-587X.
  4. 1 2 «George Henry Rudkin». South Lincolnshire War Memorials (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24-ին. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  5. 1 2 3 Temple, Mark (2012). «Ethel H Rudkin». The Lincolnshire Poacher. Winter. (չաշխատող հղում)
  6. ↑ «Folklore at North Lincolnshire Museums». Humber Museums Partnership (բրիտանական անգլերեն). 2020 թ․ սեպտեմբերի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 24. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link)
  7. ↑ Wilson, Catherine (2002 թ․ հունվարի 1). «'I've got a brand new combine harvester … but who should have the key?' Some thoughts on Rural Life Museums and Agricultural Preservation in Eastern England». Folk Life. 41 (1): 7–23. doi:10.1179/flk.2002.41.1.7. ISSN 0430-8778. S2CID 162026151.
  8. ↑ «Heritage Gateway - Results». www.heritagegateway.org.uk. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  9. ↑ «A Lincolnshire Song Book – Library | University of Leeds». explore.library.leeds.ac.uk. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  10. ↑ «The Owls and the Mice». www.springthyme.co.uk. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  11. 1 2 3 Cass, Eddie (2002 թ․ հունվարի 1). «J. M. Carpenter, Ethel Rudkin and The Plough Plays of Lincolnshire». Folk Life. 41 (1): 96–112. doi:10.1179/flk.2002.41.1.96. ISSN 0430-8778. S2CID 161628970.
  12. ↑ Pettitt, Tom, and Peter Meredith. "The Later Bassingham Plough Play: Con-Textualizing a New Text." Folk Music Journal, vol. 11, no. 4, 2019, p. 44+. Gale Academic OneFile, . Accessed 14 November 2020.
  13. ↑ «Interest Groups :: Archaeology Features». www.slha.org.uk. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  14. ↑ «Hilary Healey». www.lincoln-record-society.org.uk. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  15. ↑ A prospect of Lincolnshire : being collected articles on the history & traditions of Lincolnshire in honour of Ethel H. Rudkin. Field, Naomi., White, Andrew, 1948–. Newland: F.N. Field & A.J. White. 1984. ISBN 0-9509821-0-5. OCLC 47674681.{{cite book}}: CS1 սպաս․ այլ (link)
  16. 1 2 3 Quaile, Sheilagh (2013 թ․ հունվարի 1). «"The black dog that worries you at home": The Black Dog Motif in Modern English Folklore and Literary Culture». The Great Lakes Journal of Undergraduate History. 1 (1): 37–61. ISSN 2563-2124.
  17. ↑ Brown, Theo (1958 թ․ սեպտեմբերի 1). «The Black Dog». Folklore. 69 (3): 175–192. doi:10.1080/0015587X.1958.9717142. ISSN 0015-587X.
  18. ↑ Roads to paradise : eschatology and concepts of the hereafter in Islam. Günther, Sebastian,, Lawson, Todd, 1948–, Mauder, Christian. Leiden. 2016 թ․ դեկտեմբեր. էջ 1118. ISBN 978-90-04-33313-0. OCLC 960741779.{{cite book}}: CS1 սպաս․ այլ (link)
  19. ↑ Carr, Kiersten, "Hellhounds and Helpful Ghost Dogs: Conflicting Perceptions of “Man’s Best Friend” Encoded in Supernatural Narrative" (2018). All Graduate Plan B and other Reports. 1337.
  20. ↑ Green, Amy M., 'Interior/Exterior in the Harry Potter Series: Duality Expressed in Sirius Black and Remus Lupin' Papers on Language and Literature; Edwardsville Vol. 44, Iss. 1,  (Winter 2008): 87–108.
  21. ↑ Satchell, John. "The Green Man in Cumbria." Folklore, 1999, p. 98. Gale Academic OneFile, . Accessed 14 November 2020.
  22. ↑ Matless, D. (2008). Writing English Landscape History, Anglia, 126(2), 295–311. doi:10.1515/angl.2008.046
  23. ↑ Frisby, Helen (2015 թ․ մայիսի 4). «'Them Owls Know': Portending Death in Later Nineteenth- and Early Twentieth-century England». Folklore. 126 (2): 196–214. doi:10.1080/0015587X.2015.1047176. ISSN 0015-587X. S2CID 161376066.
  24. ↑ «Ethel Rudkin». Lincs to the Past.
  25. ↑ «Ethel Rudkin – Folklore Museums Network – Folklore, Museum». Folklore Museums Network (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  26. ↑ B. Sitch, 'Plough pebbles from Holderness(չաշխատող հղում) ' Journal of Medieval Section of Yorkshire. Archaeological Society 2, 2015, 11–19
  27. ↑ «Gad Whip; C1820; L/CAICH/2010/99 on eHive». eHive (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  28. ↑ «The Coote Lake Medal». The Folklore Society (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  29. ↑ «The refuseniks and the honours they turned down». The Times (անգլերեն). ISSN 0140-0460. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 14-ին.
  30. ↑ Rudkin, Ethel H. (1973). Lincolnshire folklore (1st reprinted ed.). Wakefield: EP Pub. ISBN 0-85409-992-1. OCLC 1242718.
  31. ↑ Rudkin, Ethel H. (2001). Notes on the history of Toynton all Saints and Toynton St Peter. Pacey, Robert. (2nd ed.). Burgh le Marsh: Old Chapel Lane Books. ISBN 0-9515806-4-7. OCLC 828199581.
  32. ↑ Rudkin, Ethel H. (1932 թ․ սեպտեմբերի 1). «An Account of the Haxey Hood Game». Folklore. 43 (3): 294–301. doi:10.1080/0015587X.1932.9718450. ISSN 0015-587X.
  33. ↑ Rudkin, E. H. (1932). Roman sites north of Lincoln: notes on several known and unknown. Lincolnshire Mag 1. Vol 1.
  34. ↑ Rudkin, Ethel H. (1933). «Lincolnshire Folklore». Folklore. 44 (3): 279–295. doi:10.1080/0015587X.1933.9718504. ISSN 0015-587X. JSTOR 1256429.
  35. ↑ Rudkin, Ethel H. (1934 թ․ սեպտեմբերի 1). «Lincolnshire Folklore Witches and Devils». Folklore. 45 (3): 249–267. doi:10.1080/0015587X.1934.9718561. ISSN 0015-587X.
  36. ↑ Rudkin, Ethel H. (1938 թ․ հունիսի 1). «The Black Dog». Folklore. 49 (2): 111–131. doi:10.1080/0015587X.1938.9718739. ISSN 0015-587X.
  37. ↑ Rudkin, Ethel H. (1938 թ․ մարտի 1). «Will O' the Wisp». Folklore. 49 (1): 46–48. doi:10.1080/0015587X.1938.9718726. ISSN 0015-587X.
  38. ↑ Rudkin, Ethel H. (1939 թ․ սեպտեմբերի 1). «Willoughton, Lincolnshire». Folklore. 50 (3): 317. doi:10.1080/0015587X.1939.9718188. ISSN 0015-587X.
  39. ↑ Rudkin, E. H. (1955). «Folklore of Lincolnshire: Especially the Low-Lying Areas of Lindsey». Folklore. 66 (4): 385–400. doi:10.1080/0015587X.1955.9717498. ISSN 0015-587X. JSTOR 1258804.
  40. ↑ Rudkin, E. H. and Owen, D. M. (1960). The Medieval Salt Industry in the Lindsey Marshland. Lincolnshire Architectural and Archaeological Society Reports and Papers. Vol 8, pp. 76–84.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Էթել_Ռադկին&oldid=10938811» էջից