Էդուար Լալո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդուար Լալո
Édouard Lalo2.jpeg
Բնօրինակ անունֆր.՝ Édouard Lalo
Ծնվել էհունվարի 27, 1823(1823-01-27)[1][2] կամ հունվարի 12, 1823(1823-01-12)[3]
Լիլ[4]
ԵրկիրFlag of France.svg Ֆրանսիա
Մահացել էապրիլի 22, 1892(1892-04-22)[1] (69 տարեկան) կամ ապրիլի 23, 1892(1892-04-23)[3] (69 տարեկան)
Փարիզ, Ֆրանսիա[4]
Ժանրերդասական երաժշտություն
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր
Գործիքներջութակ և ալտ
ԿրթությունԼիլի կոնսերվատորիա
ԱմուսինԺյուլի Մարի դը Մալինյի
ՊարգևներՊատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա
Édouard Lalo Վիքիպահեստում

Էդուար Վիկտուար Անտուան Լալո (ֆր.՝ Édouard-Victoire-Antoine Lalo, հունվարի 27, 1823(1823-01-27)[1][2] կամ հունվարի 12, 1823(1823-01-12)[3], Լիլ[4] - ապրիլի 22, 1892(1892-04-22)[1] կամ ապրիլի 23, 1892(1892-04-23)[3], Փարիզ, Ֆրանսիա[4]), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր։ Նրա ամենահայտնի գործը Հին իսպանական սիմֆոնիան է (ֆր.՝ Symphonie espagnole), որը բաղկացած է հինգ մասից և շարունակում է մնալ հանրաճանաչ գործ ջութակի և նվագախմբի ստանդարտ երգացանկում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լալոն 1865 թվականին
Լալոն 1891 թվականին
(նկարը՝ Ռիչարդ Պարիերի)

Լալոն ծնվել է Լիլում՝ Ֆրանսիայի հյուսիսում։ Պատանեկության տարիներին հաճախել է այդ քաղաքի կոնսերվատորիան: 16 տարեկանից սկսած սովորել է Փարիզի Ֆրանսուա Անտուան Հաբենեկի անվան կոնսերվատորիայում: Հաբենեկը կոնսերվատորիայում ուսանողական համերգներ է վարել 1806 թվականից և 1828թ.-ին դարձել է Orchester de la Société des Concerts du Conservatoire-ի հիմնադիր դիրիժորը։

Փարիզում մի քանի տարի Լալոն աշխատում էր որպես լարային գործիքներ նվագող և ուսուցիչ: 1848-ին,նա ընկերների հետ միացավ ՝ Արմմուդոյի քառյակը, որտեղ նվագում էր ջութակ, իսկ ավելի ուշ՝ երկրորդ ջութակ:

Ցուցանակ «Le Roi d'Ys»-ի համար

Լալոն ամուսնացավ Բրիթընիից մի կոնտրալտոյի՝ Ջուլի Բեսնիեր դե Մալինյիի հետ 1865 թ-ին: Նրա հետագա գործերն իսկապես հանրաճանաչ չեն եղել, չնայած իրենց ինքնատիպությանը, լուրջ քննադատության են ենթարկվել չափազանց առաջադեմ և Վագներյան լինելու համար: Սա հանգեցրեց նրան, որ Լալոն իր կարիերայի մեծ մասը նվիրեց կամերային երաժշտությանը, որն աստիճանաբար նորաձև էր դառնում Ֆրանսիայում: Նա նաև աշխատում էր նվագախմբի համար։

Չնայած Լալոն ֆրանսիական երաժշտության ամենահայտնի ներկայացուցիչներից չէ, նա իր տարբերվող ոճի շնորհիվ վաստակել է ժողովրդականության մի աստիճան:

Լալոյի երաժշտությունը աչքի է ընկնում ուժեղ մեղեդիներով և հարուստ նվագակցությամբ, գերմանական կայունությամբ, որն իրեն առանձնացնում է իր դարաշրջանի այլ ֆրանսիացի կոմպոզիտորներից: Այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են Scherzo-ն D նոտայից, նրա ամենագունեղ գործերից են, որ կարող են համարվել նրա տարբերակիչ ոճի և ուժեղ արտահայտիչ թեքության համապատասխան մարմնավորում:

Վերոնշյալ Le Roi d'Ys-ը, Ys-ի բրիտանական լեգենդի վրա հիմնված օպերան, Լալոյի ամենաբարդ և հավակնոտ ստեղծագործությունն է: (Այս նույն լեգենդը ոգեշնչեց Կլոդ Դեբյուսին ստեղծելու իր դաշնամուրի հայտնի La cathédrale engloutie երաժշտությունը)[5]:1873 թվականին Լալոն դարձավ Պատվո լեգեոնի անդամ:Չնայած երկար տարիներ, Le Roi d'Ys-ը չէր համարվում կատարողական և չբեմադրվեց մինչև 1888 թվականը՝ Լալոյի 65 ամյակը: Մահացավ 1892-ին Փարիզում՝ թողնելով մի շարք անավարտ գործեր, այդ թվում՝ իր օպերային La jacquerie-ն, որն ավարտին է հասցնում Արթուր Քոուարդը: Նա թաղված է Պիր Լաչայի գերեզմանատանը:

Լալոյի որդի Պիեռը (1866 սեպտեմբերի 6 - 1943 թ. հունիսի 9) երաժշտական քննադատ էր, ով 1898-ից մինչև իր մահը գրում էր Le Temps-ի և ֆրանսիական այլ պարբերականների համար:

Հղումներ ժամանակակից մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1962 թվականին կոմպոզիտոր Մորիս Ջարրը օգտագործեց մի մաս Լալոյի դաշնամուրային կոնցերտից՝ Լոուրենս Արաբիայի էկզոտիկ ներկայացման համար։

Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ հեռուստասերիալը՝ «Star Trek: The Next Generation»-ը, հղում է կատարում «USS Lalo»-ին երկու տարբեր դրվագների՝ «Մենք միշտ կունենանք Փարիզը» և «Երկու աշխարհներից լավագույնը», չնայած հղումը կարող է լինել ֆրանսիացի կոմպոզիտոր և (կամ) արգենտինական նշանավոր հեռուստատեսության և կինոյի երաժշտական կոմպոզիտոր Լալո Շիֆրինին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 база данных Léonore (фр.)ministère de la Culture.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Find a Grave — 1995.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Лало Эдуар // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Дебюсси К Статьи. Рецензии. Беседы. — М.; Л.:: Музыка, 1964. — С. 79.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]