Էդուարդո Չիլիդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդուարդո Չիլիդա
իսպ.՝ Eduardo Chillida Juantegui
Eduardo Txillida.jpg
Ծնվել էհունվարի 10, 1924(1924-01-10)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍան Սեբաստիան, Բասկերի երկիր, Իսպանիա[4]
Մահացել էօգոստոսի 19, 2002(2002-08-19)[1][2][3][…] (78 տարեկան)
Վախճանի վայրըՍան Սեբաստիան, Բասկերի երկիր, Իսպանիա[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Spain.svg Իսպանիա[5]
ԿրթությունՄադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան
Ստեղծագործություն(ներ)Elver galarga?, Elogio del horizonte?, Elogio del agua?, Monument to tolerance?, Lugar de Encuentros I, Madrid? և La Sirena varada?
Ոճաբստրակցիոնիզմ
Ժանրաբստրակցիոնիզմ
Մասնագիտությունքանդակագործ և նկարազարդող
Ծնողներհայր՝ Pedro Chillida?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Գոսլար քաղաքի «Կայզերինգ» մրցանակ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Prix Kandinsky?, Արվեստում Ավստրիայի արքայազնի մրցանակ, Կայսերական մրցանակ, Universal Basque Prize?, Վոլֆի մրցանակ արվեստի բնագավառում, Lan Onari?, Ալիկանտե համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Tomás Francisco Prieto Prize?, Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի պատվավոր դոկտոր և medal of the Order of Constitutional Merit?
ԱնդամությունԳեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Բավարիայի գեղարվեստի ակադեմիա և Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա
ԵրեխաներEduardo Txillida Beltzuntze?
Eduardo Chillida Վիքիպահեստում

Էդուարդո Չիլիդա (իսպ.՝ Eduardo Chillida Juantegui, բասկ․՝ Eduardo Txillida Juantegi, հունվարի 10, 1924(1924-01-10)[1][2][3][…], Սան Սեբաստիան, Բասկերի երկիր, Իսպանիա[4] - օգոստոսի 19, 2002(2002-08-19)[1][2][3][…], Սան Սեբաստիան, Բասկերի երկիր, Իսպանիա[4]), իսպանացի բասկ քանդակագործ, գծանկարիչ, գրքեր նկարազարդող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդուարդո Չիլիդան ծնվել և մեծացել է Բասկերի երկրում: Նա մեծացել է իր տատիկին ու պապիկին պատկանող Բիարրից հյուրանոցի կողքին: Երիտասարդ տարիներին հրապուրվել է ֆուտբոլով, եղել է դարպասապահ, բայց ծնկի ծանր վնասվածքից հետո ստիպված է եղել թողել սպորտը:

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1943-1947 թվականներին Էդուարդո Չիլիդան Մադրիդում ճարտարապետություն է ուսումնասիրել: 1948-1951 թվականներին նա բնակվել է Փարիզում, որտեղ բացել է իր առաջին ստուդիան, ուսումնասիրել է Արխաիկ հունական ճարտարապետական պլաստիկան և սկսել է զբաղվել քանդակագործությամբ: Ծանոթացել է Բրանկուզիի, Ջակոմետտիի հետ, նրա աշխատանքները արժանացել են Գաստոն Բաշլյարի ուշադրությանը:

1950 թվականին Էդուարդո Չիլիդան ամուսնացել է Պիլար Բելզունսեի հետ: 1959 թվականին վերադարձել է Սան-Սեբաստիան, որտեղ 78 տարեկան հասակում մահացել է իր տանը:

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիլիդայի մոնումենտալ աբստրակտ կոմպոզիցիաները հիմանականում երկաթից են, զուգորդվելով գրաֆիկայով, թերթային կոլաժներով։ Նա նկարազարդել է Անդրե Ֆրենոյի, Սիորանի և ուրիշների գրքերը:

Չիլիդա Լեկու թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1980-ական թվականների սկզբներին Էռնանիում, Սան-Սեբաստիանի մոտակայքում, Չիլիդան և նրա կինը գնել են 16-րդ դարի շինություն ունեցող բասկական ֆերմա և նրան հարող հողատարածքները, որպեսզի ստեղծեն մշտական տեղ իրենց աշխատանքները բնական միջավայրում ցուցադրելու համար: Բաց երկնքի տակ թանգարանը, ուր այցելուները կարող էին շրջել քանդակների միջև, բացվել է 1990-ական թվականներին և անվանվել է «Չիլիդա Լեկու» (բասկերենով նշանակում է «վայր»): Այդ այգում է գտնվում նաև Չիլիդայի գերեզմանը:

2011 թվականին թանգարանը փակվել է, բայց վերաբացվել է 2019 թվականին «Hauser & Wirth» շվեդական ժամանակակից արվեստների պատկերասրահի օգնությամբ:

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Eduardo Chillida
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Eduardo Chillida — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #11852044X // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  5. https://www.moma.org/artists/1104