Էդգար Մանաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մանաս (այլ կիրառումներ)
Էդգար Մանաս
Էդգար Մանաս.gif
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է ապրիլի 12, 1875({{padleft:1875|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Երկիր Թուրքիա Թուրքիա
Մահացել է մարտի 9, 1964({{padleft:1964|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}) (88 տարեկանում)
Կոստանդնուպոլիս
Մասնագիտություն կոմպոզիտոր և դիրիժոր
Շրջանավարտ Մուրադ-Ռափայելյան վարժարան

Էդգար Մանաս (ապրիլի 12, 1875({{padleft:1875|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 9, 1964({{padleft:1964|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}), Կոստանդնուպոլիս), հայազգի կոմպոզիտոր, դիրիժոր, երաժշտագետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդգար Մանասը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում Օսմանյան Կայսրության Պետական պարտքի կառաավարչության թարգմանիչ Ալեքսանդր Մանասի ընտանիքում։ 13 տարեկան հասակում հաճախել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարան[1]: Վենետիկում երաժշտության դասեր է առել պրոֆեսոր Տրիվելինիից։ 1894 թվականին դպրոցն ավարտելով՝ վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս։ Երաժշտական կրթություն ստանալու նպատակով կրկին մեկնել է Իտալիա, հաստատվել Պադովայում, աշխատել կոմպոզիտոր Լուիջի Բոտացոյի հետ։

1905 թվականից Կ. Պոլսում ղեկավարել է «Գաղիա» երգչախումբը, հանդես եկել համերգներով՝ արժանանալով ֆրանսիական կառավարության «Ակադեմիայի պսակավոր» տիտղոսին։ Եղել է նաև «Քնար», «Արվեստասեր» միությունների երգչախմբերի, նվագախմբերի ղեկավարը։ 1923 թվականից դասավանդել է Կ. Պոլսի կոնսերվատորիայում (սաներից են Ա. Պարթևյանը, Գ. Ղազարոսյանը)։ Գրել է լարային կվարտետ, «Սիմֆոնիկ ալեգրո», «Արևելյան ռապսոդիա», բազմաձայն պատարագ և այլն։ 1927 թվականին Փարիզում հրատարակվել է Մանասի «Իշխանաց կղզիներ» դաշնամուրային սյուիտների ժողովածուն[2]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոգևոր ստեղծագործություններ

  • Խորհուրդ խորին, Հրեշտակային, Ի բարութեանց, Յայս յարկ, Ամէն. եւ ընդ հոգւոյդ քում, Օրհնեցից զՏէր (1912)
  • Հինգ հոգևոր երգ - Նշանաւ, Ի յամուլ երկրէ, Մայր լուսոյն, Տէր թագաւորեաց, Ով երանելիդ
  • Երգեցողութիւն Ս. Պատարագի (1962)

Աշխարհիկ-խմբերգական

  • Աղբիւրին առջև
  • Աշնանային
  • Որսկան աղբէր, Գութանի երգը
  • Իմ մահը
  • Լոյսդ տեսայ
  • Ծաղիկ մ՚է սիրտն
  • Հինգ խմբերգ - Վարդերգ, Գարուններ, Գարնան անձրև, Կեանքը, Բաղձանք

Դաշնամուրային

  • Անցեալին
  • Դարդըս լացէք
  • Երեք երգեր - Հրաւէր, Գիշերային, Գարնանային
  • Ըղձանք
  • Հին մեղեդին, Երգ
  • Սիրերգ
  • Հծծիւններ
  • Պեպո

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ս. Թէոդորեան։Պատմութիւն Մուրատեան վարժարանի։ Paris, 1857, Vol. I.
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005