Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ
շվեդերեն՝ Ebba Marcelle Witt-Brattström
Ebba Witt-Brattström (cropped).jpg
Ծնվել էհունիսի 1, 1953(1953-06-01)[1] (68 տարեկան)
ԾննդավայրՍտոկհոլմ, Շվեդիա
Մասնագիտությունհամալսարանի դասախոս
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա[2]
ԿրթությունՍտոկհոլմի համալսարան
ԱշխատավայրՀումբոլդտի համալսարան և Սյոդերստյորն համալսարան
ՊարգևներMårbacka Award? Լոտտեն ֆոն Կրամերի մրցանակ և Մոա մրցանակ
ԱմուսինHorace Engdahl?
Ebba Witt-Brattström Վիքիպահեստում

Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ (շվեդերեն արտասանություն: [ˈɛ̂bːa ˈvɪtː ˈbrâtːstrœm], շվեդերեն՝ Ebba Witt-Brattström, հունիսի 1, 1953(1953-06-01)[1], Ստոկհոլմ, Շվեդիա), պատմահամեմատական գրականության բնագավառի շվեդ գիտնական, ֆեմինիստ[3]։ Սյոդերստյորն համալսարանի գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր և ղեկավար[4]։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1988 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանում պաշտպանել է դիպլոմային աշխատանք Մոա Մարտինսոնի մասին (Moa Martinson: skrift och drift i trettiotalet): Այնուհետև, ի թիվս այլ գրվածքների, գրել է մի շարք ակնարկներ Բրիջիթ Շվեդացու, Վիկտորյա Բենեդիկտսոնի և Էդիթ Սյոդերգրանի մասին[3]։ Շվեդերեն է թարգմանել Գերդ Բրանտենբերգի Egalia's Daughters վեպը։ 2010 թվականին հրապարակել է Շվեդիայում ֆեմինիստական շարժման պատմությունը՝ Å alla kära systrar (Բոլոր սիրելի քույրերին)։

2008 թվականից Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի Հյուսիսային երկրների եվրոպական գրականության Dag Hammarskjöld այցելու պրոֆեսոր է[5], 2012 թվականից՝ Հելսինկիի համալսարանի Հյուսիսային երկրների գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր[6][7]։

Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ

1970-ական թվականներիին եղել է Grupp 8 ֆեմինիստական կազմակերպության անդամ[3], 2005 թվականից՝ ֆեմինիստական քաղաքական կազմակերպության և Շվեդիայի ֆեմինիստական նախաձեռնություն կուսակցության հիմնադիրներից մեկը[3], չնայած հետագայում հեռացել է կազմակերպությունից և քննադատել այն ամենը, ինչ է նա դիտում էր որպես ձախ ուժեղ միտումներ։

1989-2014 թվականներին ամուսանացած է եղել Շվեդական ակադեմիայի մշտական քարտուղար Հորացիոս Էնդալի հետ։ Ունեն երեք որդի։ Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմը ևս մեկ որդի ունեի Օլա Հոլմգրենի հետ ամուսնությունից (1977-1982)։

Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմի ծնողները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Շվեդիա են եկել որպես փախստականներ։ Նրա հայրը գերմանացի հակ-նացիստ էր համեմատաբար հարուստ ընտանիքից, իսկ մայրը Էստոնիայի աղքատ գյուղացու ընտանիքից էր։ Նրա ծնողները վաղ են ամուսնալուծվել, և Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ մեծացել է մոր հետ։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Moa Martinson : skrift och drift i trettiotalet. Stockholm: Norstedt. 1988. Libris länk. ISBN 91-1-883422-1
  • Sex, klasskamp och kvinnoförtryck / [Stig Malm, Ebba Witt-Brattström]. Verdandi socialpolitisk debatt, 0348-5102 ; 56. Stockholm: Verdandi. 1989. Libris länk
  • Ur könets mörker : litteraturanalyser. Stockholm: Norstedt. 1993. Libris länk. ISBN 91-1-929261-9
  • Hundra skrivande kvinnor / Birgitta Svanberg, Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Natur och kultur. 1995-2000. Libris länk
  • Ediths jag : Edith Södergran och modernismens födelse. Stockholm: Norstedt. 1997. Libris länk. ISBN 91-1-971402-5
  • Dekadensens kön : Ola Hansson och Laura Marholm. Stockholm: Norstedt. 2007. Libris länk. ISBN 978-91-1-301415-9
  • Å alla kära systrar! : historien om mitt sjuttiotal. Stockholm: Norstedt. 2010. Libris länk. ISBN 978-91-1-302055-6
  • Stå i bredd : 70-talets kvinnor, män och litteratur. Stockholm: Norstedt. 2014. Libris länk. ISBN 978-91-1-305852-8
  • Kulturmannen och andra texter. Stockholm: Norstedt. 2016. Libris länk. ISBN 978-91-1-307153-4
  • Århundradets kärlekskrig : [punktroman]. Stockholm: Norstedt. 2016. Libris länk. ISBN 978-91-1-307308-8
    • Århundredets kærlighedskrig : punktroman. København: C&K. 2016. Libris länk. ISBN 978-87-93368-11-8
    • Love/war. [London]: Nordisk Books. 2017. Libris länk. ISBN 978-0-9954852-2-8
    • Århundradets kärlekskrig, spelversion : en krigsförklarning, en kärleksförklarning / [dramaturgi: Nora Nilsson]. Stockholm: Kulturhuset Stadsteatern. 2017. Libris länk
    • Vuosisadan rakkaussota. Helsinki: Into Kustannus. 2018. Libris länk. ISBN 978-952-264-898-3
  • Kulturkvinnan och andra texter. Stockholm: Norstedts. 2017. Libris länk. ISBN 978-91-1-308077-2
  • Historiens metoo-vrål : är jag inte människa. Stockholm: Norstedts. 2019. ISBN 978-91-1309268-3

Թարգմանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Brantenberg, Gerd (1978). Egalias döttrar : [en roman]. Stockholm: Prisma. Libris länk. ISBN 91-518-1199-5 -Översättning från norska.
  • Kuijer, Guus (1978). Dom stora kan man lika gärna koka soppa på. Stockholm: Prisma. Libris länk. ISBN 91-518-1154-5 - Översättning från nederländska.
  • Sida vid sida : kvinnokamp på fabrik & kontor. Tema nova, 99-0106580-1. Stockholm: Rabén & Sjögren. 1979. Libris länk. ISBN 91-29-53306-6 - Förkortad utgåva av Kvinder i kamp (danska).

Խմբագրումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Kvinnornas litteraturhistoria. Del 2, 1900-talet / red.: Ingrid Holmquist, Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Författarförl. 1983. Libris länk. ISBN 91-7054-422-0 - Även översatt till danska.
  • Kristeva, Julia (1990). Stabat mater och andra texter / i urval av Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Natur och kultur. Libris länk. ISBN 91-27-02021-5
  • Martinson, Moa (1990). I egen sak : [noveller, kåserier, artiklar och brev] / urval av Kerstin Engman och Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Tiden. Libris länk. ISBN 91-550-3591-4
  • Andreas-Salomé, Lou (1995). Erotik och narcissism / urval: Cia Wedin och Ebba Witt-Brattström ; inledning: Ebba Witt-Brattström. Divanserien, 99-2158109-0. Stockholm: Natur och kultur. Libris länk. ISBN 91-27-04325-8
  • Södergran, Edith (1997). Vaxdukshäftet : Edith Södergrans ungdomsdiktning / i urval av Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Norstedt. Libris länk. ISBN 91-1-972121-8
  • Birgitta (2003). "I dig blev den store Guden en liten pilt" : Heliga Birgittas himmelska uppenbarelser / i urval av Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Norstedt. Libris länk. ISBN 91-1-301215-0
  • Kvinnorna skall göra det! : den kvinnliga medborgarskolan vid Fogelstad - som idé, text och historia / red.: Ebba Witt-Brattström och Lena Lennerhed. Samtidshistoriska frågor, 1650-450X ; 6. Huddinge: Samtidshistoriska institutet, Södertörns högsk. 2003. Libris länk. ISBN 91-89615-05-0
  • The new woman and the aesthetic opening : unlocking gender in twentieth-century texts. Södertörn academic studies, 1650-433X ; 20. Huddinge: Södertörns högsk. 2004. Libris länk. ISBN 91-89315-44-8
  • Benedictsson, Victoria (2008). Ord på liv och död : kortprosa, drama, dagbok / under redaktion av Ebba Witt-Brattström. Svenska klassiker / utgivna av Svenska akademien, 99-2090989-0. Stockholm: Atlantis. Libris länk. ISBN 978-91-7353-248-8
  • I Moas sak : från ny Moaforskning till Moaprisets historia / redaktör: Ebba Witt-Brattström. Sällskapet Moas vänners skriftserie ; 1. Stockholm: Sällskapet Moas vänner. 2012. Libris länk

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 ČSFD (չեխերեն) — 2001.
  2. LIBRIS — 2014.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Ebba Witt-Brattström»։ Nationalencyklopedin (Swedish)։ Վերցված է 2010-05-10 
  4. «Ebba Witt-Brattström - 375 Humanists»։ 375humanistia.helsinki.fi (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-04-01 
  5. HU Berlin personal web page «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-19-ին։ Վերցված է 2010-05-27 
  6. «508 (Vem är hon)»։ runeberg.org (շվեդերեն)։ 1988։ Վերցված է 2020-04-01 
  7. «Ebba Witt-Brattström får Ivar Lo-Johanssons personliga pris 2014»։ www.norstedts.se (շվեդերեն)։ Վերցված է 2020-04-01