Զուրաբ Ծերեթելի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զուրաբ Ծերեթելի
վրաց.՝ ზურაბ წერეთელი
Zurab Tsereteli.jpg
Ծնվել էհունվարի 4, 1934(1934-01-04)[1] (85 տարեկան)
ԾննդավայրԹիֆլիս, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Ազգությունվրացի
ԿրթությունԹբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիա
ՈւսուցիչԳիորգի Չիտաիա
Ստեղծագործություն(ներ)Ազատության արձան և Russia–Georgia Friendship Monument?
Մասնագիտություննկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ և քաղաքական գործիչ
Զբաղեցրած պաշտոններՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, Լենինի շքանշան, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիքանի շքանշան, Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 3-րդ աստիճանի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան, Լենինյան մրցանակ, Ախմադ Քադիրովի անվան շքանշան, Dostlug Order?, Order of Civil Merit?, Գաբրիելա Միստրալի շքանշան, Բերնարդո Օ'Հիգինսի շքանշան, Արվեստի և գրականության շքանշան, «Աստանա» մեդալ և Ռուսաստանի Դաշնության Պետական մրցանակ
ԱնդամությունԽՍՀՄ նկարիչների միություն և Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա
Կայքtsereteli.ru
Zurab Tsereteli Վիքիպահեստում

Զուրաբ Կոնստանտինի Ծերեթելի (վրաց.՝ ზურაბ კონსტანტინეს ძე წერეთელი, 1934, հունվարի 4, Թբիլիսի), վրացի նկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի նախագահը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զուրաբ Ծերեթելին ծնվել է Թիֆլիսում, 1934 թվականին։ Ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան և տեղափոխվել է Մոսկվա: Խորհրդային շրջանում ստեղծած աշխատանքներից է Սոչիի մանկական առողջարանը (1986)։ Նրա կինը սերում է վրաց ազնվական Անդրոնիկաշվիլիների ընտանիքից։

Ծերեթելին եղել է Յուրի Լուժկովի ընկերը, ով նրան է վստահել մի շարք կարևոր գործեր, այդ թվում Քրիստոս Փրկչի տաճարի վերանորոգումը, Մոսկվայի Մանեժնայա հրապարակի համալիրը, և Պատվո Բլուրի Համաշխարհային պատերազմին նվիրված հուշահամալիրը։ Լուժկովը նրան նաև հնարավորություն տվեց զբաղեցնելու Մոսկվայի կենտրոնում գտնվող մի հին առանձնատունը, որն այժմ վերածվել է Զուրաբ Ծերեթելի պատկերասրահի, որտեղ ցուցադրվում է Վլադիմիր Պուտինի արձանը։:

Հատուկ օլիմպիադայի ժամանակ նա ծանոթանում է Յունիս Քենեդի Շրայվերի հետ։ Նյու Յորքի Բրոքպորտ պետական համալսարանի տարածքում տեղադրում է իր «Խաղաղություն աշխարհի երեխաներին» հուշարձանը՝ նվիրված 1979 թվականին Հատուկ Օլիմպիադային և Երեխայի միջազգային տարվան[2]

Պաշտոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր, նախագահ
  • Երեխաների հրաշքների այգու հիմնադրամի նախագահ (1988 թվականից), խոսակցություններ են պտտվում նաև Ռուսաստանի Դիսնեյլենդի կառուցման մեջ նրա ներգրավվածության մասին
  • ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի աջակցման միջազգային հիմանդրամի հիմնադիր, 1996 թվականի մարտի 30-ին նշանակվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Բարի կամքի դեսպան»
  • 2005 թվականից Ռուսաստանի հանրային խորհրդի անդամ
  • Sergio Vieira de Mello հիմնադրամի պատվավոր անդամ

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վրաստանի պատմության հուշարձան, 1984
  • Պյոտր Առաջինի 94 մետր բարձրությամբ արձանը Մոսկվայի կենտրոնում[3]
  • «Նոր աշխարհի ծնունդը» հուշահամալիր, որտեղ կերտված է Քրիստափոր Կոլոմբոսը[4]: Հուշարձանի կրկնօրինակը՝ «Նոր մարդու ծնունդը», գտնվումէ Սևիլում
  • Սուրբ Գևորգի հուշարձանը Մոսկվայի հուշարձանային համալիրում, ինչպես նաև այս հուշարձանի բազմաթիվ տարբերակներ Մոսկվայում և այլուր
  • «Պայքար համաշխարհային տեռորիզմի դեմ» բրոնզե եռանկյուն աշտարակ, որտեղ գրված են 2001 թվականի սեպտեմբերի 11 Նյու Յորքի ահաբեկչության զոհերի անուները։ Հուշարձանի բացմանը ներկա է եղել Վլադիմիր Պուտինը, և հուշարձանը համարվել է «ռուս ժողովրդի նվերը»[5]: Այն գտնվում է Նյու Ջերսի նահանգի Բեյոն քաղաքի ռազմական օվկիանոսային տերմինալում
  • 2006 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Սանկտ Պետերբուրգի Վասիլևսկի կղզում վեր է խոյացել Ծերեթելիի «Պետրոս Առաջինի հուշարձանը»
  • Ազատության արձան (Թբիլիսի)
  • Միմինո (հուշարձան, Թբիլիսի), 2011
  • Ծաղրածուներ

Հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Церетели Зураб Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Joy and Happiness to All Children of the World
  3. Belinda Goldsmith (2008-11-14)։ «Travel Picks: 10 top ugly buildings and monument» (ish)։ Reuters։ Վերցված է 2008-11-17 
  4. «Comienzan a elevar famosa estatua de Cristóbal Colón» (Spanish)։ Primera Hora։ 2014-04-02։ Վերցված է 2014-04-24 
  5. Famed Russian Sculptor Crafts Giant Teardrop in Memory of 9/11, Robert Ayers, ARTINFO , July 31, 2006, 2008-05-20

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]