Զուլու Սոֆոլա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զուլու Սոֆոլա
Ծնվել էհունիսի 22, 1935(1935-06-22)
Վախճանվել էսեպտեմբերի 5, 1995(1995-09-05) (60 տարեկանում)
Մասնագիտությունդրամատուրգ, ռեժիսոր և գրող
Լեզուանգլերեն
ՔաղաքացիությունFlag of Nigeria.svg Նիգերիա
ԿրթությունԱմերիկյան կաթոլիկ համալսարան[1], Virginia Union University?[1], Southern Baptist Theological Seminary? և University of Ibadan?
ԱշխատավայրUniversity of Ibadan? և University of Ilorin?

Զուլու Սոֆոլա (անգլ.՝ Zulu Sofola, Nwazuluwa Onuekwuke Sofola, հունիսի 22, 1935(1935-06-22) - սեպտեմբերի 5, 1995(1995-09-05)), )[2], նիգերիացի առաջին կին դրամատուրգն է, ում ստեղծագործությունները հրատարակվել են: Աֆրիկայում թատերական արվեստի առաջին կին պրոֆեսորն է:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոֆոլան ծնվել է 1935 թվականին Նիգերիայի Դելտա նահանգի Այզել Ուկու քաղաքում: Նախնական կրթությունն ստացել է Ասաբայի տարրական դպրոցում, այնուհետև սովորել է Ագբորի աղջիկների ամերիկյան բապտիստական ավագ դպրոցում: Պատանեկությունն անցել է ԱՄՆ-ում: Անգլերենի բակալավրի աստիճան ստացել է Վիրջինիայի միութենական համալսարանից, թատերագիտության մագիստրոսի աստիճան՝ Ամերիկայի կաթոլիկ համալսարանից (1965)[2]: 1966 թվականին վերադարձել է Նիգերիա, դասավանդել Օյո նահանգի Իբադանի համալսարանի թատերական արվեստի բաժնում, որտեղից էլ ստացել է դոկտորի կոչում:

Կվարա նահանգի Իլորինի համալսարանում դասավանդել է թատերագիտություն, այնուհետև նշանակվել է նույն համալսարանի կատարողական արվեստի բաժնի ղեկավար: Սոֆոլոն եղել է երգիչ, պարող, դրամատուրգ: Թատրոնի և հեռուստատեսության համար գրել և բեմադրել է տարբեր պիեսներ, այդ թվում «King Emene» ստեղծագործությունը: Նրա պիեսների շարքում կան և՛ պատմական ողբերգություններ, և՛ ընտանեկան կատակերգություններ, որտեղ օգտագործում է ավանդական և ժամանակակից աֆրիկյան պարամետրեր[3]: Սոֆոլան կիրառելով «մոգական, առասպելական, ծիսական տարրեր՝ ուսումնասիրում է ավանդականի և մոդեռնի միջև կոնֆլիկտը, որտեղ առկա է տղամարդու հարատև գերակայությունը»[4]: Սոֆոլան համարվում է նիգերիական գրականության ականավոր կանացից մեկը[5]:

Սոֆոլայի հաճախակի բեմադրվող պիեսներից են «Wedlock of the Gods» (1972) և «The Sweet Trap» (1977)[4]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացել է պրոֆեսոր Ադեյեմի Սոֆոլայի (Adeyemi Sofola) հետ[2], ունեցել են 5 երեխա:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոֆոլան մահացել է 1995 թվականին, 60 տարեկան հասակում, ամուսնու մահից 6 ամիս հետո[2]:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • The Deer Hunter and The Hunter's Pearl (1969), London: Evans Brothers.
  • The Disturbed Peace of Christmas (1971), Ibadan: Daystar Press.
  • Wedlock of the Gods (1972), Ibadan: Evans.
  • The Operators, Ibadan: Ibadan University, 1973.
  • King Emene: Tragedy of a Rebellion (1974), Heinemann Educational Books. ISBN 0-435-92860-0
  • The Wizard of Law (1975), Evans Bros. ISBN 0-237-49951-7
  • The Sweet Trap (1977), Ibadan: Oxford University Press. ISBN 0-19-575386-0
  • Old Wines Are Tasty (1981), Ibadan: Oxford University Press. ISBN 978-154-499-6
  • Memories in the Moonlight (1986), Ibadan: Evans Brothers.
  • Queen Omu-ako of Oligbo, Buffalo: Paul Robeson Theatre, 1989.
  • Eclipso and the Fantasia, Illorin, Nigeria: 1990.
  • The Showers, Illorin, Nigeria, 1991.
  • Song of a Maiden: A Play, Illorin, Nigeria: Heinemann, 1992.
  • Lost Dreams and Other Plays, Ibadan: Heinemann, 1992.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Simon Gikandi (2002), Encyclopedia of African Literature, Routledge. ISBN 0-415-23019-5 - p. 502
  • Gilbert, H. (1996), Post-Colonial Drama: Theory, Practice, Politics, Routledge. ISBN 0-415-09024-5 - p. 183 (on Sofola's use of proverbs).
  • Kolawole, M. E. M. (1999), Zulu Sofola: her life & her works, Caltop Publications (Nigeria). ISBN 978-33187-9-9

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 1005.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Biography, ′Zulu Sofola official website.
  3. Margaret Busby, Daughters of Africa: An International Anthology of Words and Writings by Women of African Descent, London: Jonathan Cape, 1992, p. 450.
  4. 4,0 4,1 "Sofola, Zulu", in Martin Banham, Errol Hill & George Woodyard (eds), The Cambridge Guide to African & Caribbean Theatre, Cambridge University Press, 1994; p. 82.
  5. Africa Database

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]