Զորա Հրստոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զորա Հրստոն
Hurston-Zora-Neale-LOC.jpg
Ծնվել էհունվարի 7, 1891(1891-01-07)[1][2][3][…]
ԾննդավայրNotasulga, Մեյկոն շրջան, Ալաբամա, ԱՄՆ
Վախճանվել էհունվարի 28, 1960(1960-01-28)[2][3][4][…] (69 տարեկան)
Վախճանի վայրFort Pierce, Ֆլորիդա, ԱՄՆ
Մասնագիտությունմարդաբան, պատմաբան, վիպասան, գրող, լրագրող, բանահավաք, իրավապահ, դրամատուրգ և կինոռեժիսոր
Լեզուանգլերեն
Ազգությունաֆրոամերիկացի[5][6][7]
ՔաղաքացիությունUS flag 49 stars.svg ԱՄՆ
ԿրթությունՀովարդի համալսարան[8], Կոլումբիայի համալսարան[8][9] և Բերնարդ քոլեջ (1928)[10][9]
Գրական ուղղություններՀարլեմյան Վերածնունդ[11]
Ուշագրավ աշխատանքներTheir Eyes Were Watching God?[12]
ԿուսակցությունԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ[13] Կանանց փառքի ազգային սրահ[14] Ֆլորիդայի կանանց փառքի սրահ Ֆլորիդայի արվեստնի գործիչների փառքի սրահ Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակ և Գուգենհայմի կրթաթոշակ[13]
Zora Neale Hurston signature.svg
Կայքzoranealehurston.com
Zora Neale Hurston Վիքիպահեստում
1938 թվականի նկար

Զորա Նիլ Հրստոն (անգլ.՝ Zora Neale Hurston, հունվարի 7, 1891(1891-01-07)[1][2][3][…], Notasulga, Մեյկոն շրջան, Ալաբամա, ԱՄՆ - հունվարի 28, 1960(1960-01-28)[2][3][4][…], Fort Pierce, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, աֆրոամերիկացի (չորս վեպերի և հիսուն հրատարակված պատմվածքների հեղինակ), բանահավաք և մարդաբան, հայտնի է որպես «Նրանց աչքերը տեսել են Աստծուն» (1937) վեպի հեղինակ։ Մասնակցել է այսպես կոչված հարլեմական ռենեսանսի շարժմանը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է բապտիստ հոգևորականի և դպրոցի ուսուցչուհու ընտանիքում։ 1918 թվականին ընդունվել է Հովարդի համալսարան, որտեղ անցել է իսպաներեն, անգլերեն և հունարեն լեզուների, ինչպես նաև հանրային ելույթի կուրսեր։ 1920 թվականին ստացել է քոլեջն ավարտելու դիպլոմ։ 1927 թվականին ավարտել է Նյու Յորքի Բարնարդ քոլեջը մարդաբանի մասնագիտությամբ։ Եղել է քոլեջի միակ սևամորթ ուսանողը՝ մասնագիտացված աֆրոամերիկական ֆոլկլորի և ղայթանական վուդուի ուսումնասիրմամբ։

Առաջնորդվել է աջերի հայացքներով։ 1948 թվականին վեպի հրապարակումից հետո, որում գլխավոր հերոսները աղքատ սպիտակներն էին, տարբեր հասարակական ուժերի կողմից ենթարկվել է ճնշման, և մնացած կյանքն անցկացրել է Ֆլորիդա նահանգի փոքրիկ քաղաքում, որտեղ աշխատել է դպրոցում և գրադարանում։

Հիշողություն և գնահատականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկար տարիներ եղել է փաստացի մոռացված, նրա ստեղծագործության հանդեպ հետաքրքրությունը սկսել է վերածնվել միայն 1975 թվականից սկսած։

2013-2019 թվականներին նրա ստեղծագործությունները վերահրատարակվել են, 2014 թվականին նրա 123-ամյա տոնախմբությունը նշվել է Google Doodle-ում[15]։

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1935 և 1936 թվականներին Զորա Նիել Հյորսթոնը նկարահանել է փաստագրական բեմադրություններ[16] Ֆլորիդայում և Գայթայում իր դաշտային աշխատանքների շրջանակում։ Այդ նկարահանումները դարձել են հազվագյուտ և արժեքավոր էթնոգրաֆիկական վկայություններ ԱՄՆ-ում և Գայթայում հուդու և վուդու կրոնների համար։
  • 1937 թվականի Their Eyes Were Watching God վիպակն էկրանավորել է Օփրա Ուինֆրիին 2005 թվականին։

Մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1989 թվականին PBS-ի եթեր է հեռարձակվել Հյորսթոնի կյանքի մոտիվներով «Զորան իմ անունն է» դրաման։
  • 1992-1995 թվականներին հեռարձակվել է PBS «Ghostwriter» մանկական հեռուստասերիալը, որում մեծ ուշադրություն է հատկացվել կարդալու և գրելու հմտություններին։ Նրա գլխավոր հերոսները հաճախել են Զորա Նիլ Հյորսթոնի մտացածին դպրոցը։
  • 2004 թվականի «Ինչպես եղբայրը եղբորը» ֆիլմում, որի գործողությունները մասամբ կատարվել են հարլեմական ռենեսանսի ժամանակ, նրա դերը խաղացել է Օնժանյու Էլիսը։
  • 2008 թվականի ապրիլի 9-ին PBS-ը հեռարձակել է 90-րոպեանոց փաստագրական ֆիլմ Zora Neale Hurston: Jump at the Sun[17]՝ ստեղծված Քրիստի Անդերսենի կողմից, որը[18] American Masters սերիալի մասն է[19]։
  • 2009 թվականին Հյորսթոնը ցուցադրվել է WPA Writers' Project մասին պատմող 90-րոպեանոց փաստագրական ֆիլմում՝ վերնագրված Soul of a People: Writing America’s Story[20][21], which premiered on the Smithsonian Channel. Her work in Florida during the 1930s is highlighted in the companion book, Soul of a People: The WPA Writers' Project Uncovers Depression America.[22][23]:
  • 2017 թվականին Ջեկի Քեյը ներկայացրել է 30-րոպեանոց ռադիոհաղորդում A Woman Half in Shadow BBC Radio-ով Զորա Հյորսթոն մասին։ Առաջին հաղորդումը ապրիլի 17-ին էր, իսկ հետագայում՝ փոդքասթը[24][25]։
  • Ռոզոնդա Թոմասը խաղացել է Հյորսթոնի դերը 2017 թվականի Մարշալ ֆիլմում[26]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Abcarian, Richard and Marvin Klotz. «Zora Neale Hurston.» In Literature: The Human Experience, 9th edition. New York: Bedford/St. Martin’s, 2006: 1562-3.
  • Baym, Nina (ed.), «Zora Neale Hurston.» In The Norton Anthology of American Literature, 6th edition, Vol. D. New York, W. W. Norton & Co., 2003: 1506—1507.
  • Beito, David T. "Zora Neale Hurston, " American Enterprise 6 (September/October 1995), 61-3.
  • Boyd, Valerie (2003). Wrapped in Rainbows: The Life of Zora Neale Hurston. New York: Scribner. ISBN 0-684-84230-0.
  • Ellis, C. Arthur Zora Hurston And The Strange Case Of Ruby McCollum, 1st edition. Lutz, FL: Gadfly Publishing, 2009. ISBN 978-0-9820940-0-6.
  • Hemenway, Robert E. Zora Neale Hurston: A Literary Biography. Urbana, Ill: University of Illinois Press, 1977. ISBN 0-252-00807-3.
  • Hemenway, Robert E. «Zora Neale Hurston.» In The Heath Anthology of American Literature, 5th edition, Vol. D. Paul Lauter and Richard Yarborough (eds.). New York: Houghton Mifflin Co., 2006: 1577—1578.
  • Jones, Sharon L. A Critical Companion to Zora Neale Hurston: A Literary Reference to her Life and Work (New York: Facts on File, 2009)
  • Kaplan, Carla (ed.). Zora Neale Hurston: A Life in Letters. New York: Random House, 2003.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Movie Database — 1990.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. Emmanuel Nelson and Emmanuel S. Nelson African American Dramatists : An A-to-Z GuideABC-CLIO, 2004. — ISBN 978-0-313-32233-4, 978-0-313-05289-7
  6. Page Y. W. Աֆրիկամերիկացի կին գրողների հանրագիտարանWestport: Greenwood Publishing Group, 2007. — ISBN 978-0-313-33429-0, 978-0-313-04907-1
  7. Smith J. C. Notable Black American Women
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Ogilvie M. B. The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th CenturyRoutledge, 2003. — Vol. 1. — P. 632. — 798 p. — ISBN 978-1-135-96342-2
  9. 9,0 9,1 https://www.gf.org/fellows/all-fellows/zora-neale-hurston/
  10. Zora Neale Hurston (1891-1960)BlackPast.org, 2007.
  11. http://www.pbs.org/wnet/jimcrow/stories_events_harlem.html
  12. https://openlibrary.org/works/OL1890347W/Their_eyes_were_watching_God
  13. 13,0 13,1 Zora Neale HurstonSolomon R. Guggenheim Foundation.
  14. Hurston, Zora Neale
  15. Kerr Dara (2014-01-07)։ «Google bestows author Zora Neale Hurston her own doodle»։ CNET։ Վերցված է 2014-01-07 
  16. «Zora Neale Hurston: Recordings, Manuscripts, and Ephemera in the Archive of Folk Culture and Other Divisions of the Library of Congress (The American Folklife Center, Library of Congress)»։ loc.gov։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-01-21-ին։ Վերցված է 2017-02-25 
  17. «Bay Bottom News»։ baybottomnews.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-02-02-ին։ Վերցված է 2010-11-18 
  18. «About»։ baybottomnews.com։ 2009-11-12 
  19. «Zora Neale Hurston – Jump at the Sun»։ pbs.org։ 2008-08-26։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-08-21-ին։ Վերցված է 2017-09-19 
  20. «Smithsonian Channel: Home»։ SmithsonianChannel.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-12-ին 
  21. Jacobs Rodger (2009-09-03)։ «Soul of a People: Writing America's Story»։ PopMatters (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-05-10 
  22. «Wiley: Soul of a People: The WPA Writers' Project Uncovers Depression America»։ 2012-10-07։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-10-07-ին 
  23. Sommer, B. W. Soul of a People: The WPA Writers' Project Uncovers Depression America(անգլ.) // Oral History Review : journal. — 2011. — Т. 38. — № 2. — С. 437—439. — ISSN 0094-0798. — doi:10.1093/ohr/ohr078
  24. A Woman Half in Shadow Archived August 23, 2017, at the Wayback Machine., BBC Radio 4.
  25. «The death and rebirth of Zora Neale Hurston» Archived September 11, 2017, at the Wayback Machine., Seriously … , BBC.
  26. The True Story of 'Marshall': How Accurate are the Characters?(անգլ.) // Hollywood Reporter : magazine. Архивировано из первоисточника 14 Հոկտեմբերի 2017.