Զոլտան Ռոժնյայի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Զոլտան Ռոժնյայի
Ծնվել է հունվարի 29, 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1]
Բուդապեշտ, Հունգարիա
Երկիր Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Մահացել է սեպտեմբերի 10, 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1] (64 տարեկանում)
Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտություն դիրիժոր, կոմպոզիտոր և music director
Շրջանավարտ Ֆերենց Լիստի երաժշտական ակադեմիա

Զոլտան Ռոժնյայի (հունգ.՝ Rozsnyai Zoltán, հունվարի 29, 1926({{padleft:1926|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1], Բուդապեշտ, Հունգարիա - սեպտեմբերի 10, 1990({{padleft:1990|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1], Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), հունգարացի-ամերիկացի դիրիժոր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոլտան Ռոժնյային ծնվել է Բուդապեշտում 1926 թվականին: Ավարտել է Ֆերենց Լիստի անվան երաժշտական ակադեմիան, որտեղ սովորել է Զոլտան Կոդայու, Բելա Բարտոկի, Էռնստ ֆոն Դոնանյայի, դիրիժորություն՝ Յանոշ Ֆերենչիկի դասարաններում: Տասը տարեկան հասակում համերգների դաշնակահար էր և ակադեմիա երբևէ ընդունված ամենաերիտասարդ ուսանողը: Քսանչորս տարեկանում նշանակվել է Դեբրեցենի օպերայի և, համապատասխանաբար, Միշկոլցի, Պեչի, Դյորի նվագախմբերի երաժշտական տնօրեն: 1954 թվականին դարձել է Հունգարիայի ազգային ֆիլհարմոնիկի մշտական դիրիժորը: 1956 թվականի մայիսին Հռոմում արժանացել է միջազգային դիրիժորի մրցույթի երկրորդ մրցանակին, որի արդյունքում անհապաղ Հռոմ վերադառնալու և հրավիրյալ դիրիժոր աշխատելու հրավեր է ստացել: 1956 թվականի Հունգարիայի հեղափոխությունից հետո հեռացել է Բուդապեշտից, ուղևորվել Վիեննա, որտեղ հիմնադրել է հայտնի Հունգարական ֆիլհարմոնիկը, որի կազմում ընդգրկված էին արտաքսված ականավոր երաժիշտներ: Հունգարական ֆիլհարմոնիկը նրա անխոնջ ջանքերի շնորհիվ դարձել է Եվրոպայում ամենաակնառու երաժշտական նվագախմբերից մեկը: Ռոքֆելեր և Ֆորդ հիմնադրամների աջակցությամբ նվագախումբը 1959 թվականին հյուրախաղերով մեկնել է ԱՄՆ[2]:

1961 թվականին Զոլտան Ռոժնյային դարձել է Միացյալ Նահանգների բնակիչ: 1962 թվականին եղել է Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի դիրիժոր Լեոնարդ Բերնսթայնի օգնականը: 1963 թվականին դարձել է Քլիվլենդի ֆիլհարմոնիկ, հաջորդ տարի՝ Յուտիկայի սիմֆոնիկ նվագախմբերի երաժշտական տնօրեն:

1967 թվականին 130 թեկնածուներից ընտրվել է Սան Դիեգո սիմֆոնիայի երաժշտական տնօրեն: Նրա ղեկավարությամբ նվագախումբը կատարել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ ձայնագրությունը: 1982 թվականին Համաշխարհային տոնավաճառի առթիվ հիմնել է Նոքսվիլի սիմֆոնիկ նվագախումը, 1987 թվականին՝ Սան Դիեգոյի միջազգային նվագախումբը: Այս նվագախումբը բաղկացած էր մի խումբ ընտրյալ երիտասարդ երաժիշտներից, որոնք սիմֆոնիկ նվագախմբերի և երաժշտական համույթների հետ հանդես էին եկել ամբողջ աշխարհում: Նվագախումբը մեծ պահանջարկ էր վայելում նաև Մեքսիկայում: Ռոժնյային Սան Դիեգոյի միջազգային նվագախումբը միացրել է Pro-Musica Ensenada-ին և Մեքսիկայի Convivium Musicum Choir-ին: Նվագախմբի հետ կատարել է Մոցարտի Ռեքվիեմը, Վիվալդիի Գլորիան և ձայնագրել է Յոզեֆ Հայդնի «Տարվա եղանակները»:

1990 թվականին Ռոժնյային աշխատել է Սան Դիեգոյի միջազգային համալսարանի նվագախմբի հետ: Նույն թվականի սեպտեմբերի 10-ին մահացել է սրտի կաթվածից[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. «BIGHUNS»։ 2007-10-16։ Վերցված է 2016-10-21 
  3. Ap (1990-09-13)։ «Zoltan Rozsnyai, 64, Founder of Orchestra»։ The New York Times։ ISSN 0362-4331։ Վերցված է 2016-10-21