Զանգվածային հաղորդակցություններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Զանգվածային հաղորդակցություն (անգլ.՝ mass communication), զանգվածային հաղորդակցության միջոցների (ԶՀՄ) օգնությամբ զանգվածային գիտակցության ստեղծման և վերարտադրման պրոցեսը, որը սկզբում կատարվում էր պարբերական մամուլի, ռադիոյի և հեռուստատեսության, իսկ այժմ նաև էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով։ Զանգվածային հաղորդակցությունը հաղորդագրությունների արտադրություն է նախատեսված զանգվածային գիտակցության վրա և դրանց փոխանցումը տեխնիկայի համապատասխան սարքավորումներով[1]։

Զանգվածային հաղորդակցությունը կապի և շփման ձև է։

Զանգվածային հաղորդակցության միջոցներն իրենցից ներկայացնում են ամեն հնարավոր տեղեկության արտադրություն, պահպանում ու տարածում իրենց մեջ ներդրված արժեքներով՝ նախատեսված զանգվածային ընկալման համար։

Զանգվածային հաղորդակցությունը ժամանակակից հասարակության անբաժան մասն է իր տնտեսությամբ, քաղաքականությամբ ու մշակույթով։ Զանգվածային հաղորդակցության վրա հեղափոխական ազդեցություն է ունեցել համացանցի ստեղծումը, որի շնորհիվ հետադարձ կապ է հաստատվում, ինչը աճող ազդեցություն է ունենում մարդու ատրադրող, սոցիալ-քաղաքական, մշակութային-գաղափարախոսական կյանքի վրա։ Զանգվածային հաղորդակցությունը ունի ոչ միայն ուղիղ ազդեցություն այդ բոլոր գործընթացների վրա, այլ նաև ինքն է կապի հնարավորություն տալիս, ինչը համաշխարհային խնդիր է, որից կախված է համամարդկային զարգացումը։

Հասկացության պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Զանգվածային հաղորդակցություն» հասկացությունը (որտեղ հաղորդակցությունը հասկացվում է որպես կապ և շփում), հայտնվել է 1920-ական թվականներին ԱՄՆ-ում, հիմնականում որպես մամուլի՝ թերթերի ու ամսագրերի աշխատանքի փորձի արտացոլանք, որոնք այն ժամանակ գործող շուկայական մրցակցությունում առաջնորդվում էին «Հաճախորդը միշտ ճիշտ է» գաղափարով, ինչն էլ փոփոխվեց, դառնալով՝ «Տալ այն, ինչ ցանկանում է հանրությունը»[2]։

Այդ պայմաններում թերթերի և ամսագրերի հրատարակիչներին անհրաժեշտ էր բավական օպերատիվ և հստակ իմանալ իրենց ընթերցողների նախընտրությունները, ինչն էլ ստիպեց նրանց հասկանալ, որ իրենց հրատարակությունները հանդես են գալիս որպես զանգվածային հաղորդակցամիջոց, այսինքն ազդեցություն ունենալ մարդկանց որևէ խմբի վրա, ովքեր որպես կանոն, իրար հետ ուղիղ կապի մեջ չեն, սակայն դրա հետ մեկտեղ ունեն ընդհանուր հետաքրքրություններ, որոնք էլ ստիպում են վազել պարբերական մամուլի օգնության հետևից։ Որպես զանգվածային հաղորդակցության միջոց սկսեցին համարվել նաև կինոն ու ռադիոն, այնուհետև հեռուստատեսությունը և կապի էլեկտրոնային այլ միջոցներ, որոնք ազդում են մարդկանց գիտակցության վրա։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Зяблюк Н. Г. Индустрия управляемой информации ("Паблик рилейшнз"- система пропаганды большого бизнеса США.) - М.: Изд-во МГУ, 1971.
  • Коротков А. В., Кристальный Б. В., Курносов И. Н. Государственная политика Российской Федерации в области развития информационного общества. М.: «Трейн», 2007
  • Миллс Ч. Р. Человек посредине — дизайнер (перевел В. Терин) // ДИ СССР, 1969, № 9
  • Почепцов Г. Г. Коммуникативные технологии двадцатого века. «Рефл-бук», «Ваклер». 1999
  • Терин В. П. Социология и реклама. // ДИ СССР, 1968, № 6
  • Терин В. П. Массовая коммуникация и социологические исследования в США. // Вопросы философии, 1970, № 12
  • Терин В. П. Основные направления исследований теории массовой коммуникации. // Социологические исследования, 1997, № 11
  • Терин В. П. Массовая коммуникация: исследование опыта Запада (издание второе, переработанное и дополненное), М., 2000
  • Харрис Р. Психология массовых коммуникаций. М.:"ОЛМА-ПРЕСС" 2002
  • Hartley, J.: «Mass communication», in O’Sullivan; Fiske (eds): Key Concept in Communication and Cultural Studies (Routledge, 1997).
  • Mackay, H.; O’Sullivan T.: The Media Reader: Continuity and Transformation (Sage, 1999).
  • McQuail, D.: McQuail’s Mass Communication Theory (fifth edition) (Sage․ 2005).
  • Thompson, John B.: The Media and Modernity, Polity, 1995.
  • C. Wright Mills The Mass Society, Chapter in the Power Elite, Oxford Press, 1956

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]