Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթ
| Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթ | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | Ուրբաթյա մզկիթ, մզկիթ և պատմական շենք |
| Երկիր |  Թուրքիա[1][2] |
| Վարչատարածք | Ստամբուլ |
| Աշխարհագրական տեղադրաում | Մարմարածովյան տարածաշրջան |
| Հիմնվել է | 1590 |
| Ճարտարապետություն | |
| Ճարտարապետ | Միմար Սինան |
| Ոճ | օսմանյան ճարտարապետական ոճ[2] |
| 41°02′41″N 28°56′09″E / 41.044777777778°N 28.935822222222°E | |
 | |
 | |
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթ (թուրքերեն՝ Zal Mahmut Paşa Camii), 16-րդ դարի օսմանյան մզկիթ, որը գտնվում է Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Էյուփ թաղամասում։ Մզկիթը կառուցվել է օսմանյան պալատական հայտնի ճարտարապետ Միմար Սինանի նախագծով։ Կառուցման աշխատանքներն ավարտվել են 1590 թվականին։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մզկիթի կառուցման պատվիրատուն եղել են Սելիմ II սուլթանի դուստրը՝ Շահ Սուլթանը և նրա երկրորդ ամուսինը՝ ծնունդով Բոսնիայից վեզիր Զալ Մահմուդ փաշան[3]։ Երկուսն էլ մահացել էին 1580 թվականին։ Շահ Սուլթանը Սելիմ II սուլթանի և նրա կնոջ՝ Նուրբանու Սուլթանի դուստրերից մեկն էր։ 1574 թվականին առաջին ամուսնու մահվանից հետո՝ Շահ Սուլթանը ամուսնանում է Զալ Մահմուդ փաշայի հետ, որը 1553 թվականին Սուլեյման I-ի հրամանով խեղդամահ էր արել Սելիմ II-ի խորթ եղբորը և Սուլեյմանի ավագ որդուն՝ Շեհզադե Մուստաֆային[4]։
Մզկիթը կառուցվել է պալատական ճարտարապետ Միմար Սինանի նախագծով։ Շինարարական աշխատանքները մեկնարկել են 1577 թվականին, բայց ավարտվել միայն 1590 թվականին՝ Միմար Սինանի մահվանից երկու տարի անց[5]։
Իր նախագծով մզկիթը նման է Միմար Սինանի նախագծած մեկ այլ մզկիթի՝ Էդիրնեքափըի Միհրիմահ միագմբեթ մզկիթին, սակայն ի տարբերություն դրա, Զալ Մահմուդի մզկիթի ներքին սրահների առաստաղները հասնում են գմբեթի թմբուկին։ Մզկիթի հարավային պատին կառուցված է միհրաբը, իսկ դրանից աջ գտնվում է մինբարը։
Մզկիթի համալիրի կազմում ներառված են ներքին բակը, շատրվանը, ստվերոտ այգին, փոքր գերեզմանատունը, թյուրբեն և երկու մեդրեսե։ Թյուրբեում (դամբարան) թաղված է Զալ Մահմուդ փաշան[6]։
Ճարտարապետություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Միհրաբը՝ աղոթքի համար առանձնացված որմնախորշը, պատված է Իզնիքից բերված սալիկների եզրաքարերով[7]։
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի արտաքին տեսքը Սիլահի Մեհմեթ Էֆենդիի մզկիթից։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի տեսքն այգուց։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի ներսում գտնվող թյուրբեի ընդհանուր տեսքը։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի ներքին տեսքը։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի ներքին տեսքը՝ հարավից հյուսիս։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի ներքին տեսքը։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի ներքին տեսքը՝ տեսարան առաջին հարկից։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի ներքին տեսքը՝ տեսարան առաջին հարկից։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի գլխավոր մինբերը։
Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթի գլխավոր մինբերը։
Միհրաբը շրջապատող սալիկները Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթում։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ archINFORM (գերմ.) — 1994.
- 1 2 https://islamansiklopedisi.org.tr/zal-mahmud-pasa-kulliyesi
- ↑ Journal of Turkish Studies. — Harvard University Printing Office., 1978. — P. 79
- ↑ Necipoğlu, 2005, էջեր 368-369
- ↑ Necipoğlu, 2005, էջ 372
- ↑ «Мечеть Зал Махмуд-паши». Stambul4you.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 15-ին. Վերցված է 2013 թ․ մայիսի 25-ին.
- ↑ Necipoğlu, 2005, էջ 374
Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Necipoğlu, Gülru (2005). The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. London: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-253-9.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Զալ Մահմուդ փաշայի մզկիթ» հոդվածին։ |