Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը

Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը ռուս.՝ Тайна третьей планеты
Երկիր	ԽՍՀՄ
Ժանր	ֆանտաստիկ ֆիլմ, արկածային ֆիլմ, ֆենթեզի ֆիլմ և մանկական ֆիլմ
Հիմք	Ալիսի ճանապարհորդությունները
Թվական	հուլիսի 31, 1981, սեպտեմբերի 18, 1982 և նոյեմբերի 6, 1982
Լեզու	ռուսերեն
Ռեժիսոր	Ռոման Կաչանով
Սցենարի հեղինակ	Կիռ Բուլիչյով
Օպերատոր	Թեոդոր Բունիմովիչ
Երաժշտություն	Ալեքսանդր Զացեպին
Կինոընկերություն	Սոյուզմուլտֆիլմ
Տևողություն	48 րոպե

Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը (ռուս.՝ Тайна третьей планеты), խորհրդային լիամետրաժ գիտա-ֆանտաստիկ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1981 թվականին, ռեժիսոր Ռոման Կաչանովի կողմից, Կիր Բուլիչյովի «Ալիսայի ճանապարհորդությունը» («Ալիսան և երեք նավապետները») վիպակի հիման վրա` «Ալիսայի արկածները» շարքից։

Սյուժեն

Արշավախումբը, որի կազմում էին նավապետ Զելյոնին, պրոֆեսոր Սելեզնյովը և վերջինիս դուստր Ալիսան, «Պեգաս» աստղանավով` Երկիր մոլորակից ուղևորվում են տիեզերք՝ Մոսկվայի կենդանաբանական այգու համար կենդանիների նոր տեսակներ որոնելու։

Հնագետ Գրոմոզեկան (Թանձրամարմին), նրանց խորհուրդ է տալիս այցելել Նավապետների մոլորակ, քանի որ նավապետ-ճանապարհորդներ Կիմն ու Բուրանը, իրենց արշավների ժամանակ հանդիպել էին բազմաթիվ յուրահատուկ կենդանիների։

Հերոսները օգնության համար դիմում են դոկտոր Վերխովցևին` Երկու Նավապետների թանգարանի տնօրենին։ Սակայն վերջինս իրեն կասկածելի է պահում, չի ցանկանում նրանց ցույց տալ նավապետների օրագրերը և սկսում է հետևել նրանց։

Բլուկ մոլորակում հերոսներն արժեքավոր գնումներ են կատարում, որոնց թվում նաև գնում են Շատախոս (Գովորուն) թռչունին, որը պատկանում էր անհետ կորած նավապետ Կիմին։ Կասկածելի չաղլիկ Զվարճասեր Ու-ն փորձում է առևանգել թռչունին։ Լսելով Շատախոս թռչունի խոսակցությունը, «Պեգասի» անձնակազմը ուղևորություն է վերցնում դեպի Մեդուզայի համակարգ։ Ճանապարհին նրանք կործանումից փրկում են Շելեզյակա մոլորակի ռոբոտներին։

Մեդուզա համակարգի երրորդ մոլորակի վրա, Ալիսան գտնում է հայելի-ծաղիկներ, որոնք հիշում և արտացոլում էին այն ամենը, ինչ տեղի էր ունենում իրենց առջև։ Դրանց օգնությամբ հերոսներն իմանում են, որ այդ մոլորակ են այցելել Վերխովցևն ու Զվարճասերը։ Փորձելով թռչել ավելի ապահով վայր, «Պեգասը» ընկնում է թակարդը։ Սելեզնյովն ու Զելյոնին գերի են ընկնում, իսկ Ալիսան կարողանում է փախչել։

Այդ ժամանակ մոլորակի վրա վայրէջք է կատարում նավապետ Բուրանը, իսկ նրա հետ նաև իրական Վերխովցևը։ Ալիսան նրանցից օգնություն է խնդրում։ Այդ ընթացքում Զվարճասերը սպառնում է սպանել գերիներին և աստղանավում փակված նավապետ Կիմից պահանջում է կատարյալ վառելանյութի բանաձևը։ Նավապետ Բուրանի ներխուժումը փրկում է ճանապարհորդներին։ Վերխովցևի նմանակը, օդահեն Գլոտը բացահայտվում և ուղարկվում է դատապարտվելու։ Զվարճասերը փախուստի դիմելիս, ընկնում է Կրոկ գիշատիչ թռչունի ճանկը։ Նավապետներն ու ճանապարհորդները հանգիստ վերադառնում են տուն։

Նկարահանող խումբ

Կինոգործիչ	Ներդրումը
Ռեժիսոր	Ռոման Կաչանով
Սցենարիստ	Կիր Բուլիչյով
Բեմադրող նկարիչ	Նատալյա Օռլովա
Օպերատոր	Թեոդոր Բունիմովիչ
Կոմպոզիտոր	Ալեքսանդր Զացեպին
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ	Անտոնինա Ալյոշինա, Վլադիմիր Արբեկով, Յուրի Բատանին, Մարինա Ոսկանյանց, Վլադիմիր Զարուբին, Վիոլետա Կոլեսնիկովա, Հովսեփ Կուրոյան, Ռենատա Միրենկովա, Օլգա Օռլովա, Ալեքսանդր Պանով, Մարինա Ռոգովա, Վլադիմիր Շևչենկո

Կերպարների հնչյունավորում

Հնչյունավորող դերասան	Կերպար
Օլգա Գրոմովա	Ալիսա
Վսևոլոդ Լարիոնով	պրոֆեսոր Սելեզնյով, Շատախոս թռչուն
Վասիլի Լիվանով	Թանձրամարմին
Յուրի Վոլինցև	նավապետ Զելյոնի
Գրիգորի Շպիգել	Զվարճասեր Ու
Պյոտր Վիշնյակով	դոկտոր Վերխովցև, Գլոտ
Վլադիմիր Դրուժնիկով	նավապետ Կիմ

1982 թվականին մուլտֆիլմն արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի։