Երուսաղեմի օր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Երուսաղեմի օր
יום ירושלים
Jom Jeruschalajim.jpg
Տոնակատարությունը Երուսաղեմում, Իսրայել
Տեսակ պետական տոն
Ամսաթիվ 28 Iyar
Տոնվում է Իսրայել Իսրայել, Երուսաղեմ
Անվանված է Երուսաղեմ

Երուսաղեմի օր (եբր.՝ יום ירושלים‎), պետական տոն Իսրայելում՝ նվիրված արաբա-իսրայելական «Վեցօրյա պատերազմում» Իսրայելի տոնած հաղթանակին[1]:

Երուսաղեմի օրը նշվում է նաև, որպես մեծ հաղթանակի օր՝ երկու հազարտարի անց Մերձավոր Արևելքի սրբավայրերում պետականության ստեղծման կապակցությամբ:

Քաղաքի տոնը խորհրդանշում է հնագույն հրեա ժողովրդի պատմական կապը Երուսաղեմ քաղաքի հետ և նրանց անցած պատմական ճամփան:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասաբլեայի 1947 թվականի նոյեմբերի 29-ին ընդունված «Պաղեստինի կառավարության ապագան» թիվ 181 բանաձևի համաձայնը Պաղեստինը բաժանվեց արաբական և հրեական տիրապետության գոտիների: Երուսաղեմը ՄԱԿ-ի խնամակալության խորհրդի կողմից վերածվեց վերահսկողության գոտու:

Սակայն Գլխավոր ասաբլեայի այս բանաձևի իրականացումը չի հաջողվել: Հրեական կողմը միաձայն ընդունել է ծրագիրը, սակայն արաբական կողմը՝ ի դեմս արաբական բարձրագույն կոմիտեի մերժել է այն, ասելով, որ իրենք պարտավոր չեն ընդունել օրինագիծը, քանի որ չեն ընդունում իրենց պարտությունը: Հակամարտությունում կողմերի անհաղթահարելի տարբերութունները հանգեցրեցին նրան, որ 1948 թվականին փլուզվեց Պաղեստինի բրիտանական մանդատը: Պաղեստինում սանձազերծվեց արաբ-իսրեյալական պատերազմը: Պատերազմի սկզբնական շրջանում և՛ հրեաները, և՛ արաբները փորձում էին վերահսկողություն սահմանել նախ և առաջ Երուսաղեմում՝ այն համարելով կարևոր ռազմավարական օբյեկտ: Պատերազմը ավարտվեց իսրայելական կողմի հաղթանակով: Իսրայելը ստացավ իր երկար սպասված անկախությունը:

Համաձայն արաբա-իսրայելական համաձայնագրի՝ հրեական իշխանությունը տարածվում էր Երուսաղեմի արևմտյան մասում, իսկ Հորդանանի կառավարությանը բաժին էր հասնում արևելյան Երուսաղեմը, այդ թվում հին քաղաքը: Զինադադարի պայմանագրով Հորդանանի կառավարությունը խոստացել է հրեաներին տալ ազատ ելքի և մուտքի իրավունք, ինչպես նաև Արևմտյան պատում աղոքերու իրավունք: Սակայն համաձայնագիրը չի հարգվել հորդանանյան կողմի կողմից և 19 տարի անընդմեջ արաբական իշխանությունները արգելել են հրեաների մուտքը հին քաղաք:

Տոնակատարություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջոցառումը սկսվում է Իսրայելի ռազմական շքերթով, որտեղ ցուցադրվում են Իսրայելի ցամաքային զորքերը: Այնուհետև տեղի է ունենում ծիսակատարություն Հերցլա լեռան վրա՝ ի հիշատակ արաբ-իսրայելական պատերազմում զոհված հրեա զինվորների:

«Դրոշներով երթի» ժամանակ հրեաների երիտասարդ բազմությունը սյուներով ուղևորվում է դեպի Երուսաղեմի Հին քաղաք՝ ծածանելով Իսրայելի դրոշը: Երթը ուղեկցվում է ազգային երգով ու պարով:

Երթը ավարտվում է արևմտյան պատի մոտ: Երուսաղեմի օրվա ավարտին մասնակիցները արտասանում են բազմաթիվ սաղմոսներ և կրոնական երգեր, որով էլ նշանավորվում է տոնական օրվա ավարտը:

Երուսաղեմի օրը շարժական տոն է: 2016 թվականին այն նշվել է հունիսի 5-ին, իսկ 2017 թվականին կնշվի մայիսի 24-ին:

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Телушкин Йосеф. Еврейский мир: Важнейшие знания о еврейском народе, его истории и религии. — М.: Лехаим, 1998.- 574 с.