Երկմետաղյա դրամներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
AM 2003 500 dram a.png
AM 2003 500 dram r.png
2003 թվականի հայկական 500 դրամ, բաղկացած է մելքիորե կենտրոնից, շրջապատված արույրե օղակով
2 եվրո մետաղադրամ, որը բաղկացած է նիկել-արույրե կենտրոնից` շրջապատված պղինձ-նիկելե խառնուրդով:

Երկմետաղ մետաղադրամներ, երկու մետաղից կամ համաձուլվածքից բաղկացած մետաղադրամներ են, սովորաբար տարբերվող կենտրոնի շուրջ արտաքին օղակի դասավորությամբ: Ընդհանուր շրջանառվող մետաղադրամների օրինակներն ընդգրկում են հնդկական 10 ռուփի, 1 և 2 եվրո, լեհական 2 և 5 զլոտի, չեխական 50 կորունա, Հունգարիայի 100 և 200 ֆորինտ, Բուլղարիայի 1 և 2 լեվ, բրիտանական 1 և 2 ֆունտ ստեռլինգ, կանադական 2 դոլար, Հարավային Աֆրիկայի 5 ռանդ, Թուրքիայի 1 լիրա, Ինդոնեզիայի 1 ռուփի, Հոնկոնգի 10 դոլար, Արգենտինայի 1 դոլար, Բրազիլիայի 1 ռեալ, Ֆիլիպինների 10 պեսո և Մեքսիկայի բոլոր 1 դոլար մետաղադրամները կամ բարձր անվանական արժեքով մետաղադրամները: Ներկայումս երկմետաղ մետաղադրամներ են թողարկվել աշխարհի ավելի քան 120 երկրներում, և այդ թիվը գնալով աճում է[1]:

1992 թվականի եռմետաղյա ֆրանսիական 20 ֆրանկանոց մետաղադրամ` բաղկացած 3 բաղադրիչից. արտաքին օղակ, ներքին օղակ, կենտրոնի վարդակ:
2008 թվականի «Թութանհամոն թագավոր» եգիպտական երկմետաղ 1 ֆունտանոց մետաղադրամ:

Առաջին երկմետաղ մետաղադրամները ի հայտ են եկել մ.թ. 2-րդ դարում Հին Հռոմում: Հռոմեական կայսրությունը Հադրիանոսի թագավորումից սկսած հատուկ առիթների համար թողարկել է բրոնզե կամ պղնձե կենտրոնով և օրիքալկումի արտաքին օղակ ունեցող խոշոր մեդալիոններ: Հին հռոմեական երկմետաղ մետաղադրամներն ու մեդալիոնները մեծ պատմական և դրամագիտական արժեք են ներկայացնում և վաճառվում են առաջատար աճուրդներում[2]:

Երկմետաղ մետաղադրամների երկրորդ թողարկումը վերաբերում է 17-րդ դարին: Անգլիայում 1634-1644 թվականներին Կառլոս 1-ինի օրոք թողարկվեց այսպես կոչված «վարդով ֆարտինգ». կեղծումները կանխելու համար պղնձե արտադրանքին ավելացվեց արույրե եզր: Հետագայում այս տեխնոլոգիայով հատվեցին պղնձե եզրերով անագե պենիները[3]: Մեկ այլ օրինակ է Միացյալ Նահանգների կողմից 1792 թվականին արտադրված արծաթե կենտրոնով նմուշը: 1830-ական թվականներին և 1840-ական թվականներին բրիտանացի մեդալիստ Ջոզեֆ Մուրը մեծ քանակությամբ երկմետաղ «պենիի մոդել» և ավելի քիչ ընդհանուր «կես պենի մոդել» տոկեններ է արտադրել, որպես առաջարկություն փոխարինելու համեմատաբար մեծ պենին և կես պենին: Չնայած ոչ որպես օրինական վճարամիջոց, Մուրի տոկենները լայն տարածում գտան և շատ առևտրականների կողմից ընդունվեցին անվանական արժեքով: Չնայած իրենց ժողովրդականությանը, Միացյալ Թագավորության թագավորական դրամահատարանը մերժեց առաջարկը և չնվազեցրեց պենիի և կես պենիի չափը` մինչև 1971 թվականի փետրվարի 15դեցիմալիզացիան:

Երկմետաղ մետաղադրամների շարքում հարկ է առանձնացնել 2000 թվականին թողարկված 10 դոլարը (կենտրոնը՝ 1/4 ունցիա պլատին, օղակը՝ 1/4 ունցիա ոսկի), 2003 թվականի Սլովակիայի 10,000 կրոն հնգանկյուն մետաղադրամy (1/2 ունցիա ոսկի + 1/10 ունցիա պալադիում)[4]: Բացի այդ, 2003 թվականին Ավստրիայի դրամահատարանը թողարկել է աշխարհի առաջին նիոբիում պարունակող երկմետաղ մետաղադրամը[5][6] (կենտրոն՝ 998 հարգի նիոբիում, «օղակ»` արծաթ): Այդ ժամանակից ի վեր, տարեկան մեկ նիոբիում-արծաթե մետաղադրամի թողարկումը դարձել է Ավստրիայի դրամահատարանի ավանդույթը:

1992 թվականին Ֆրանսիայում թողարկվել է Մոն Սեն Միշելը պատկերող առաջին եռմետաղյա դրամը (անվանական արժեքը՝ 20 ֆրանկ): Կենտրոնը բրոնզե է, ներքին օղակը՝ նիկել, արտաքին օղակը՝ պղնձի, ալյումինի և նիկելի համաձուլվածք: Կան նաև 20 ֆրանկ անվանական արժեքով եռմետաղյա դրամներ, որոնք թողարկվել են 1993 թվականին Ֆրանսիայում Միջերկրածովյան խաղերի և 1994 թվականի Ալբերվիլի օլիմպիական խաղերի համար:

2006 թվականին բրիտանական մասնավոր Պոբջոյի դրամահատարանը հատեց Բրիտանական Վիրջինյան կղզիների առաջին քառակուսի մետաղադրամը (պալադիում-ոսկի-պլատին-արծաթ)[7][8]:

Երկրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1. Շրջանառության մեջ մեկ երկմետաղ մետաղադրամ ունեցող երկրներ:
2. Շրջանառության մեջ ավելի քան մեկ երկմետաղ մետաղադրամ ունեցող երկրներ:
3. Երկրներ, որտեղ կան նույն անվանական արժեքի երկմետաղ և միամետաղ մետաղադրամներ: Նաև պատկերված են երկրներ, որտեղ երկմետաղները հատվել են շրջանառության համար, բայց հոբելյանական են:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]