Երեք թագավորությունների պատերազմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Երեք թագավորությունների պատերազմ
Չարլզ I Ստյուարտը երեք դիրքերով նկարված Անտոնի վան Դիկի կողմից 1635-1636 թվականներին
'Չարլզ I Ստյուարտը երեք դիրքերով նկարված Անտոնի վան Դիկի կողմից 1635-1636 թվականներին
Թվական 1639—1651
Վայր Անգլիա, Շոտլանդիա և Իռլանդիա
Արդյունք Անգլիայի խորհրդարանական բանակի հաղթանակ բոլոր թեկնածուների նկատմամբ
Հակառակորդներ
Անգլիացի, շոտլանդացի և իռլանդացի ռոյալիստներ Շոտլանդացի կովենանտներ
Հրամանատարներ

Երեք թագավորությունների պատերազմ, հաճախ հայտնի որպես Բրիտանական քաղաքացիական պատերազմներ, մի շարք հակամարտություններ, որոնք տեղի են ունեցել Անգլիայի, Իռլանդիայի և Շոտլանդիայի թագավորություններում 1639-ից 1651 թվականներին: Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմը նույնպես այս հակամարտությունների շարքին էր պատկանում, ինչի արդյունքում 1649 թվականին Անգլիայի խորհրդարանի կողմից գահընկեց արվեց միապետ Չարլզ I Ստյուարտը:

Պատմաբանները այս հակամարտությունների մեջ հաճախ ներառում են 1650-ականներին հաջորդած ապստամբությունները և հակամարտությունները, որոնք շարունակվեցին մինչև 1660 թվականը Ստյուարտների վերականգնումը և որոշ դեպքերում ներառվում է Թոմաս Վենների ապստամբությունը հաջորդ տարի: Պատերազմները արդյունք էին կրոնական և քաղաքացիական խնդիրների: Կրոնական խնդիրներից էր, որ միապետն ինքն էր որոշում կրոնական դավանանքի հարցերը, իսկ քաղաքացիները ցանկանում էին ազատ հավատքի իրավունք: Քաղաքական խնդիրներից քր միապետի իշխանության մի մասի փոխանցումը խորհրդարանին:

Պատերազմներում կային նաև ազգամիջյան հակամարտությունների տարրեր, քանի որ Իռլանդիան և Շոտլանդիան պայքարում էին Անգլիայի վերահսկողության դեմ Երեք թագավորությունների ներսում: Խորհրդարանական Անգլիայի հաղթանակը (Օլիվեր Կրոմվելի և նրա բանակի գլխավորությամբ), թագավորի վտարումը օգնեց հիմք դնել ապագա Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի, քանի որ սահմանադրական միապետության իշխանությունը թոխանցվեց խորհրդարանին:

Այս պատերազմները ներառում են 1639-1640 Եպիսկոպոսյան պատերազմները, 1641 թվականի Իռլանդիայի ապստամբությունը, 1642–1649 թվականներին Իռլանդիայի համադաշնությունը, 1644-45 թվականների Շոտլանդիայի քաղաքացիական պատերազմը, Իռլեանդիայի Կրոմվելյան նվաճումը 1649 թվականին (ընդհանուր Տասնմեկամյա պատերազմ կամ Իռլանդական համադաշնային պատերազմներ) և Առաջին, Երկրորդ ու Երրորդ Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմները համապատախանաբար 1642–1646, 1648–1649 և 1650–1651 թվականներին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]