Երեկոյան զանգահարություն (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Երեկոյան զանգահարություն
Isaak Ilitsch Lewitan 005.jpg
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Իսահակ Լևիտան
տարի 1892
բարձրություն 87±1 սանտիմետր
լայնություն 107,6 սանտիմետր
նյութ յուղաներկ և կտավ
գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահ
հավաքածու Տրետյակովյան պատկերասրահ

«Երեկոյան զանգահարություն» (ռուս.՝ Вечерний звон), ռուս գեղանկարիչ, «տրամադրության բնանկարի» վարպետ Իսահակ Լևիտանի նկարներից: Կտավը հեղինակը վրձնել է 1892 թվականին: Յուղաներկով կտավի չափերն են 87 × 107,6 սմ[1][2]: «Երեկոյան զանգահարություն» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան):

Պատմություն և նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսահակ Լևիտանի մոտ վանական համալիրը մայր մտնող արեգակի շողերի ներքո նկարելու գաղափարը ծնվել է այն ժամանակ, երբ վերջինս ապրում էր Զվենիգորոդի արվարձանում և հետևում էր Սավինո Ստորոժևսկի մենաստանի մերձակայքի մայրամուտին: Երկու տարի անց հեղինակն այցելում է Պլյոս և Յուրևեց քաղաքներ՝ նոր մոտիվների փնտրտուքով: Այսպիսով, «Երեկոյան զանգահարություն» ստեղծագործության սյուժեում հեղինակը վերոհիշյալ քաղաքների եկեղեցիների միախառնումն է պատկերել[3]:

Յուրևեց քաղաքի մենաստանը կոչվում էր Կրիվոզերսկի անապատ[4] (հանդիպել է նաև Կրիվոեզերսկի և Կրիվոօզերսկի անուններով)[5][6]: Սկզբում այդ մենաստանը Լևիտանը պատկերել է «Խաղաղ վանք» (1890) կտավում, որը նույնպես այսօր գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում: Երկու տարի անց վանքը հայտնվում է նաև այս՝ «Երեկոյան զանգահարություն» կտավում: 1917 թվականին Կրիվոզերսկի անապատը փակվում է, իսկ 1950-ական թվականներին մնում է Գորկիի ջրամբարի հատակում[5]:

«Երեկոյան զանգահարություն» ստեղծագործությունում պատկերված վանական համալիրը գտնվում է գետագալարի մոտ: Այն լուսավորված է երեկոյան մայր մտնող արեգակի ճառագայթնորով: Վանքը շրջապատված է աշնանային անտառներով: Երկնակամարում լողում են ամպերը. այդ ամենը արտացոլվում են հանդարտահոս գետի հայելու մեջ: Ենթադրվում է, որ հին վանքերի գեղեցկության քնարական ընկալումը Լևիտանին անցել է իր ուսուցիչ Ալեքսեյ Սավրասովից[7]:

Արձագանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիվոզերսկի անապատ, Յուրևեց (1913 թվականի լուսանկար)

Արվեստաբան Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Ֆյոդորով-Դավիդովն իր նամակներից մեկում այսպես է արտահայտվել Լևիտանի արվեստի մասին[8].

Aquote1.png Մտորումները Լևիտանի անդադրում փնտրտուքների հիմքում են գտնվում: Վոլգյան սյուիտներին հաջորդում է 1892 թվականին ստեղծած «գրական» և փիլիսոփայական նկարների շարք՝ «Երեկոյան զանգահարություն», «Հորձանուտի մոտ» և, վերջապես, որպես ավարտ ու ինքնատիպ համադրություն՝ «Հավերժական անդորրի ներքո» կտավները: Aquote2.png


Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Государственная Третьяковская галерея — каталог собрания / Я. В. Брук, Л. И. Иовлева. — М.: Красная площадь, 2001. — Т. 4: Живопись второй половины XIX века, книга 1, А—М. — С. 359. — 528 с. — ISBN 5-900743-56-X
  2. «Левитан Исаак Ильич — Вечерний звон» (HTML)։ Государственная Третьяковская галерея, www.tretyakovgallery.ru։ Վերցված է 29.06.2012 
  3. Л. П. Смирнов (по рассказу С. П. Кувшинниковой)։ «Левитан в Плесе — Исторический очерк по документам, печатным материалам и семейным воспоминаниям» (HTML)։ www.plyos.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-10-04-ին։ Վերցված է 30.06.2012 
  4. 5,0 5,1 «Макарьевский уезд — Троицкая Кривоезерская заштатная общежительная мужская пустынь» (HTML)։ www.old-churches.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-09-27-ին։ Վերցված է 02.07.2012 
  5. «Кривоезерский монастырь» (HTML)։ yurevets37.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-09-27-ին։ Վերցված է 02.07.2012 
  6. Владимир Петров Исаак Левитан. — Москва: Белый город, 2000. — ISBN 5-7793-0250-2
  7. А. А. Федоров-Давыдов։ «Статья о творчестве Исаака Левитана» (HTML)։ isaak-levitan.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-10-04-ին։ Վերցված է 30.06.2012