Երանելի կույսը (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Երանելի կույսը
Dante Gabriel Rossetti The Blessed Damozel.jpg
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի
տարի 1875
նյութ յուղաներկ[1] և կտավ[1]
գտնվում է Harvard Art Museums
հավաքածու Fogg Museum
կայք

«Երանելի կույսը» (անգլ.՝ The Blessed Damozel), անգլիացի նկարիչ և բանաստեղծ, «Պրեռաֆայելիտների եղբայրության» հիմնադիրներից հանդիսացող Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներից: Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1875-ից 1878 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում: Յուղաներկով կտավի չափերն են 174 × 94 սմ: Նույն անվանումով սոնետ, որի հեղինակը կրկին Ռոսսետտին է, հրապարակվել է «The Germ» (հայ․՝ Ընձյուղ) պրեռեաֆայելիտների ամսագրում: Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս):

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը նկարիչ և բանաստեղծ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի միակ նկարն է, որին ձոնված սոնետն ավելի շուտ հրապարակ եկավ, քան բուն նկարը[2]: Այդ սոնետն առաջին անգամ հրատարակվեց «The Germ» ամսագրում 1850 թվականին, որից հետո հեղինակը այն փոփոխության ենթարկեց երկու անգամ[3]: Սոնետը Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է Էդգար Ալլան Պոյի «Ագռավը» բանաստեծությունից ներշնչված[4], որտեղ քնարական հերոսը սգում է իր մահացած սիրեցյալի համար: Ռոսսետտին որոշեց իր բանաստեղծությունում ներկայացնել այդ իրավիճակը հակառակ կողմից. այստեղ աղջիկը նայում է իր սիրեցյալին երկնքից: Բարեկամերն ու արվեստի երկրպագուները առաջարկեցին Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիին կտավին հանձնել սոնետը[2]: Արդյունքում, 1871 թվականին նկարիչը համաձայնվեց և ընդունեց Ուիլյամ Գրեմի պատվերը: Նկարն ավարտելուց հետո, պատվիրատուն «Երանելի կույսը» ստեղծագործության համար պատվիրում է պրեդելլա: Ընդհանուր արժեքը կազմեց 1157£: Նկարի գլխավոր հերոսուհու բնորդուհին Ալեքսա Ուայլդինգն էր: Հրեշտակների համար բնորդներ դարձան Ուիլֆրեդ Ջոն Հոթրին և Մեյ Մորրիսը: Սոնետը ներկայացվում է ներքևում, բնօրինակ լեզվով, անգլերենով.

Aquote1.png

The blessed damozel leaned out
From the gold bar of Heaven;
Her eyes were deeper than the depth
Of waters stilled at even;
She had three lilies in her hand,
And the stars in her hair were seven.

Her robe, ungirt from clasp to hem,
No wrought flowers did adorn,
But a white rose of Mary's gift,
For service meetly worn;
Her hair that lay along her back
Was yellow like ripe corn.

Herseemed she scarce had been a day
One of God's choristers;
The wonder was not yet quite gone
From that still look of hers;
Albeit, to them she left, her day
Had counted as ten years.

(To one, it is ten years of years.
. . . Yet now, and in this place,
Surely she leaned o'er me—her hair
Fell all about my face. . . .
Nothing: the autumn fall of leaves.
The whole year sets apace.)

Aquote2.png

1879 թվականին «Երանելի կույսը» ստեղծագործության վերարտադրանկարը պատվիրում և ձեռք է բերում բրիտանացի նավատեր, կոլեկցիոներ Ֆրեդերիկ Լեյլանդը, ով Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիից էլի էր նկարներ ձեռք բերել: Նրանք ցանկանում էին «Երանելի կույսը» նկարը ստեղծել եռապատկերի տեսքով, որը բաղկացած կլիներ «Մնեմոզին» և «Պրոզերպին» նկարներից: Լեյլանդը ի վերջո հասավ իր նպատակին և երեք նկարները ձեռք բերելով՝ փակցրեց իր աշխատասենյակում՝ Ռոսսետտիի այլ նկարների կողքին[5][6]:

Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Միացյալ Նահանգներում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.harvardartmuseums.org/search-results?q=Blessed+Damozel
  2. 2,0 2,1 Treuherz et al. (2003), p. 100
  3. McGann Jerome (editor) (2005)։ «The Blessed Damozel (with predella), Dante Gabriel Rossetti, 1875-8»։ Rossetti Archive։ Institute for Advanced Technology in the Humanities, University of Virginia։ Վերցված է February 16, 2012 
  4. «The Painterly Image in Poetry.» The Norton Anthology of English Literature: The Victorian Age. 2009. Norton and Company. 3 Jun 2009.
  5. Waking Dreams, p. 204.
  6. Waking Dreams, p. 26 (figure 5).

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Todd Pamela (2001)։ Pre-Raphaelites at Home։ New York: Watson-Guptill։ ISBN 0-8230-4285-5 
  • Treuherz Julian, Prettejohn Elizabeth, Becker Edwin (2003)։ Dante Gabriel Rossetti։ London New York, N.Y: Thames & Hudson։ ISBN 0-500-09316-4 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]