Երանելի կույսը (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Երանելի կույսը
Dante Gabriel Rossetti The Blessed Damozel.jpg
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի
տարի 1875
նյութ յուղաներկ[1] և կտավ[1]
գտնվում է Harvard Art Museums
հավաքածու Fogg Museum
կայք

«Երանելի կույսը» (անգլ.՝ The Blessed Damozel), անգլիացի նկարիչ և բանաստեղծ, «Պրեռաֆայելիտների եղբայրության» հիմնադիրներից հանդիսացող Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներից: Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1875-ից 1878 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում: Յուղաներկով կտավի չափերն են 174 × 94 սմ: Նույն անվանումով սոնետ, որի հեղինակը կրկին Ռոսսետտին է, հրապարակվել է «The Germ» (հայ․՝ Ընձյուղ) պրեռեաֆայելիտների ամսագրում: Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս):

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը նկարիչ և բանաստեղծ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի միակ նկարն է, որին ձոնված սոնետն ավելի շուտ հրապարակ եկավ, քան բուն նկարը[2]: Այդ սոնետն առաջին անգամ հրատարակվեց «The Germ» ամսագրում 1850 թվականին, որից հետո հեղինակը այն փոփոխության ենթարկեց երկու անգամ[3]: Սոնետը Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է Էդգար Ալլան Պոյի «Ագռավը» բանաստեծությունից ներշնչված[4], որտեղ քնարական հերոսը սգում է իր մահացած սիրեցյալի համար: Ռոսսետտին որոշեց իր բանաստեղծությունում ներկայացնել այդ իրավիճակը հակառակ կողմից. այստեղ աղջիկը նայում է իր սիրեցյալին երկնքից: Բարեկամերն ու արվեստի երկրպագուները առաջարկեցին Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիին կտավին հանձնել սոնետը[2]: Արդյունքում, 1871 թվականին նկարիչը համաձայնվեց և ընդունեց Ուիլյամ Գրեմի պատվերը: Նկարն ավարտելուց հետո, պատվիրատուն «Երանելի կույսը» ստեղծագործության համար պատվիրում է պրեդելլա: Ընդհանուր արժեքը կազմեց 1157£: Նկարի գլխավոր հերոսուհու բնորդուհին Ալեքսա Ուայլդինգն էր: Հրեշտակների համար բնորդներ դարձան Ուիլֆրեդ Ջոն Հոթրին և Մեյ Մորրիսը: Սոնետը ներկայացվում է ներքևում, բնօրինակ լեզվով, անգլերենով.

Aquote1.png

The blessed damozel leaned out
From the gold bar of Heaven;
Her eyes were deeper than the depth
Of waters stilled at even;
She had three lilies in her hand,
And the stars in her hair were seven.

Her robe, ungirt from clasp to hem,
No wrought flowers did adorn,
But a white rose of Mary's gift,
For service meetly worn;
Her hair that lay along her back
Was yellow like ripe corn.

Herseemed she scarce had been a day
One of God's choristers;
The wonder was not yet quite gone
From that still look of hers;
Albeit, to them she left, her day
Had counted as ten years.

(To one, it is ten years of years.
. . . Yet now, and in this place,
Surely she leaned o'er me—her hair
Fell all about my face. . . .
Nothing: the autumn fall of leaves.
The whole year sets apace.)

Aquote2.png

1879 թվականին «Երանելի կույսը» ստեղծագործության վերարտադրանկարը պատվիրում և ձեռք է բերում բրիտանացի նավատեր, կոլեկցիոներ Ֆրեդերիկ Լեյլանդը, ով Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիից էլի էր նկարներ ձեռք բերել: Նրանք ցանկանում էին «Երանելի կույսը» նկարը ստեղծել եռապատկերի տեսքով, որը բաղկացած կլիներ «Մնեմոզին» և «Պրոզերպին» նկարներից: Լեյլանդը ի վերջո հասավ իր նպատակին և երեք նկարները ձեռք բերելով՝ փակցրեց իր աշխատասենյակում՝ Ռոսսետտիի այլ նկարների կողքին[5][6]:

Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Միացյալ Նահանգներում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.harvardartmuseums.org/search-results?q=Blessed+Damozel
  2. 2,0 2,1 Treuherz et al. (2003), p. 100
  3. McGann Jerome (editor) (2005)։ «The Blessed Damozel (with predella), Dante Gabriel Rossetti, 1875-8»։ Rossetti Archive։ Institute for Advanced Technology in the Humanities, University of Virginia։ Վերցված է February 16, 2012 
  4. «The Painterly Image in Poetry.» The Norton Anthology of English Literature: The Victorian Age. 2009. Norton and Company. 3 Jun 2009.
  5. Waking Dreams, p. 204.
  6. Waking Dreams, p. 26 (figure 5).

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Todd Pamela (2001)։ Pre-Raphaelites at Home։ New York: Watson-Guptill։ ISBN 0-8230-4285-5 
  • Treuherz Julian, Prettejohn Elizabeth, Becker Edwin (2003)։ Dante Gabriel Rossetti։ London New York, N.Y: Thames & Hudson։ ISBN 0-500-09316-4 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]