Եվրոպիում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
63 ՍամարիումԵվրոպիումԳադոլինիում
Ջրածին Հելիում Լիթիում Բերիլիում Բորр Ածխածին Ազոտ Թթվածին Ֆտոր Նեոն Նատրիում Մագնեզիում Ալյումին Սիլիցիում Ֆոսֆոր Ծծումբ Քլոր Արգոն Կալիում Կալցիում Սկանդիում Տիտան Վանադիում Քրոմ Մանգան Երկաթ Կոբալտ Նիկել Պղինձ Ցինկ Գալիում Գերմանիում Արսեն Սելեն Բրոմ Կրիպտոն Ռուբիդիում Ստրոնցիում Իտրիում Ցիրկոնիում Նիոբիում Մոլիբդեն Տեխնեցիում Ռութենիում Ռոդիում Պալադիում Արծաթ Կադմիում Ինդիում Անագ Ծարիր Թելուր Յոդ Քսենոն Ցեզիում Բարիում Լանթան Ցերիում Պրազեոդիում Նեոդիում Պրոմեթիում Սամարիում Եվրոպիում Գադոլինիում Տերբիում Դիսպրոզիում Հոլմիում Էրբիում Թուլիում Իտերբիում Լյուտեցիում Հաֆնիում Տանտալ Վոլֆրամ Ռենիում Օսմիում Իրիդիում Պլատին Ոսի Սնդիկ Թալիում Կապար Բիսմունտ Պոլոնիում Աստատ Ռադոն Ֆրանցիում Ռադիում Ակտինիում Թորիում Պրոտակտիում Ուրան Նեպտունիում Պլուտոնիում Ամերիցիում Կյուրիում Բերկլիում Կալիֆորնիում Էյնշտեյնիում Ֆերմիում Մենդելեևիում Նոբելիում Լոուրենցիում Ռեզերֆորդիում Դուբնիում Սիբորգիում Բորիում Հասիում Մեյտներիում Դարմշտադտիում Ռենտգենիում Կոպերնիցիում Ունունտրիում Ֆլերովիում Ունունպենտիում Լիվերմորիում Ունունսեպտիում ՈւնունօկտիումՔիմիական տարրերի պարբերական համակարգ
63Eu
Cubic-body-centered.svg
Electron shell 063 Europium.svg
Eu (~300 գ; 99,998 % մաքրությամբ)
Փափուկ արծաթափայլ մետաղ
Ատոմի հատկություններ
Անվանում, սիմվոլ, կարգաթիվ Եվրոպիում / Europium (Eu), 63
Ատոմային զանգված
(մոլային զանգված)
151,964(1)[1] զ. ա. մ. (գ/մոլ)
Էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիա [Xe] 4f7 6s2
Ատոմի շառավիղ 199 պմ
Քիմիական հատկություններ
Կովալենտային շառավիղ 185 պմ
Իոնի շառավիղ (+3e) 95 (+2e) 109 պմ
Էլեկտրաբացասականություն 1,2 (Պոլինգի սանդղակ)
Էլեկտրոդային պոտենցիալ Eu←Eu3+ -1,99 В
Eu←Eu2+ -2,80 В
Օքսիդացման աստիճաններ 3, 2
Իոնիզացման էներգիա
(առաջին էլեկտրոն)
 546,9 (5,67) կՋ/մոլ (էՎ)
Պարզ նյութի թերմոդինամիկական հատկություններ
Խտություն (ս. պ.-ում) 5,243 գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան 1 095
Եռման ջերմաստիճան 1 870
Մոլյար ջերմունակություն 27,656[2] Ջ/(Կ·մոլ)
Մոլային ծավալ 28,9 սմ³/մոլ
Պարզ նյութի բյուրեղացանց
Բյուրեղացանցի կառուցվածք խորանարդ
Բյուրեղացանցի տվյալներ 4,581
C/a հարաբերություն 7,25
Դեբայի ջերմաստիճան 166 Կ
Այլ հատկություններ
Ջերմահաղորդականություն (300 Կ) 13,9 Վտ/(մ·Կ)
63
Եվրոպիում
Eu
151,965
4f76s2

Եվրոպիում (լատ.՝ Europium) քիմիական տարր է, որի նշանն է Eu, պարբերական համակարգի 3-րդ խմբի քիմիական տարր։ Լանթանիդ է, կարգահամարը՝ 63, ատոմական զանգվածը՝ 151,96, խտությունը՝ 5259 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 826 °C, եռմանը՝ 1430 °C։ Ատոմի արտաքին Էլեկտրոնային թաղանթի ընդհանուր տեսքը 5p66s2 է:

Պատմություն[խմբագրել]

Հայտնաբերել են Կուրկուսը (1886) և Լեկոկ դե Բուաբոդրան (1892): 1896 թվականին Դեմարսը տարրում հայտնաբերել է սպեկտրալ գծեր, իսկ 1901 թվականին կարողացավ առանձնացնել տարրը, նկարագրել և տվեց նրան անվանում՝ ի պատիվ Եվրոպայի:

Բնության մեջ[խմբագրել]

Հանքավայրեր[խմբագրել]

Եվրոպիումը մտնում է լանթանիդների կազմի մեջ, որոնք հաճախ հանդիպում են ԱՄՆ-ում, Ղազախստանում, Ռուսաստանում, Ավստրալիայում, Բրազիլիայում, Հնդկաստանում և Ուկրաինայում:

Ստացում[խմբագրել]

Մետաղական եվրոպիումը ստացվում է Eu2O3 վակուումում՝ լանտանի կամ ածխածնի վերականգնումով, ինչպես նաև EuCl3 համաձուլվածքի էլեկտրոլիզով:

Գներ[խմբագրել]

Եվրոպիումը հանդիսանում է լանթանիդներից ամենաթանկը[3]: 2014 թվականին մետաղական եվրոպիումի 1 կգ գինը կազմում էր 800 մինչև 2000 ԱՄՆ դոլլար, իսկ մաքուր՝ 99,9 %, եվրոպիումի օքսիդի 1 գրամի գինը մոտ 500 դոլլար:

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել]

Լանթանիդ է, կարգահամարը՝ 63, ատոմական զանգվածը՝ 151,96, խտությունը՝ 5259 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 826 °C, եռմանը՝ 1430 °C։ Ատոմի արտաքին Էլեկտրոնային թաղանթի ընդհանուր տեսքը 5p66s2 է:

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Michael E. Wieser, Norman Holden, Tyler B. Coplen, John K. Böhlke, Michael Berglund, Willi A. Brand, Paul De Bièvre, Manfred Gröning, Robert D. Loss, Juris Meija, Takafumi Hirata, Thomas Prohaska, Ronny Schoenberg, Glenda O’Connor, Thomas Walczyk, Shige Yoneda, Xiang‑Kun Zhu. Atomic weights of the elements 2011 (IUPAC Technical Report) (en) // Pure and Applied Chemistry. — 2013. — Т. 85. — № 5. — С. 1047-1078. — doi:10.1351/PAC-REP-13-03-02
  2. Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т. — Москва: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2. — С. 126. — 671 с. — 100 000 экз.
  3. Периодическая таблица элементов — Европий



Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png