Jump to content

Եվրոպական միության ավիացիոն անվտանգության գործակալություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Եվրոպական միության ավիացիոն անվտանգության գործակալություն
պատկերանիշ
Տեսակaviation authority? և Եվրոպական միության ապակենտրոնացված գործակալություն
Երկիր Գերմանիա
ՀապավումEASA և AESA
Հիմնադրվածսեպտեմբերի 28, 2003
Գլխադասային գրասենյակՔյոլն, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա
ՏարածաշրջանUE
Անձնակազմ840 մարդ (2019)[1]
Կայքeasa.europa.eu​(անգլ.)

Եվրոպական միության ավիացիոն անվտանգության գործակալությունը, կրճատ՝ ԵԱԱԳ (EASA) Եվրոպական հանձնաժողովի գործակալություն է, որը պատասխանատու է Եվրոպական միությունում քաղաքացիական ավիացիոն անվտանգության համար։ Այն իրականացնում է տիպի սերտիֆիկացում, կարգավորում, ստանդարտացում, ինչպես նաև հետազոտություն և վերահսկողություն։ Գործակալությունը հավաքում և վերլուծում է անվտանգության տվյալներ, մշակում և խորհրդատվություն է տրամադրում անվտանգության օրենսդրության վերաբերյալ, ինչպես նաև համագործակցում է աշխարհի այլ տարածաշրջանների համանման կազմակերպությունների հետ։

Եվրոպական մակարդակի ավիացիոն անվտանգության մարմին ստեղծելու գաղափարը ծագել է 1996 թվականին, սակայն գործակալությունը իրավականորեն ստեղծվել է 2002 թվականին և սկսել է գործել 2003 թվականին։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործակալությունը տեղակայված է Քյոլնում, Գերմանիա։ Այն ստեղծվել է 2002 թվականի հուլիսի 15-ին որպես Եվրոպական ավիացիոն անվտանգության գործակալություն[2] և աստիճանաբար ստանձնել է Միացյալ ավիացիոն մարմինների գործառույթները։ 2018 թվականին այն վերանվանվել է Եվրոպական միության ավիացիոն անվտանգության գործակալություն[2]։ ԵԱԱԱ երկրները մասնակցում են գործակալության աշխատանքներին, իսկ Միացյալ Թագավորությունը անդամ էր մինչև Բրեքսիտ անցումային շրջանի ավարտը՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ը[3]։

ԵԱԱԳ-ի պարտականություններն են անվտանգության ցուցանիշների վերլուծությունը, օտարերկրյա օպերատորների թույլտվությունը, Եվրոպական հանձնաժողովին ԵՄ օրենսդրության մշակման հարցում խորհրդատվությունը, անվտանգության կանոնների իրականացումն ու վերահսկումը, ինչպես նաև օդանավերի, բաղադրիչների և ավիացիոն արտադրանքների նախագծման, արտադրության ու սպասարկման կազմակերպությունների հաստատումը։

Միասնական եվրոպական երկինք II նախաձեռնության շրջանակում ԵԱԱԳ-ն ստացել է լրացուցիչ գործառույթներ օդային երթևեկության կառավարման ստանդարտացման և համակարգման ուղղությամբ[4]։ 2012 թվականից գործակալությունը կարող է սերտիֆիկացնել ֆունկցիոնալ օդային տարածքի բլոկները, եթե ներգրավված են երեքից ավելի կողմեր[5]։

2012 թվականին Եվրոպական աուդիտորների դատարանը քննադատել է գործակալությանը շահերի բախման հատուկ քաղաքականության բացակայության համար՝ նշելով, որ ԵԱԱԳ-ն բավարար կերպով չէր հավաքում և գնահատում աշխատակիցների, կառավարման խորհրդի, բողոքարկման խորհրդի և փորձագետների շահերի հայտարարագրերը[6]։

Պարտականություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱԱԳ-ն պատասխանատու է օդանավերի, շարժիչների, պտուտակների և մասերի նոր տիպի սերտիֆիկատների և օդային պիտանիության այլ հաստատումների համար։ Այն համագործակցում է ԵՄ անդամ պետությունների քաղաքացիական ավիացիայի մարմինների հետ, սակայն ստանձնել է դրանց մի շարք գործառույթներ՝ ԵՄ տարածքում և ոչ ԵՄ անդամ Թուրքիայում ավիացիոն ստանդարտացումը ապահովելու նպատակով[7]։

Գործակալությունը աջակցում է Եվրոպական հանձնաժողովին միջազգային ներդաշնակեցման համաձայնագրերի բանակցություններում և տեխնիկական համաձայնագրեր է կնքում աշխարհի այլ ավիացիոն մարմինների, այդ թվում՝ ԱՄՆ Դաշնային ավիացիոն վարչության հետ։ ԵԱԱԳ-ն նաև սահմանում է ավիացիոն վերանորոգման կազմակերպությունների քաղաքականությունը և հաստատումներ է տալիս ԵՄ-ից դուրս գտնվող վերանորոգման կայաններին, որպեսզի դրանք կարողանան ԵՄ-ի համար ընդունելի աշխատանք կատարել օդանավերի վրա։

2008 թվականին հրապարակված ԵՄ օրենսդրությամբ ԵԱԱԳ-ի իրավասությունը ընդլայնվել է՝ ներառելով օդային գործողությունները, անձնակազմի լիցենզավորումը և ԵՄ տարածքում օգտագործվող ոչ ԵՄ օդանավերը[8]։ 2018 թվականի նոր պատվիրակման շրջանակում գործակալության ոլորտն ընդգրկել է նաև անօդաչու թռչող սարքերը։ Դրոնների վերաբերյալ առաջին երկու կանոնակարգերը՝ EU DR 2019-945 և EU IR 947, ուժի մեջ են մտել 2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։

Տարեկան անվտանգության վերանայում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործակալությունը հրապարակում է տարեկան անվտանգության վերանայում՝ եվրոպական և համաշխարհային քաղաքացիական ավիացիայի անվտանգության վիճակագրությամբ[9]։ Տվյալների մի մասը ստացվում է Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպությունից և ՆԻԴ օդային տրանսպորտի անվտանգության ինստիտուտից[10]։

2020 թվականի հունիսին ԵԱԱԳ-ն արգելեց Pakistan International Airlines-ի թռիչքները Եվրոպա[11]՝ 2020 թվականի մայիսյան մահացու վթարից և Պակիստանում օդաչուների լիցենզիաների հետ կապված խախտումների բացահայտումից հետո[12]։

ԵԱԱԳ-ի վերահսկողության տակ գտնվող պետություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱԱԳ-ն անդամակցային կազմակերպություն չէ։ ԵՄ բոլոր անդամ պետությունները մասնակցում են ԵԱԱԳ-ի ծառայություններին և ենթակա են դրա վերահսկողությանը։ Համակարգից դուրս գալը հնարավոր չէ առանց ԵՄ-ից դուրս գալու։

ԵՄ անդամ չհանդիսացող, բայց ԵԱԱԱ անդամ Լիխտենշտայնը, Նորվեգիան, Շվեյցարիան և Իսլանդիան մասնակցում են ԵԱԱԳ համակարգին՝ Regulation 2018/1139-ի 129-րդ հոդվածի համաձայն։ Նրանք ներկայացված են կառավարման խորհրդում, սակայն չունեն քվեարկության իրավունք։ ԵԱԱԳ-ն համագործակցում է նաև այլ տարածաշրջանային և միջազգային մարմինների հետ[13]։

ԵԱԱԳ-ն համագործակցում է նաև ԵՄ Արևելյան գործընկերության մի շարք երկրների հետ Համաեվրոպական գործընկերներ նախաձեռնության շրջանակում, այդ թվում՝ Հայաստանի[14], Ադրբեջանի[15], Վրաստանի[16], Մոլդովայի[17] և Ուկրաինայի հետ[18]։

Սերտիֆիկացում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2003 թվականի սեպտեմբերի 28-ին գործակալությունը ստանձնեց ԵՄ անդամ պետությունների վերահսկողության տակ նախագծված, արտադրված, սպասարկվող կամ օգտագործվող ավիացիոն արտադրանքի, մասերի և սարքերի օդային պիտանիության ու բնապահպանական սերտիֆիկացման պատասխանատվությունը[2]։

Որոշ օդանավերի կատեգորիաներ դիտավորյալ դուրս են թողնված ԵԱԱԳ-ի պատասխանատվությունից և մնում են ազգային քաղաքացիական ավիացիայի մարմինների վերահսկողության ներքո։ Դրանց թվում են ուլտրաթեթև, փորձարարական օդանավերը և օդապարիկները։ Դրանք հայտնի են որպես «Հավելված I» օդանավեր[19]։

2017 թվականին ԵԱԱԳ-ն և Սինգապուրի քաղաքացիական ավիացիայի վարչությունը կնքել են աշխատանքային պայմանավորվածություն՝ միմյանց սերտիֆիկատները ճանաչելու համար[20]։

Օդանավերի դասակարգում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱԱԳ-ն սահմանում է օդանավերի տարբեր դասեր՝ յուրաքանչյուրի համար առանձին սերտիֆիկացման, սպասարկման և վերանորոգման կանոններով[21]։ Անօդաչու թռչող սարքերի համար սահմանվել են բաց, հատուկ և սերտիֆիկացված կատեգորիաներ։ Բաց կատեգորիան չի պահանջում գործառնական թույլտվություն, հատուկ կատեգորիան պահանջում է ռիսկի վրա հիմնված թույլտվություն, իսկ սերտիֆիկացված կատեգորիայում օդաչուները պետք է ունենան լիցենզիա, իսկ օպերատորները՝ սերտիֆիկատ[22]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ https://europa.eu/european-union/about-eu/agencies/easa_en
  2. 1 2 3 «Our Mission: Your Safety». EASA (անգլերեն). 2021. Վերցված է 2021-12-19-ին.
  3. ↑ «UK will leave EU aviation safety regulator» (բրիտանական անգլերեն). BBC News. 2020-03-07. Վերցված է 2020-07-22-ին.
  4. ↑ «Regulation of the European Parliament and of The Council». Eur-lex.europa.eu. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2012-10-16-ին.
  5. ↑ «Functional airspace blocks (FABs)». European Commission website. 2018 թ․ հունիսի 13.
  6. ↑ «Archived copy» (PDF). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2016-08-30-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
  7. ↑ «Arabian Aerospace – Hurkus achieves design certification for TAI». Arabianaerospace.aero. 2012 թ․ հուլիսի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2012-10-15-ին.
  8. ↑ «Regulation (EC) No 216/2008 of the European Parliament and of The Council». Eur-lex.europa.uu. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2012-10-16-ին.
  9. ↑ «EASA Annual safety review». Easa.europa.eu. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 30-ին. Վերցված է 2012-10-16-ին.
  10. ↑ «NLR-ATSI Homepage». Nlr-atsi.nl. Արխիվացված է օրիգինալից 2007-03-08-ին. Վերցված է 2012-10-15-ին.
  11. ↑ Wert, Jakob (2020-06-30). «EASA bans Pakistan International Airlines». International Flight Network (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-27-ին. Վերցված է 2021-11-27-ին.
  12. ↑ Fiedler, Jan-Hendrik (2020-05-22). «Pakistan International Airlines flight PK8303 crashes in Karachi». International Flight Network (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-11-27-ին. Վերցված է 2021-11-27-ին.
  13. ↑ «Working Relationships». EASA. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2013-05-16-ին.
  14. ↑ «Armenia». EASA. Վերցված է 2019-10-16-ին.
  15. ↑ «Azerbaijan». EASA. Վերցված է 2022-03-16-ին.
  16. ↑ «Georgia». EASA. Վերցված է 2019-10-16-ին.
  17. ↑ «Moldova». EASA. Վերցված է 2019-10-16-ին.
  18. ↑ «Ukraine». EASA. Վերցված է 2019-10-16-ին.
  19. ↑ «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ օգոստոսի 24-ին. Վերցված է 2016-07-24-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
  20. ↑ «EASA and Singapore partner on airworthiness certification | Regulation content from ATWOnline». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2017-07-24-ին.
  21. ↑ «Operations in General Aviation | EASA». easa.europa.eu. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 22-ին. Վերցված է 2016-07-24-ին.
  22. ↑ Zoldi, Dawn M.K (2021-05-12). «European Drone Regulations: EASA Basic Regulation, and What's Next». DRONELIFE (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021-11-27-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եվրոպական միության ավիացիոն անվտանգության գործակալություն» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Եվրոպական_միության_ավիացիոն_անվտանգության_գործակալություն&oldid=10892233» էջից