Եվրոպական ճնճղաճուռակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եվրոպական ճնճղաճուռակ
Epervier.a.pieds.courts.hedr.0g.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ
Դաս Թռչուններ
Կարգ Բազեանմաններ
Ընտանիք Ճուռակներ
Ցեղ Ճնճղաճուռակ
Տեսակ Եվրոպական ճնճղաճուռակ
Լատիներեն անվանում
Accipiter brevipes
Հոմանիշներ
  • Accipiter badius brevipes
Հատուկ պահպանություն

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 175312

EOL 1048019

Եվրոպական ճնճղաճուռակ (լատիներեն՝ Accipiter brevipes), ճուռակների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարմնի երկարությունը 32-38 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 65-75 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 100-200 գ։ Արուները վերևից բաց կապտավուն-մոխրագույն են, առաջնային փետուրները՝ մուգ, մարմինը ներքևից՝ սպիտակ, փորը և կուրծքը՝ նարնջագույն զոլերով։ Պոչի կենտրոնական փետուրները վերևից առանց զոլերի են։ Էգի մարմինը վերևից մոխրագույն-դարչնագույն է, ներքևից՝ սպիտակ, մինչև արտաքին թևը՝ խիտ շիկակարմիր-դարչնագույն զոլերով։ Երիտասարդի մարմինը ներքևից սպիտակ է՝ ցայտուն, երկայնակի դարչնագույն պտերով, մոտիկից նկատելի է կզակի մուգ շերտը։ Արուի թևատակը սպիտակավուն է, էգինը՝ շիկակարմիր-դարչնագույն զոլերով։

Կենսակերպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակվում է անտառներում, պտղատու այգիներում, գետաձորերում, պուրակներում, բաց տարածքներում։ Թռչում է ուղիղ գծով՝ թևերի հաճախակի թափահարումներով։ Որսի ընթացքում հաճախ սահասավառնում է, բաց տարածքներում զոհին բռնում է գետնին։ Չվում է երամներով։

Սննդառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սնվում է միջատներով, մանր ողնաշարավորներով։

Բնադրում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գարնանային ամենավաղ վերադարձը՝ մայիսին։ Բները հայտնվում են ապրիլ-մայիսին։ Բույնը գավաթաձև է (տրամագիծը՝ 50-40 սմ)՝ ճյուղերի կտորտանքների կույտ։ Բնադրում է ծառերին (6-12 մ բարձր), սակայն օրվա մեծ մասն անցկացնում է բաց տարածություններում։

Բազմացում և զարգացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դնում է 40 մմ տրամագծով, բաց կապտականաչ՝ կանաչավուն պտերով 3-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 33-35 օր։

Տարածվածությունը Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրանցված են դեպքեր, երբ եվրոպական ճուռակը զոհվել է արագ ընթացող մեքենայի ճակատային ապակուն բախվելու պատճառով (միջավայրի արտացոլումն ապակու մեջ տեսնելով)։ Սևանի խճուղում զոհված (օղակավորված) թռչունը վկայում է, որ դրանց մի մասն Իսրայելում է ձմեռում։ Կարիք ունի անհատական պաշտպանության։

Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png