Ես եմ՝ Էդիչկան
Ես եմ՝ Էդիչկան ռուս.՝ Это я — Эдичка | |
|---|---|
| Հեղինակ | Էդուարդ Լիմոնով |
| Տեսակ | գրավոր աշխատություն |
| Ժանր | ինքնակենսագրական վեպ |
| Բնօրինակ լեզու | ռուսերեն |
| Ստեղծման տարեթիվ | 1976 |
| Երկիր | .svg){kind=small} Ֆրանսիա |
| Հրատարակման տարեթիվ | 1979 |
«Ես եմ՝ Էդիչկան» (ռուս.՝ Это я — Эдичка), Էդուարդ Լիմոնովի առաջին և առավել հայտնի վեպը, որը նրան լայն հայտնիություն է բերել։ Մեծ մասամբ ինքնակենսագրական է[1]։ Գրվել է 1976 թվականին Նյու Յորքում, որոշ կրճատումներով տպագրվել է փարիզյան «Կովչեգ» (1979) ամսագրի № 3 թողարկման մեջ և նույն թվականին թողարկվել է Նյու Յորքում (New York, Index Publishers, 1979, [2], 381, [2] էջ)
Սյուժե
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վեպի գլխավոր հերոսը՝ Էդիչկան, Նյու Յորքում բնակվող երրորդ ալիքի ռուս էմիգրանտ է: Կնոջ կողմից լքված՝ նա ապրում է սոցիալական նպաստով, լրացուցիչ գումար է վաստակում աշխատելով ռեստորանում որպես օգնական բեռնակիր, մասնակցում է տրոցկիստական հանդիպումների: Վեպը պարունակում է հայհոյախոսություն և բաց տեսարանների, այդ թվում՝ համասեռամոլական նատուրալիստական նկարագրություններ:
Հրատարակչական ճակատագիր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]«Ես եմ՝ Էդիչկան» որպես առանձին հրատարակություն ԽՍՀՄ-ում լույս է տեսել 1991 թվականի օգոստոսի սկզբին: Այն հրատարակվել է Ա. Շատալովի և Ս. Նադեևի կողմից 1990 թվականին հիմնադրված «Գլագոլ» գրական-գեղարվեստական ամսագրում: («Գլագոլը» երբեք իրականում ամսագիր չի եղել. հրատարակած բոլոր գրքերը պատահականորեն համարակալված էին, բայց պարունակում էին կամ մեկ ստեղծագործություն, կամ միայն մեկ հեղինակի ստեղծագործություններ: Հրատարակիչները ստիպված էին դիմել այդ խորամանկությանը, քանի որ 1990 թվականին դեռևս անհնար էր գրանցել մասնավոր հրատարակչություն, բայց պարբերականը կարելի էր): Գրեթե միաժամանակ (կամ մի փոքր ավելի վաղ) «Էդիչկան» հայտնվեց Ալեքսանդր Նիկիշինի կողմից հրատարակված «Կոնեց վեկա» ալմանախում:
«Գլագոլ» հրատարակչության կողմից հրատարակված գրքի շապիկի վրա նշված է 1990 թվականը, № 2. ավելի քան կես տարի ռուսական տպարանները հրաժարվում էին տպագրել տեքստը, որը լի էր անպարկեշտ լեքսիկոնով, բացահայտ պոռնոգրաֆիկ և համասեռամոլական տեսարաններով, որն այդ ժամանակ դեռևս քրեական հանցագործություն էր: Հրատարակությունը մեծ դժվարությամբ իրականացվեց Ռիգայում՝ Լատվիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի տպարանում: Վեպի առաջին տպաքանակը կազմեց 150,000 օրինակ: Վեց ամիս անց լույս տեսավ երկրորդ հրատարակությունը, այս անգամ այս տպարանի հետ համագործակցությամբ, 100,000 տպաքանակով: Ընդհանուր առմամբ, «Գլագոլ»-ը 1991-1993 թվականներին հրատարակել է «Ես եմ, Էդիչկան» վեպի 600,000 օրինակ:
Վեպը բազմիցս հրատարակվել է ռուսերենով՝ հարյուր հազարավոր օրինակներով, ինչպես նաև ֆրանսերեն[2], անգլերեն[3] և այլ լեզուներով: 1991 և 1992 թվականների ռուսերեն հրատարակություններում կրկնվել է անգլերեն հրատարակության կետադրությունը վերնագրում. «Ես եմ, Էդիչկան»[4]:
Ռեզոնանս
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վեպից մեջբերումները և դրան հղումները լայնորեն օգտագործվում են տարբեր հրապարակումներում որպես Էդուարդ Լիմոնովի դեմ կոմպրոմատ[5], սակայն նա ինքը հերքել է, որ ինքն իրեն նույնականացրել է վեպի գլխավոր հերոսի հետ[6] և ասել է, որ հիմա նման գիրք չէր գրի, բայց 1970-ականների համար դա «միանգամայն անսովոր, արտասովոր, կյանքով լի ստեղծագործություն էր»[7]։
Զախար Պրիլեպինը համարում է, որ դա «հանճարեղ գիրք է մարդկային ազատության, սիրո, կրքի մասին... ես պարզապես սպանվեցի դրանից»[8]: Դմիտրի Բիկովը նշում է, որ այդ գիրքը խոստովանական և հիստերիկ է, չնայած «Անհաջողակի օրագիրը» Լիմոնովի ավելի կարևոր գեղարվեստական նվաճումն է («ավելի շատ պոեզիա... որոշ առումներով ավելի անկեղծ և նուրբ»)[9]: Ամերիկյան հրատարակության շապիկի գովազդային տեքստի հեղինակ Իոսիֆ Բրոդսկին, զրույցների ժամանակ նշել է, որ ամերիկյան գրականության համատեքստում Լիմոնովի խոստովանությունը ոչ մի նոր բան չի ներկայացնում[10]:
Դանիլա Դուբշինը պատմում է, որ Լիմոնովը սկզբում «փորձել է Էդիչկայի պատմությունը պատմել բանաստեղծություններով։ Դա չի ստացվել։ Նա սկսել է այն պատմել արձակով։ Այսպիսով, դա ինքնաբերաբար գրված գիրք չէ, այլ մեծ աշխատանքի արդյունք»[11]:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ С. С. Имихелова, И. М. Степанова. Русская проза 1970—1990-х годов. Улан-Удэ, 2008. С. 26.
- ↑ под заголовком «Le Poète russe préfère les grands nègres»
- ↑ «It’s Me, Eddie» подзаголовок «Fuck off, Amerika»
- ↑ Генеральный алфавитный каталог книг на русском языке (1725—1998). Библиотечная карточка, 1991 Արխիվացված է Դեկտեմբեր 8, 2015 Wayback Machine-ի միջոցով:, Генеральный алфавитный каталог книг на русском языке (1725—1998). Библиотечная карточка, 1992 Արխիվացված է Դեկտեմբեր 8, 2015 Wayback Machine-ի միջոցով:(Ստուգված է 28 նոյեմբերի 2015)
- ↑ Андрей Щербаков. «Партия Лимонова — это прикрытие гомосексуального промискуитета». Интервью с Дилей Еникеевой, сопредседателем Российской ассоциации сексологов. Արխիվացված է Դեկտեմբեր 8, 2015 Wayback Machine-ի միջոցով: // stringer-news.com — 2005. — 30 ноября (Ստուգված է 28 նոյեմբերի 2015)
- ↑ Э. Лимонов. В плену у мертвецов Արխիվացված է Մարտ 1, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով: // nbp-info.com
- ↑ Интервью с Виктором Ерофеевым, 2005 г. Արխիվացված է Հունվար 31, 2010 Wayback Machine-ի միջոցով: // archive.svoboda.org
- ↑ «NEWSru.com :: Писатель Эдуард Лимонов отмечает 65-летний юбилей». Արխիվացված օրիգինալից 2017-11-13-ին. Վերցված է 2017-11-12-ին.
- ↑ «Дмитрий Быков — Один — Эхо Москвы, 04.12.2015». Արխիվացված օրիգինալից 2017-11-12-ին. Վերցված է 2017-11-12-ին.
{{cite web}}: no-break space character in|title=at position 14 (օգնություն) - ↑ А. Л. Агеев. Газета, глянец, интернет: литератор в трёх средах. НЛО, 2001. С. 38.
- ↑ «Данила Духовской-Дубшин: Пристрастная библиография Эдуарда Лимонова, составленная его литературным секретарём». zavtra.ru (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-03-19-ին. Վերցված է 2021-03-21-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Վեպի տեքստ․ [www.lib.ru/PROZA/LIMONOV/edichka.txt txt] // lib.ru; MSWord փաստաթուղթ // limonow.de
- «Художественная литература и критика в русской периодике 2005 г.» // magazines.russ.ru — 2006.