Եռացատկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Եռացատկ, թեթև ատլետիկայի տեսակ: Եռացատկը մշակելիս ոգեշնչվել են անտիկ օլիմպիական խաղերից և ժամանակակից օլիմպիական խաղերի հիմնադրման պահից ծրագրի բաղկացուցիչ մասն է կազմում[1]:

IAAF կանոնների համաձայն, եռացատկի ընթացքում մարզիկը կատարում է երեք քայլ, գետնից հաջորդաբար հրվելով մեկ, ապա մյուս ոտքով: Վայրէջք պետք է կատարի այն ոտքի վրա, որով թռիչք է կատարել, ապա քայլ առ քայլ կրկնի մյուս քայլերը[2]:

Եռացատկի փորձը կատարում է Ջոնաթան Էդվարդսը

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդկանց թափավազքի կատարվող եռացատկը ժամանակակից օլիմպիական խաղերի հիմնադրման պահից`1896 թվականից, ծրագրի բաղկացուցիչ մասն է, նույնիսկ 1900 և 1904 թվականների օլիմպիական խաղերին անցկացվեց եռացատկ տեղից մրցաշարը: Ժամանակակից օլիմպիական խաղերում տղամարդկանց եռացատկի չեմպիոն դարձավ ամերիկացի Ջեյմս Քոննոլին: 1996 թվականից կանանց եռացատկը դարձավ օլիմպիական խաղի տեսակ: Եռացատկի օլիմպիական չեմպիոնի կոչումը առաջինը ստացավ Ինեսա Կրավեցը (Ուկրաինա):

Տեխնիկա և կանոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն Փիլլիպս Այդով (Մեծ Բրիտանիա): Պեկին, 2008 թ.

Տեխնիկապես եռացատկը բաղկացած է 3 տարրերից.

  • «ոստյուն»
  • «քայլ»
  • «թռիչք»[3]

Մարզիկը վազում է հատուկ հատվածով կամ ուղիով մինչև հրման համար նախատեսված չորսուն: Այդ չորսուն հանդիսանում է թռիչքի սկիզբը, որտեղից չափում են թռիչքի երկարությունը, այն ունի պլաստիլինե թմբիկ ամրագրման համար, հենց այդ նշագծից էլ սկսվում էլ թռիչքի կատարումը: Սկզբում կատարվում է առաջին տարրը`ոստյուն, ընդ որում առաջին հպումը չորսուին պետք է կատարվի այն նույն ոտքով, որից սկսել է թռիչքը: Որին հաջորդում է թռիչքի երկրորդ տարրը`քայլ (հողին հպում պետք է կատարի մյուս ոտքով): Վերջնական տարրը դա հենց թռիչքն է և ցատկորդը վայրէջք է կատարում ավազով լցված փոսի մեջ, ինչպես հեռացատկի ժամանակ:

Թռիչքի կատարման երկու ձև է հնարավոր`աջ ոտքից` «աջ, աջ, ձախ» և ձախ ոտքից`«ձախ, ձախ, աջ»: Հրման համար նախատեսված չորսուն ավազով լցված փոսից գտնվում է` կանանց համար 11 մ և տղամարդկանց համար 13 մ հեռավորության վրա: Յուրաքանչյուր ցատկորդին, որը հասել է եզրափակիչ, 3 նախնական փորձերի հնարավորություն է տրվում, և 8 լավագույնների համար, 3 վերջնական փորձեր եռացատկ կատարելու համար: Որոշ մեկնարկներում մրցաշարի կազմակերպիչները սահմանում են փորձերի քանակը մինչև երեք[4]:

Ռեկորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1995 թվականին Եվրոպայի գավաթի առաջնությունում բրիտանացի Ջոնաթան Էդվարդսին հաջողվեց եռացատկի պատմության մեջ կատարել ամենաերկար թռիչքը`18.43 մետր, որը չվավերացվեց որպես միջազգային ռեկորդ, քանի որ քամու արագությունը 2.4 մ/վրկ էր (սահմանված նորմը 2.0 մ/վրկ է)[5]:

Կանանց և տղամարդկանց գործող համաշխարհային ռեկորդները սահմանվել է 1995 թվականին Գյոթեբորգում անցկացված աշխարհի առաջնության ժամանակ, իսկ տղամարդկանց և կանանց միջև անցկացրած գործող համաշխարհային ռեկորդները սահմանվել է տարբեր տարիների մարտի 6-ին:

Ռեկորդ Երկարություն Մարզիկ(ուհի) Երկիր Տարեթիվ Վայր
Տղամարդիկ Համաշխարհային 18,29 մ Ջոնաթան Էդվարդս Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա 7 օգոստոսի 1995 Գյոթեբորգ, Շվեդիա
Համաշխարհային (միջև) 17,92 մ Տեդդի Տամգո Ֆրանսիա Ֆրանսիա 6 մարտի2011 Փարիզ, Ֆրանսիա
Օլիմպիական 18,09 մ Կեննի Հարրիսոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 27 հունիսի 1996 Ատլանտա, ԱՄՆ
Կանայք Համաշխարհային 15,50 մ Ինեսա Կրավեց Ուկրաինա Ուկրաինա 10 օգոստոսի 1995 Գյոթեբորգ, Շվեդիա
Համաշխարհային (միջև) 15,36 մ Տատյանա Լեբեդևա Ռուսաստան Ռուսաստան 6 մարտի 2004 Բուդապեշտ, Հունգարիա
Օլիմպիական 15,39 մ Ֆրանսուազա Մբանգո Էտոն Կամերուն Կամերուն 17 օգոստոսի 2008 Պեկին, Չինաստան

Տղամարդկանց շրջանում հինգ լավագույն արդյունքները.

  1. 18,29 մ Ջոնաթան Էդվարդս (Մեծ Բրիտանիսա) (1995)
  2. 18,21 մ Քրիստիան Թեյլոր (ԱՄՆ) (2015)
  3. 18,16 մ Ջոնաթան Էդվարդս (Մեծ Բրիտանիա) (1995)
  4. 18,09 մ Կեննի Հարրիսոն (ԱՄՆ) (1996)
  5. 18,08 մ Պեդրո Պիչարդո (Կուբա) (2015)

Կանանց շրջանում հինգ լավագույն արդյունքները.

  1. 15,50 մ Ինեսա Կրավեց (Ուկրաինա) (1995)
  2. 15,41 մ Յուլիմար Ռոխաս (Վենեսուելա) (2019)
  3. 15,39 մ Ֆրանսուազա Մբանգո Էտոն (Կամերուն) (2008)
  4. 15,36 մ Տատյանա Լեբեդևա (Ռուսաստան) (2004)
  5. 15,32 մ Խրիսոպիա Դևետցի (Հունաստան) (2004)

Հայտնի աթլետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «The Story of Triple Jump»։ Վերցված է 2019-05-22 
  2. «IAAF Competition Rules 2012-2013»։ Վերցված է 2013-08-18 
  3. в английской терминологии hop-step-jump
  4. Правила IAAF (eng)
  5. A champion remembers — Jonathan Edwards(անգլ.) ссылка проверена 8 марта 2009

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]