Ենիցե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Ենիցե
Dresden Yenidze02.jpg
ՏեսակՖաբրիկա, հյուրանոց[1], արդյունաբերական ճարտարապետություն[1] և մշակութային ժառանգության համալիր
ԵրկիրFlag of Germany.svg Գերմանիա[1]
ՏեղագրությունԴրեզդեն[1]
ՀասցեFriedrichstadt
Ճարտարապետական ոճնեոմավրիտանական ոճ
Օգտագործվում էծխախոտի արդյունաբերություն և գրասենյակ
Հիմնադրված է1907
Բացված1909
Ժառանգության կարգավիճակմշակութային հուշարձան
Կոորդինատներ: 51°3′32.468400099997″ հս․ լ. 13°43′36.670800100001″ ավ. ե. / 51.05901900002777438° հս․. լ. 13.72685300002777886° ավ. ե. / 51.05901900002777438; 13.72685300002777886

Ենիցե[2] (գերմ.՝ Yenidze), ծխախոտի նախկին գործարան, Դրեզդենի տեսարժան վայրերից մեկը: 1907-1909 թվականներին կառուցված շենքն իր ճարտարապետությամբ հիշեցնում է մզկիթ: Ծխախոտի արտադրամասերն այստեղ տեղակայված են եղել մինչև 1953 թվականը: Ներկայումս շենքը գրասենյակային է և օգտագործվում է տարբեր ընկերությունների կողմից. նկուղում կա դիսկոտեկ, իսկ գմբեթի տակ գործում է ռեստորան:

Կառուցման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դրեզդենի համար անսովոր «արևելյան» ոճով գործարան կառուցելու գաղափարը պատկանում է հրեա գործարար Ուգո Զիցին, ով ծխախոտ էր ներմուծում Օսմանյան Ենիցե քաղաքից (այժմ՝ Ջենիսի, Հունաստան): Գործարանի շենքի նախատիպը եղել է Կահիրեի մզկիթներից մեկը, որտեղ Զիցը եղել էր կառուցումից առաջ: Ենիցե անունը գալիս է Հունաստանի այն տեղանունից, որտեղից Ցիցն արտադրության համար ծխախոտ էր ներմուծում: Շենքի անսովոր ճարտարապետությունը, մի կողմից, պետք է գովազդ լիներ նրա արտադրանքի համար, և դա իրականում օգնեց նրան հասնելու զգալի հաջողությունների: Մյուս կողմից, օգտագործելով մզկիթի ճարտարապետական առանձնահատկությունները, հնարավոր էր, օրինակ, «քողարկել» ծխնելույզներն ու արտանետվող խողովակները մինարեթների ներքո: Սա անհրաժեշտություն էր, հակառակ դեպքում Զիցը արտադրական կորպուսներ կառուցելու թույլտվություն չէր ստանա, քանի որ շինհրապարակը գտնվում էր Հին քաղաքի` Դրեզդենի պատմամշակութային կենտրոնի հարևանությամբ, որտեղ գտնվում էր Սաքսոնական թագավորների նստավայրը: Դրեզդենում ոչ բոլորն էին դրական վերաբերվում քաղաքի գրեթե կենտրոնում «մզկիթի» կառուցմանը: Ծրագրի հեղինակ Հերման-Մարտին Համմիցշն այս աշխատանքի համար վտարվեց Ճարտարապետների սաքսոնյան միությունից:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճարտարապետ Հերման-Մարտին Համմիցշը շենքը նախագծել է՝ օգտագործելով ժամանակի առավել առաջադեմ տեխնոլոգիաները: Ենիցեն Գերմանիայի առաջին շենքն էր, որը կառուցվել է կրող երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների օգտագործմամբ՝ կիրառելով մոդեռ և մավրիտանական ոճերը: Շինության ընդհանուր բարձրությունը 60 մետր է, որից 20 մետրը գունավոր ապակուց պատրաստված գմբեթն է` 17 մետր տրամագծով: Ճակտոնը զարդարելիս օգտագործել են գրանիտ, գունավոր բետոն, սալիկ, արհեստական ավազաքար և խճանկար:

Շենքը վերականգնվել է 1996 թվականին:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Gilbert Lupfer u.a. (Hrsg.): Architekturführer Dresden. Reimer, Berlin, 1997, ISBN 3-496-01179-3 (գերմ.)
  • Tilo Richter (Text), Hans-Christian Schink (Photos): Industriearchitektur in Dresden. Kiepenheuer, Leipzig, 1997, ISBN 3-378-01019-3 (գերմ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]