Եգիպտական արաբերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Արաբերենի եգիպտական բարբառ
مصرى
Տեսակ լեզու և բարբառ
Ենթադաս արաբերեն
Երկրներ {{{2}}} Եգիպտոս և մոտակա երկրներ
Խոսողների քանակ 64 542 400 մարդ (2016)[1]
Լեզվակիրների թիվը մայրենի 54 միլիոն մարդու համար
Դասակարգում

Աֆրոասիական լեզուներ

Սեմական լեզուներ
Կենտրոնական սեմական լեզուներ
Արաբական լեզուներ
Գրերի համակարգ Արաբական այբուբեն
IETF arz
ISO 639-2 arz
ISO 639-3 arz

Արաբերենի եգիպտական բարբառ (اللهجة المصرية‎, կամ եգիպտական արաբերեն, اللغه المصريه الحديثه‎, ինքնանվանումը՝ مصرى‎, մասրի), արաբերենի բարբառ, որով խոսում է Եգիպտոսի բնակչության մեծ մասը

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա գոյությունը, ծագումը և պատմությունը շարունակում են մնալ վեճերի առարկա նրա՝ որպես առանձին լեզվի կամ դասական արաբերենի բարբառի դասակարգման համար։ Պաշտոնապես այն համարվում է Աֆրոասիական լեզվաընտանիքի սեմական լեզվախմբի արաբերեն լեզվի բարբառ։ Առաջարկվել է անգամ փոխել եգիպտական բարբառի այբուբենը արաբատառից լատինատառի, որպեսզի այն իրոք վերածվեր առանձին լեզվի։ Սակայն դա չարվեց, որովհետև դա Ղուրանը անհասկանալի կդարձներ Եգիպտոսի միլիոնավոր արաբներին, և ստիպված կլինեին թարգմանել Ղուրանը արաբերենից արաբերեն։ Պանարաբիզմի շատ հետևորդներ ինչպես Եգիպտոսում, այնպես էլ այլ արաբական երկրներում, փորձում են անգամ կենցաղում խոսել գրական արաբերեն լեզվով։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեզուն ծագել է Նեղոսի դելտայում՝ Ստորին Եգիպտոսում՝ երկրի մայրաքաղաք Կահիրեի մոտակայքում՝ ծագելով արաբ նվաճողների լեզվից, ովքեր ներխուժել են Եգիպտոս 7-րդ դարում։ Հետագայում այն զարգացել է ղպտիերենի[2][3][4], ապա այլ լեզուների՝ թուրքերենի, իտալերենի, ֆրանսերենի և անգլերենի ազդեցության տակ։

Ժամանակակից վիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոտ 76 միլիոն եգիպտացիներ խոսում են արաբերենի բարբառով։ Եգիպտական բարբառը հասկանալի է ողջ արաբական աշխարհին եգիպտական ԶԼՄ-ների գերակշռման պատճառով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ethnologue — 19 — Dallas, Texas: SIL International, 2016.
  2. Nishio, Tetsuo. «Word order and word order change of wh-questions in Egyptian Arabic: The Coptic substratum reconsidered». Proceedings of the 2nd International Conference of L’Association Internationale pour la Dialectologie Arabe. Cambridge: University of Cambridge. 1996, pp. 171—179
  3. Bishai, Wilson B. «Coptic grammatical influence on Egyptian Arabic». Journal of the American Oriental Society. No.82, pp. 285—289
  4. Youssef (2003), below

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Багиров А. Г. Египетский арабский диалект. — М.։ Поматур, 2008.