Դևիդ Լին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դևիդ Լին
David Lean
DavidLean1965.jpg
Դևիդ Լինը 1965 թ. «Դոկտոր Ժիվագո»
ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ
Ծնվել է մարտի 25, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1]
Ծննդավայր Կրոյդոն
Մահացել է ապրիլի 16, 1991({{padleft:1991|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1] (83 տարեկանում)
Մահվան վայր Լայմհաուս
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն 1934-1984
Ամուսին Q434324?
Ծնողներ մայր՝ Q20405605?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Բրիտանական կասրության շքանշանի կոմանդոր, Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար և Ամերիկայի ռեժիսորների համքարության մրցանակ
Հարազատներ եղբայր՝ Q5345555?

Դևիդ Լին, (անգլ.՝ David Lean; մարտի 25, 1908, Կրոյդոն - ապրիլի 16, 1991, Լոնդոն), բրիտանացի կինոռեժիսոր, համաշխարհային կինոյի երևելի դեմքերից մեկը[2][3], առավել հայտնի է իր նկարահանած էպիկական ֆիլմերով[4]։ Բրիտանական կինոակադեմիայի կողմից անցկացված հարցումներով դասվել է համաշխարհային կինոյի 10 լավագույն ռեժիսորների շարքում[5]։

Ստացել է Սըր կոչումը, իսկ 1984 թ. նաև Մեծ Բրիտանիայի Ասպետ պատվավոր կոչումը։

Կենսագրություն և կարիերա[խմբագրել]

Ծնվել է 1908 թվականի մարտի 25-ին Լոնդոնի հարակից Կրոյդոն ավանում։ Ծնողները մանուկ ժամանակ արգելել էին նրան այցելել կինոթատրոններ[6]։

1927 թ. աշխատանքի է անցնում կինոստուդիաներից մեկում, սկզբում՝ որպես ռեժիսորի օգնական, ապա՝ մոնտաժող։ Առաջին լիամետրաժ մոնտաժի աշխատանքը կատարել է 1934 թ.։ Մինչև ռեժիսոր աշխատելը նա արդեն համարվում էր իր ժամանակի լավագույն մոնտաժողներից մեկը։

Առաջին ռեժիսորական գործը 1942 թ. Նոել Քաուորդի հետ համատեղ նկարահանած «Որի մեջ մենք ծառայում ենք» ֆիլմն էր։ 1944-45 թթ. Լինը էկրանավորել է Քաուորդի ևս 3 պիես։ Այնուհետ Չառլզ Դիքենսի գրվածքների հիման վրա նկարահանել է «Մեծ հույսեր» (1946) և «Օլիվեր Թվիստ» (1948) ֆիլմերը։ 1947 թ. դառնում է BAFTA կինոմրցանակի շնորհողներից մեկն ու ընտրվում նաև նրա ներկայացուցիչ։

1955 թ. էկրան է բարձրանում նրա առաջին գունավոր ֆիլմը` «Ամառ»-ը, որը նկարահանվել էր Վենետիկում ամերիկացի պրոդյուսերների միջոցների հաշվին։ Դրանից հետո նկարահանում է իր ամենահայտնի ֆիլմը՝ «Կամուրջ Քվայ գետի վրայով» (1957), որի համար նա ստանում է իր առաջին Օսկարը Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար անվանակարգում։ Նույն մրցանակը ստանում է նաև 1962 թ. «Լոուրենս Արաբացի» պատմական մասշտաբային ֆիլմի համար։ Մյուս ամենահայտնի ֆիլմը Բորիս Պաստեռնակի համանուն վեպի էկրանացումն է՝ «Դոկտոր Ժիվագոն»։

Այս վերջին 3 ֆիլմերը ընդգրկված են Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում, ռեժիսորը ստացել է Ոսկե Գլոբուս լավագույն ռեժիսորի համար մրցանակը, իսկ «Լոուրենս Արաբացի» ֆիլմը Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի ցանկում գլխավորում է էպիկական ֆիլմերի ցուցակը։

«Ռայանի աղջիկը» (1970) քիչ հաջողություն ունեցած ֆիլմից հետո դադարում է աշխատել որպես ռեժիսոր, հաջորդ ֆիլմը՝ «Ուղևորություն դեպի Հնդկաստան» նկարահանում է 1984 թ., այն դառնում է ռեժիսորի վերջին աշխատանքը։ Ընդհանուր թվով ստացել է 23 տարբեր կինոմրցանակներ, ներկայացված է եղել ևս 21-ի։

6 անգամ ամուսնացած է եղել

Ֆիլմագրություն[խմբագրել]

29 ֆիլմերի մոնտաժող է, 19 ֆիլմի ռեժիսոր։ 3-ական ֆիլմերի պրոդյուսեր և դերասան է նաև։
Առավել նշանավոր ռեժիսորական աշխատանքներն են.

տարեթիվ անվանում բնօրինակ անվանում դերասաններ
1945 Կարճ հանդիպում Brief Encounter
1948 Օլիվեր Թվիստ (ֆիլմ) Oliver Twist Ալեք Գինես
1957 Կամուրջ Քվայ գետի վրայով The Bridge on the River Kwai Ուիլյամ Հոլդեն
Ալեք Գինես
1962 Լոուրենս Արաբացի Lawrence of Arabia Օմար Շարիֆ
Պիտեր Օ'Թուլ
Էնթոնի Քուին
Ալեք Գինես
Խոսե Ֆերրեր
Էնթոնի Քուեյլ
1965 Դոկտոր Ժիվագո (ֆիլմ) Doctor Zhivago Օմար Շարիֆ
Ջուլի Քրիստի
Ռոդ Սթայգեր
Ալեք Գինես
Ջերալդինա Չապլին
1965 Երբևե պատմված պատմություններից ամենամեծը
(Ջորջ Սթիվենսի հետ համատեղ)
The Greatest Story Ever Told Մաքս ֆոն Սյուդով
Չառլթոն Հեսթոն
1984 Ուղևորություն դեպի Հնդկաստան A Passage to India

Գրականություն[խմբագրել]

Նյութեր[խմբագրել]

  • Alain Silver and James Ursini, David Lean and his Films, Silman-James, 1992.
  • Kevin Brownlow, David Lean, Faber & Faber, 1997.
  • Silverman, Stephen M., David Lean, Harry N. Abrams 1989.
  • Santas, Constantine, The Epics Films of David Lean, Scarecrow Press, 2011
  • Turner, Adrian "The Making of David Lean's Lawrence of Arabia" (Dragon's World, Limpsfield UK, 1994)
  • Turner, Adrian "Robert Bolt: Scenes from two lives" (Hutchinson, London 1998)
  • Williams, Melanie, David Lean, [Manchester University Press, 2014]
  • Morris, L. Robert and Lawrence Raskin, Lawrence of Arabia: the 30th Anniversary Pictorial History, Anchor Books, Doubleday, 1992

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Record #118779087 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. The Kubrick FAQ: What films/filmmakers impressed Kubrick(անգլերեն)
  3. «Радио Свобода»: Стенограмма передачи «Книжное обозрение»
  4. Roland, Bergan (2006)։ Film։ 80 Strand, London WC2R 0RL: Doring Kindersley, 321։ ISBN 978-1-4053-1280-6։ 
  5. BFI: The Directors' Top Ten Directors(անգլերեն)
  6. Биография на сайте IMDb(անգլերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]