Դորա Մար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դորա Մար
ֆր.՝ Dora Maar
Ծնվել էնոյեմբերի 22, 1907(1907-11-22)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիա
Վախճանվել էհուլիսի 16, 1997(1997-07-16)[1][3][4][5][7][6] (89 տարեկանում)
Մահվան վայրՓարիզ, Ֆրանսիա
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
ԿրթությունՓարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց և Ժյուլիանի ակադեմիա
Մասնագիտությունլուսանկարիչ, արվեստների գործիչ, նկարչուհի, բանաստեղծ, պարուսույց, քանդակագործ, մոդել և գրող
Ոճսյուրռեալիզմ
Թեմաներպոեզիա
ՈւսուցիչԱնդրե Լոտ
ՀայրJosip Marković?
Համատեղ ապրողՊաբլո Պիկասո

Դորա Մար (ֆր.՝ Dora Maar, իրական անունը՝ Henriette Theodora Markovitch, նոյեմբերի 22, 1907(1907-11-22)[1][2][3][4][5][6], Փարիզ, Ֆրանսիա - հուլիսի 16, 1997(1997-07-16)[1][3][4][5][7][6], Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսուհի նկարչուհի և լուսանկարչուհի:

Կենսագրություն և ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տուրենցի ֆրանսուհի և խորվաթական ծագման ճարտարապետի աղջիկ, ապրել է Արգենտինայում:

Դորա Մարի տունը Վոքլյուզում

1920 թվականին եկել է Փարիզում, սովորել գեղանկարչություն, ապա լուսանկարչություն, ծանոթացել է Բրասաի, Անրի Կարտիե Բրեսոնի, սյուրռեալիստների հետ (Անդրե Բրետոն, Ժորժ Բատայ): Եղել է Ման Ռեյի օգնականը: 1935 բացել է իր սեփական լուսանկարչական ստուդիան: Նրա «Հայրի՛կ, կսպանեմ» (1936) ֆոտոմոնտաժը դարձել է սյուրռեալիստական արվեստի մի յուրատեսակ այցեքարտ:

1936 թվականին ֆրանսիական «Դե Մագո» սրճարանում Պոլ Էլուարը Մարին ծանոթացրել է Պիկասսոյի հետ: 9 տարի Մարը եղել է Պիկասոյի ընկերուհին, բնորդուհին ու մուսան: Մարը հաճախ է լուսանկարել Պիկասոյին (հատկապես «Գեռնիկայի» վրա աշխատելու ժամանակ), նրա ազդեցությամբ է անդրադարձել գեղանկարչությանը: Պիկասոն շատ է նկարել Մարին՝ հատկապես որպես թախծող, տխրող կին: Նրա նկարներում Մարը մշտապես ներկայացել է որպես «թախծող կին»:

1945 թվականին՝ Պիկասոյի հետ բաժանումից հետո, Մարը խորը հոգեկան ճգնաժամ է ունեցել, հոգեբուժարանում բուժվել է Ժակ Լականի մոտ: Գեղանկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսից հետո (1957) երկար տարիներ փակվել է իր սենյակում, բանաստեղծություններ է գրել, նկարներ է նկարել, եղել է գրեթե մոռացված:

Մարի գեղնկարչական ժառանգությունը մեծ մասամբ բարձր է գնահատվել հասարակության և քննադատության կողմից, ներկայացվել է հետմահու ցուցահանդեսին (1999):

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Dora Maar
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 FemBio
  7. 7,0 7,1 7,2 RKDartists

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]