Jump to content

Դորա Մաուրեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դորա Մաուրեր
հունգ.՝ Maurer Dóra
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 11, 1937(1937-06-11)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԲուդապեշտ, Հունգարիա[4]
Մահացել էփետրվարի 14, 2026(2026-02-14)[5][6] (88 տարեկան)
Քաղաքացիություն Հունգարիա
ԿրթությունՀունգարիայի գեղարվեստի համալսարան (1961)[7]
Մասնագիտություննկարչուհի, նկարիչ-փորագրող, լուսանկարիչ և համադրող
Պարգևներ և
մրցանակներ
 Dóra Maurer Վիքիպահեստում

Դորա Մաուրեր (հունիսի 11, 1937(1937-06-11)[1][2][3][…], Բուդապեշտ, Հունգարիա[4] - փետրվարի 14, 2026(2026-02-14)[5][6]), հունգարացի վիզուալ նկարչուհի՝ 50 տարվա աշխատանքային գործունեությամբ[8]։ Նա աշխատել է գրեթե բոլոր բնագավառներում՝ ֆիլմից և լուսանկարչությունից մինչև նկարչություն, ներկայացում և քանդակագործություն[9]։ Ճանաչման հասնելով 1970-ականներին ավանգարդ աշխատանքով՝ նրա արվեստը հիմնված է մաթեմատիկական և բարդ համակարգային գործընթացների վրա։ Մաուրերի աշխատանքների մեծ մասը հետևում է դիտողին տարբերակներ ցուցադրելու թեմային, և այն, թե ինչ կարող է անել դիտողը այդ տարբերակների հետ։ Նրա գործերից շատերը դիտողին հնարավորություն են տալիս տեսնել ստեղծագործությունը որպես շարժում, այլ ոչ թե շարժման լուսանկար։ Դորա Մաուրերը նաև եղել է Բուդապեշտի Գեղարվեստի ֆակուլտետի պրոֆեսոր[10]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դորա Մաուրերը ծնվել է 1937 թվականին Բուդապեշտում։ Մաուրերը 1950-ականներին վերապատրաստվել է որպես գրաֆիկական նկարիչ[11]։ 1970-ականներին նա սկսել է զբաղվել լուսանկարչությամբ և շարժական պատկերներով՝ հաճախ համագործակցելով երաժիշտների հետ։ Նա նաև վարել է ստեղծագործական կատարողական սեմինարներ։ Դորան սկսել է ստեղծել ավելի շատ երկրաչափական և աբստրակտ գծանկարներ ու նկարներ 1970-ականներից հետո[11]։

2019-2020 թվականներին նա եղել է Tate Modern-ում խոշոր հետահայաց ցուցահանդեսի ուշադրության կենտրոնում[11]։ White Cube Gallery-ն սկսեց ներկայացնել Մաուրերին 2019 թվականին[12]։ Նրան ներկայացնում է նաև Կարլ Կոստյալը։

Գործունեություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դորա Մաուրերի աշխատանքների մեջ հայտնվում են երկրաչափական, մաթեմատիկական և կոնցեպտուալ[13] համակարգեր։ Սրանք այն գործընթացներն են, որոնց շուրջ խորհում է նրա միտքը իր արվեստը ստեղծելիս։ Դորա Մաուրերն ուսումնասիրում է տարբեր ցիկլեր՝ ցուցադրելով այնպիսի բաներ, ինչպիսիք են պարզ գործողությունները՝ դիտողին ստիպելու իր արվեստը որպես շարժում տեսնել։ Նա պարզապես դիտորդին տալիս է օրինակներ, թե ինչ կարող է անել տարբեր առարկաների հետ՝ ստիպելով նրանց մտածել, թե ինչ կանեին։ Մաուրերի բոլոր աշխատանքները ցուցադրում են երկրաչափական կոմպոզիցիաներ և ձևավորումներ։ Նա շատ մեթոդական է իր օգտագործած կոմպոզիցիայի, պատկերների, գծերի, գծերի լայնության, գույների, անկյունների և այլնի հետ։ Նրա ամենահայտնի գործերից մի քանիսը բխում են նրա քվազի-լուսանկարներից, շարժման հետադարձելի և փոփոխվող փուլերից և վերջին շարքից՝ Overlappings:

Թեև Դորա Մաուրերը պնդում է, որ իր աշխատանքները պարզ օրինակներ են, թե ինչ կարող է անել ինքը, շատ քննադատներ սիրում են դրանց քաղաքական երանգ տալ։ Նախկինում մարդիկ ասում էին, որ նրա աշխատանքը սոցիալիստական ​​անցյալի օրինակ է, որտեղ նա մեծացել է։ Սակայն Դորա Մաուրերն իր արվեստը քաղաքական չի համարում և ստեղծագործելիս հաշվի չի առնում այս գաղափարը։ Մաուրերն ասում է, որ միակ պատճառը, որ մարդիկ իր աշխատանքը քաղաքական են անվանում, այն է, որ այն ամենը, ինչ արվել է այն ժամանակ, քաղաքական է եղել[14]։ Այս քննադատության մեծ մասը վերագրվում է 1960-1980-ականներին նրա կատարած աշխատանքին։

Մաուրերը սկսեց մշակել սյուրռեալիստական ​​օֆորտներ 1961 թվականին՝ ուսումնասիրելով այս նյութի տեխնիկական հնարավորությունները։ 1969/1970 թվականներին նա սկսեց ստեղծել ժամանակի վրա հիմնված ստեղծագործություններ, որոնցում ժամանակը, տարածությունը և էներգիան ազդում են իրադարձության վրա։ «Ժամանակ» (1973–1980) փորձարարական ֆիլմում նա ծալում է սպիտակ գործվածքը սև ֆոնի վրա՝ դարձնելով այն հնարավորինս փոքր՝ ընդամենը յոթ քայլով։ Քանի որ պատկերն ինքնին բաժանվում է կիսով չափ, այնուհետև բաժանվում է չորսի և վերջապես ութի, և ծալման գործընթացի քայլերը կատարվում են միաժամանակ, կտորի սպիտակ մակերեսները որոշ տեղերում միաձուլվում են, արդյունքում ստացվում է մեկ պատկեր[15]։

Ցուցադրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Dóra Maurer, Carl Kostyál, London, 2015[16]
  • Museum Ritter (de) – Snapshots, 18 հոկտեմբերի 2014–19 ապրիլի 2015
  • 6 out of 5, Curated by Katharine Kostyál, White Cube Masons Yard, 24 մայիսի 2016–9 հուլիսի 2016[17]
  • Dóra Maurer, Curated by Katharine Kostyál, White Cube Bermondsey, 12 սեպտեմբերի 2019–3 նոյեմբերի 2019[18]
  • Tate Modern – 5 օգոստոսի 2019 – 5 հուլիսի 2020[11][19]
  • Dóra Maurer – SUMUS – We Are Together, De Appel, Amsterdam, 8 հուլիսի 23 սեպտեմբերի 2023[20]
  • For Pete’s Sake. Carl Kostyál, Stockholm, 2016[21]

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դորա Մաուրեր» հոդվածին։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1,0 1,1 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.)F.A. Brockhaus, 1796.
  2. 2,0 2,1 Delarge J. Le Delarge (ֆր.)Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
  3. 3,0 3,1 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  4. 4,0 4,1 4,2 Արվեստների և մեդիատեխնոլոգիաների կենտրոն — 1997.
  5. 5,0 5,1 5,2 Meghalt Maurer Dóra
  6. 6,0 6,1 6,2 Meghalt Maurer Dóra képzőművészHeti Világgazdaság.
  7. A Magyar Képzőművészeti Egyetem hallgatói 1871-től a mai napigHungarian University of Fine Arts.
  8. «Dora Maurer». Artinfo. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 28-ին.
  9. «Dóra Maurer review – the gentle art of subversion». the Guardian. 2019 թ․ օգոստոսի 11.
  10. Wannieck Gallery. «Dora Maurer». Wannieck Gallery. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 28-ին.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Tate. «Dóra Maurer – Exhibition at Tate Modern». Tate (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 28-ին.
  12. Shaw, Annie (2019 թ․ սեպտեմբերի 5). «Dora Maurer: 'a lack of market was positive for my work'». www.theartnewspaper.com. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 7-ին.
  13. Balvanyos, Anna. «Dora Maurer». E-Flux. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 3-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 28-ին.
  14. Rappolt, Mark. «Dora Maurer». Art Review. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 28-ին.
  15. . ISBN 978-3-96098-527-3. {{cite book}}: Missing or empty |title= (օգնություն); Unknown parameter |заглавие= ignored (օգնություն)
  16. «Dóra Maurer – Carl Kostyál» (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 19-ին.
  17. «White Cube – Dora Maurer Masons Yard 2016». whitecube.com (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 28-ին.
  18. «White Cube – Dora Maurer Bermondsey 2019». whitecube.com (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 28-ին.
  19. Tate. «Dóra Maurer – Exhibition at Tate Modern». Tate. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 7-ին.
  20. «Dóra Maurer – SUMUS – We Are Together - Archive - de Appel Amsterdam». www.deappel.nl. Վերցված է 2023 թ․ դեկտեմբերի 12-ին.
  21. «For Pete's Sake – Carl Kostyál» (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 19-ին.