Դոդո Անթաձե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դոդո Անթաձե
დოდო კონსტანტინეს ძე ანთაძე.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 11 (24), 1900
ԾննդավայրՔութայիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էապրիլի 18, 1978(1978-04-18)[1] (77 տարեկանում)
Մահվան վայրԹբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունդերասան և թատերական ռեժիսոր
Պարգևներ և մրցանակներԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, «Պատվո նշան» շքանշան, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ

Դոդո (Իսաակ) Կոնստանտինի Անթաձե (վրաց.՝ დოდო კონსტანტინეს ძე ანთაძე, հոկտեմբերի 11 (24), 1900, Քութայիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 18, 1978(1978-04-18)[1], Թբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ[1]), վրացի խորհրդային դերասան, թատրոնի ռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1971)[2]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսաակ Անթաձեն ծնվել է 1900 թվականի սեպտեմբերի 28-ին (հոկտեմբերի 11, այլ տվյալներով՝ հոկտեմբերի 10-ին[3]) Վրաստանի Վարձնա գյուղում (այժմ՝ Իմերեթի մարզ, Վրաստան

1919-1920 թվականներին սովորել է Թիֆլիսում Գ. Ջաբադարիի թատերական ստուդիայում, հետո սովորել է Կոնստանտին Մարջանիշվիլու մոտ[4]:

1920 թվականից Թիֆլիսի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատրոնում աշխատել է որպես ռեժիսորի ասիստենտ, իսկ 1925-1927 թվականներին՝ որպես ռեժիսոր։ 1927-1928 թվականներին եղել է Թիֆլիսի բանվորական թատրոնի ռեժիսոր։ 1928 թվականին ղեկավարել է Թիֆլիսի պատանի հանդիսատեսի թատրոնը։

1928 թվականին մասնակցել է Քութայիսում երկրորդ պետական դրամատիկական թատրոնի (այժմ՝ Թբիլիսիի Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոն) հիմնադրմանը։ Նույն թվականից մինչ 1933 թվականը եղել է այդ թատրոնի ռեժիսորը, ներկայացումներ է բեմադրել Կոնստանտին Մարջանիշվիլու հետ համատեղ։ 1930 թվականին թատրոնը տեղափոխվել է Թիֆլիս։ 1933-1938 թվականներին Դոդո Անթաձեն եղել է այդ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն ու տնօրենը։

1938-1952 թվականներին Իսաակ Անթաձեն եղել է Քութայիսի Լ. Մեսխիշվիլու անվան թատրոնի, 1952-1957 թվականներին՝ Թիֆլիսի Ա. Գրիբոյեդովի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի, իսկ 1957-1962 թվականներին՝ Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար ու տնօրեն[4]:

Իսաակ Անթաձեն նաև եղել է ներկայացումների բեմադրող ռեժիսոր։

1962-1974 թվականներին եղել է Վրաստանի թատերական միության նախագահ։

Իսաակ Անթաձեն մահացել է 1978 թվականի ապրիլի 18-ին Թբիլիսիում։ Թաղված է Դիդուբեի պանթեոնում:

Կորչումներ և մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1940)
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1971)
  • Վրացական ԽՍՀ Կ. Մարջանիշվիլու անվան պետական մրցանակ (1977 - «Մարջանիշվիլու կողքին» գրքի համար, 1975)
  • 4 շքանշան
  • մեդալներ

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թատերական բեմադրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիֆլիսի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիֆլիսի բանվորական թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1927 - «Տասը օր, որ ցնցեցին աշխարհը», ըստ Ջոն Ռիդի

Թիֆլիսի Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1928 - «Հոպ-լյա, մենք ապրում ենք», Էռնստ Տոլլեր (Կ. Մարջանիշվիլու հետ համատեղ)
  • 1928 - «Ոչխարի աղբյուր», Լոպե դե Վեգա (Կ. Մարջանիշվիլու հետ համատեղ)
  • 1929 - «Ով էր նա», Կառլո Կալաձե (Կ. Մարջանիշվիլու հետ համատեղ)
  • 1931 - «Տուն Կուրի ափին», Կ. Կալաձե (Կ. Մարջանիշվիլու հետ համատեղ)
  • 1932 - «Համրերը խոսեցին», Հերցել Բաազով
  • 1933 - «Արևի խավարում Վրաստանում», Զուրաբ Անտոնով (Կ. Մարջանիշվիլու հետ համատեղ)
  • 1934 - «Գուրիա Նինոշվիլի», Շալվա Դադիանի
  • 1934 - «Շամիլ», Իոնա Վակելի (Չելիձեի հետ համատեղ)
  • 1936 - «Հեռավորը», Ալեքսանդր Աֆինոգենով
  • 1937 - «Իցկա Ռաժինաշվիլի», Հերցել Բաազով

Քութայիսի Լ. Մեսխիշվիլու անվան թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թբիլիսիի Ա. Գրիբոյեդովի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Օրեր ոչ վաղ անցյալից», խորհրդային շրջանի վրացական թատրոնի պատմության վերաբերյալ (2 հատորով, 1966—1962 թվականներ)
  • «Մարջանիշվիլու կողքին», Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոնի հիմնադրի հետ համատեղ աշխատանքի մասին (1975)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Антадзе Додо Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Аатадзе Исаак Константинович в Словопедии
  3. Театральная Энциклопедия. драма опера балет оперетта цирк эстрада драматург режиссер
  4. 4,0 4,1 Театральная энциклопедия. Гл. ред. С. С. Мокульский. Т. 1 - М.: Советская энциклопедия, 1961, 1214 стб. с илл., 12 л. илл.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]