Դյուլա Հայ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Դյուլա Հայ
Bundesarchiv Bild 183-H0611-0500-001, Berlin, Intellektuelle bei Friedenskundgebung.jpg
Ծնվել է մայիսի 5, 1900({{padleft:1900|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Աբոնի, Cegléd District, Պեշտ, Հունգարիա[3]
Վախճանվել է մայիսի 7, 1975({{padleft:1975|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2][3] (75 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ասքոնա[1][3]
Մասնագիտություն դրամատուրգ
Լեզու գերմաներեն[4]
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Պարգևներ
Julius Hay Վիքիպահեստում

Դյուլա Հայ (հունգ.՝ Háy Gyula, մայիսի 5, 1900({{padleft:1900|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3], Աբոնի, Cegléd District, Պեշտ, Հունգարիա[3] - մայիսի 7, 1975({{padleft:1975|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2][3], Ասքոնա[1][3]), հունգարացի մտավորական, դրամատուրգ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սենոյը ծնվել է 1900 թվականին Աբոնիում` Ավստրո-հունգարական և եվրոպական ընտանիքում: Նա մասնակցել է գերմանական կոմունիստական շարժմանը 1920-ական թվականներին (հատկապես ագիտացիոն պրոպագանդիստական աշխատանքներում): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա որոշ ժամանակով ապրել է Մոսկվայում` Լուքս հյուրանոցում տասնյակ ուրիշ կոմունիստ աքսորականների հետ[5]: 1950-ական թվականներին նա եղել է այլախոհ Հունգարիայի գրողների միությունում և մի քանի ամիս հանդես է եկել բանվորների խորհրդի պաշտպանությամբ` գլխավորելով Հունգարական 1956 թվականի հեղափոխությունը: Հունգարական հեղափոխության ժամանակ նշանակալի դեր է խաղացել Հունգարիայի գրողների միությունում` որպես հեղափոխական մարմին: Մասնակցել է բանվորների խորհրդի շարժմանը, Ռադիոյի կոչն է գրել` ուղղված աշխարհի մտավորականությանը, որը հեռարձակվել է: 1957 թվականի նոյեմբերին ձերբակալվել և դատապարտվել է 6 տարվա ազատազրկման: Երեք ու կես տարի հետո նա ազատվել է բանտից և մի քանի տարի անց` 1965 թվականին, Հունգարիայից գնացել է Շվեյցարիա իր կնոջ` Եվայի հետ, որտեղ նա որպես էմիգրանտ շարունակել է պիես գրել Արևմուտքում: Նա 1975 թվականին` իր 75-ամյակից երկու օր հետո, մահացել է Ասքոնայում` Շվեյցարիայում:

Ընտիր երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Tiszazug (1945)
  • Isten, császár, paraszt (1946)
  • Romok (1947)
  • Ítélet éjszakája (1948)
  • Az élet hídja (1951–52)
  • Erő (1952)
  • Gyilkosok tanyáján (1953)
  • Öt színdarab (1954)
  • Sorsok és harcok (1955)
  • Szabadság, szerelem (1955)
  • A pulykapásztor (1956)
  • Királydrámák (1964)

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Reményi Gyenes István: Ismerjük őket? Zsidó származású nevezetes magyarok (Ex Libris Kiadó, Budapest, 2000); ISBN 963-85530-3-0
  • Háy Gyula: Született 1900-ban; Interart, Budapest, 1990; ISBN 963-01-9976-9
  • Háy Éva (Háy Gyuláné, Majoros Éva): A barikád mindkét oldalán (Budapest, Osiris, 2000)
  • Ki kicsoda a magyar irodalomban? Könyvkuckó Kiadó, Budapest, 1999; ISBN 963-8157-91-7

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118547313 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Háy, Julius [Gyula] // The Continuum Companion to Twentieth Century Theatre Continuum International Publishing Group, 2006. — ISBN 978-1-84714-001-2
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb123746241
  5. Peter Dittmar, "Der steinerne Zeuge des stalinistischen Terrors" Die Welt (30 October 2007); retrieved 11 November 2011. (գերմ.)