Դյորդ Հևեշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դյորդ Հևեշի
György Hevesy
George de Hevesy.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 1, 1885(1885-08-01)[1][2][3][4][5][6]
Բուդապեշտ, Հունգարիա[7]
Մահացել էհուլիսի 5, 1966(1966-07-05)[1][2][3][4][5][6] (80 տարեկանում)
Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[7]
ԳերեզմանՖիումեի փողոցի գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտությունքիմիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Ֆրայբուրգի համալսարան, Բուդապեշտի համալսարան, Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց, Նիլս Բորի ինստիտուտ, Մանչեսթերի համալսարան, Կոպենհագենի համալսարան և Ստոկհոլմի համալսարան
Գործունեության ոլորտքիմիա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա, Polish Academy of Learning?, Պապական գիտությունների ակադեմիա[8], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԲուդապեշտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինհունգարերեն[1]
Գիտական ղեկավարFranz Himstedt?
ՊարգևներՆիլս Բորի միջազգային ոսկե մեդալ Կոպլիի մեդալ[9] Ֆարադեյի դասախոսության նրցանակ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Բալիի մեդալ
George de Hevesy Վիքիպահեստում


Հևեշի Դյորդ (հունգ.՝ Hevesy György, գերմ.՝ Georg Karl von Hevesy, օգոստոսի 1, 1885(1885-08-01)[1][2][3][4][5][6], Բուդապեշտ, Հունգարիա[7] - հուլիսի 5, 1966(1966-07-05)[1][2][3][4][5][6], Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[7]), հունգար քիմիկոս։ Բացահայտել է հաֆնիումը[12]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունգարիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1939)։

1922 թ. (Կոստերի հետ) հայտնաբերել է հաֆնիումը, 1913 թ. (Պանետի հետ) առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը և առաջինը կիրառել այն կենսաբանական հետազոտություններում։ 1936 թ. հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Հիմնական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1913 - առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը,
  • 1922 - բացահայտել է հաֆնիումը,
  • 1936 - հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոբելյան (քիմիայի գծով, 1943 թ) և «Ատոմը խաղաղության համար» (1959 թն) միջազգային մրցանակների դափնեկիր է։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Мельников В. П., Георг Хевеши, «Журнал Всес. химического общества им. Д. И. Менделеева», 1975, т. 20, № 6, с. 656.
  • Храмов Ю. А. Хевеши Дьёрдь (Георг) (Hevesy George von) // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 289. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
  • Siegfried Niese։ George de Hevesy (1885-1966), founder of radioanalytical chemistry, in։ Czechoslovak Journal of Physics, Suppl. D, Band 56 (2006), D3-D11.
  • Siegfried Niese։ Georg von Hevesy : 1885 - 1966 ; Wissenschaftler ohne Grenzen, Münster/Westfalen ։ Principal-Verlag 2009, ISBN 978-3-89969-081-1.
  • A. Vértes։ George Hevesy (György Hevesy), In։ Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, Band 271, Nr. 1 (2007), S.19-26 (Supplement to the Hevesy Medal Award lecture).

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Brockhaus Enzyklopädie
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Store norske leksikon — 1978.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #116785179 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  8. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/de_hevesy.html
  9. Award winners : Copley MedalRoyal Society.
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1943/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  12. Weintraub, B. (April 2005), «George de Hevesy: Hafnium and Radioactive Traces; Chemistry», Bull. Isr. Chem. Soc. (18): 41–43, https://docs.google.com/file/d/0B1yz8B3IPltmYkVkUm4tNFFCQWc/edit 
  13. tp://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00086/35700.htm

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 370 CC-BY-SA-icon-80x15.png