Դյորդ Հևեշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Դյորդ Հևեշի
György Hevesy
George de Hevesy.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 1, 1885({{padleft:1885|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[1]
Բուդապեշտ[1]
Մահացել է հուլիսի 5, 1966({{padleft:1966|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1] (80 տարեկանում)
Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու[1]
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտություն քիմիկոս
Հաստատություն(ներ) Ֆրայբուրգի համալսարան
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Հունգարական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Բուդապեշտի համալսարան
Պարգևներ Նիլս Բորի միջազգային ոսկե մեդալ, Կոպլիի մեդալ, Ֆարադեյի դասախոսության նրցանակ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան և Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ
George de Hevesy Վիքիպահեստում


Հևեշի Դյորդ (հունգ.՝ Hevesy György, գերմ.՝ Georg Karl von Hevesy, օգոստոսի 1, 1885, Հունգարիա Բուդապեշտ - հուլիսի 5, 1966, Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Գերմանիա ), հունգար քիմիկոս։ Բացահայտել է հաֆնիումը[2]։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Հունգարիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1939)։

1922 թ. (Կոստերի հետ) հայտնաբերել է հաֆնիումը, 1913 թ. (Պանետի հետ) առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը և առաջինը կիրառել այն կենսաբանական հետազոտություններում։ 1936 թ. հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Հիմնական աշխատանք[խմբագրել]

  • 1913 - առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը,
  • 1922 - բացահայտել է հաֆնիումը,
  • 1936 - հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Պարգևներ[խմբագրել]

Նոբելյան (քիմիայի գծով, 1943 թ) և «Ատոմը խաղաղության համար» (1959 թն) միջազգային մրցանակների դափնեկիր է։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Мельников В. П., Георг Хевеши, «Журнал Всес. химического общества им. Д. И. Менделеева», 1975, т. 20, № 6, с. 656.
  • Храмов Ю. А. Хевеши Дьёрдь (Георг) (Hevesy George von) // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 289. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
  • Siegfried Niese։ George de Hevesy (1885-1966), founder of radioanalytical chemistry, in։ Czechoslovak Journal of Physics, Suppl. D, Band 56 (2006), D3-D11.
  • Siegfried Niese։ Georg von Hevesy : 1885 - 1966 ; Wissenschaftler ohne Grenzen, Münster/Westfalen ։ Principal-Verlag 2009, ISBN 978-3-89969-081-1.
  • A. Vértes։ George Hevesy (György Hevesy), In։ Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, Band 271, Nr. 1 (2007), S.19-26 (Supplement to the Hevesy Medal Award lecture).

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Record #116785179 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. Weintraub, B. (April 2005), «George de Hevesy: Hafnium and Radioactive Traces; Chemistry», Bull. Isr. Chem. Soc. (18), https://docs.google.com/file/d/0B1yz8B3IPltmYkVkUm4tNFFCQWc/edit 
  3. tp://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00086/35700.htm

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png