Դյորդ Հևեշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Դյորդ Հևեշի
GyörgyHevesy
George de Hevesy.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 1, 1885({{padleft:1885|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[1][2]
Բուդապեշտ, Հունգարիա[3]
Մահացել է հուլիսի 5, 1966({{padleft:1966|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2] (80 տարեկանում)
Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու[4]
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտություն քիմիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Ֆրայբուրգի համալսարան
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարական գիտությունների ակադեմիա և Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Բուդապեշտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին հունգարերեն[5]
Պարգևներ Նիլս Բորի միջազգային ոսկե մեդալ, Կոպլիի մեդալ, Ֆարադեյի դասախոսության նրցանակ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ կամ Pour le Mérite
George de Hevesy Վիքիպահեստում


Հևեշի Դյորդ (հունգ.՝ Hevesy György, գերմ.՝ Georg Karl von Hevesy, օգոստոսի 1, 1885, Հունգարիա Բուդապեշտ - հուլիսի 5, 1966, Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Գերմանիա ), հունգար քիմիկոս։ Բացահայտել է հաֆնիումը[6]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունգարիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1939)։

1922 թ. (Կոստերի հետ) հայտնաբերել է հաֆնիումը, 1913 թ. (Պանետի հետ) առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը և առաջինը կիրառել այն կենսաբանական հետազոտություններում։ 1936 թ. հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Հիմնական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1913 - առաջարկել իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդը,
  • 1922 - բացահայտել է հաֆնիումը,
  • 1936 - հունգար քիմիկոս Լեիի հետ առաջինն է կիրառել ակտիվացման վերլուծությունը։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոբելյան (քիմիայի գծով, 1943 թ) և «Ատոմը խաղաղության համար» (1959 թն) միջազգային մրցանակների դափնեկիր է։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Мельников В. П., Георг Хевеши, «Журнал Всес. химического общества им. Д. И. Менделеева», 1975, т. 20, № 6, с. 656.
  • Храмов Ю. А. Хевеши Дьёрдь (Георг) (Hevesy George von) // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 289. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
  • Siegfried Niese։ George de Hevesy (1885-1966), founder of radioanalytical chemistry, in։ Czechoslovak Journal of Physics, Suppl. D, Band 56 (2006), D3-D11.
  • Siegfried Niese։ Georg von Hevesy : 1885 - 1966 ; Wissenschaftler ohne Grenzen, Münster/Westfalen ։ Principal-Verlag 2009, ISBN 978-3-89969-081-1.
  • A. Vértes։ George Hevesy (György Hevesy), In։ Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, Band 271, Nr. 1 (2007), S.19-26 (Supplement to the Hevesy Medal Award lecture).

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #116785179 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. Record #116785179 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 10-ին 2014:
  4. Record #116785179 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 30-ին 2014:
  5. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12999969g Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  6. Weintraub, B. (April 2005), «George de Hevesy: Hafnium and Radioactive Traces; Chemistry», Bull. Isr. Chem. Soc. (18): 41–43, https://docs.google.com/file/d/0B1yz8B3IPltmYkVkUm4tNFFCQWc/edit 
  7. tp://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00086/35700.htm

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png