Դմակավոր ոչխարներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դմակավոր ոչխար

Դմակավոր ոչխարներ, կոպտաբուրդ, մսաճարպատու ոչխարների ցեղերի խումբ։ Գիտնականների մեծամասնության կարծիքով դմակավոր ոչխարներն առաջացել են արգալի վայրի ոչխարից։ Հարմարված են անապատային և կիսաանապատային պայմաններին, կերի նկատմամբ պահանջկոտ չեն, կարող են անցնել երկար տարածություն և օգտագործել աղքատ բուսականությամբ արոտավայրեր։ Դմակավոր ոչխարները սրբանային հատվածում ունեն ճարպային կուտակում՝ դմակ։ Դմակը կշռում է 12-16 կգ, իսկ հիսարյան ոչխարներինը՝ 20-30 կգ։ Դմակը ձևավորվել է Էվոլյուցիայի ընթացքում։ Բնակլիմայական տարբեր պայմաններին համապատասխան առաջացել են դմակավոր ոչխարների առանձին ցեղեր ու ցեղախմբեր, որոնց գերակշռող մասը ունեն մսային բարձր մթերատվություն։ Ամենախոշոր դմակավոր ոչխարները հիսարյան, տաջիկական և էդիլբաևյաև ցեղերն են։ Այս ցեղերի խոյերի կենդանի քաշը 110-130 կգ է, առավելագույնը՝ 180 կգ, մաքիներինը՝ 72-85 և 130 կգ։ Մսի ելքը 53—56% է, առավելագույնը՝ 60%։ Բրդատվությունը ցածր է գրեթե բոլոր ցեղերի միջինը 2,0-2,2 կգ է։ Բուրդը կոպիտ է, ոչ միատարր, քստամազով և մեռած մազերով։ Օգտագործում են գորգագործության մեջ և կոպիտ գործվածքներ պատրաստելու համար։ Կաթնատվությունը 100—130 կգ է։ Կաթից պատրաստում են այրան և պանիր։ Դմակավոր ոչխարները տարածված են Ղազախական ԽՍՀ-ում և միջինասիական հանրապետություններում։ Դմկավոր ոչխարներ կան Արևմտյան Չինաստանում, ինչպես նաև Հյուսիսայիև Աֆրիկայում, Իրանում, Աֆղանստանում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 422 CC-BY-SA-icon-80x15.png