Դիոկղետիանոսի պալատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
պալատ
Դիոկղետիանոսի պալատ
խորվ.՝ Dioklecijanova palača
Diokletianpalast.jpg
Դիոկղետիանոսի պալատի ներքին տեսքը
Երկիր {{{2}}} Խորվաթիա
Շինարարության սկիզբ 295
Շինարարության վերջ 305
Կարգավիճակ Համաշխարհային ժառանգության ցանկի օբյեկտ
Կոորդինատներ: 43°30′29″ հս․ լ. 16°26′18″ ավ. ե. / 43.50806° հս․. լ. 16.43833° ավ. ե. / 43.50806; 16.43833

Դիոկղետիանոսի պալատ (խորվ.՝ Dioklecijanova palača), հռոմեական պալատ Խորվաթիայի Սպլիտ քաղաքում, որը կառուցվել է հռոմեական կայսր Դիոկղետիանոսի հրամանով: Կայսրը Հռոմեական կայսրությունը կառավարել է 284- 305 թվականներին: Դիոկղետիանոսի պալատը համարվում է Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանի ամենալավ պահպանված պալատը[1]: 1979 թվականին պալատը Սպլիտի պատմական կենտրոնի հետ միասին ընդգրկվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դիոկղետիանոս կայսրը 293 թվականին բաժանել է Հռոմեական կայսրությունը չորս հիմնական մարզերի, որոնց կոչվում էին տետրարխիա: Դիոկղետիանոսը իր համար վերցրեց Փոքր Ասիան և Բալկանները, իսկ կայսրության մնացած տարածքը բաժանվեց երեք համաղեկավարների միջև: Դիոկղետիանոսը մայրաքաղաք դարձրեց Նիկոմեդիան, որը գտնվում էր Մարմարա ծովի ափին, սակայն երկու տարի անց նա սկսեց խոշոր պալատի շինարարություն՝ իր հայրենի Սոլին քաղաքի մոտակայքում՝ Ադրիատիկ ծովի ափին[2]: Կառուցումը ավարտվել է կայսեր տապալումից մի փոքր շուտ: Գահազրկումից հետո Դիոկղետիանոսը հեռացավ մեծ քաղաքականությունից և կյանքի մնացած հատվածը ապրեց իր պալատում՝ զբաղվելով այգեգործությամբ[3]:

Ավելի ուշ պալատ պատերից դուրս ազատ տարածություններում սկսեցին բնակություն հաստատել Սոլինի բնակիչները, որոնց համար պալատը դարձավ բարբարոսների հարձակումներից պաշտպանավայր[2]: Ճարտարապետական անսամբլը խիստ վերակառուցվել է, ներքին ողջ կահավորանքը գրեթե չի պահպանվել[4]: Աստիճանաբար պալատի տարածքում և դրա շուրջը սկսեց աճել Սպլիտ քաղաքը: Պալատի տարածքում գտնվող Դիոկղետիանոսի դամբարանը վերափոխվել է քրիստոնեական տաճարի: Պալատի նկուղները քաղաքի նավահանգստի վերակառուցման ժամանակ վեր են ածվել նավահանգստային ամբարների: Պալատը վերաբացվել է բրիտանացի ճարտարապետ Ռոբերտ Ադամի կողմից, ով տվել է պալատի ընդարձակ նկարագիրը 1764 թվականին: Ադամը բրիտանական ճարտարագիտական պրակտիկա է մտցրել «դիոկղետիանոսյան պատուհան» հասկացությունը, որը գիտնականը ուսումնասիրել է Սպալատոյում եղած ժամանակաշրջանում:

Ներկայումս պալատական համալիրը զբաղեցնում է Սպլիտի պատմական կենտրոնի մեծ մասը: Դրա ներսում առկա են բնակելի շինություններ, ռեստորաններ, խանութներ և հյուրանոցներ[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. C. Michael Hogan։ «Diocletian's Palace»։ The Megalithic Portal։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-01-ին։ Վերցված է 2009-06-07 
  2. 2,0 2,1 Croatia Traveller: Diocletian’s Palace
  3. Фёдорова Е. В. Императорский Рим в лицах
  4. Максаковский В. П. Всемирное культурное наследие, М.:Агентство «Издательский сервис», 2000
  5. Susan Pigg։ «Winds of change»։ Toronto Star։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-01-ին։ Վերցված է 2009-06-06 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]