Դերմա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Դերմա (լատ.՝ dermis, от հուն․՝ δέρμα — կաշի), ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու մաշկի մի մասը, որը գտնվում է էպիդերմիսի և ստորին օրգանների միջև, որոնց հետ դերման քիչ թե շատ շարժունակ է կապված ենթամաշկային շարակցական հյուսվածքի հետ, հաճախ կապված է ճարպերի հետ։.[1]

Դերմայի կառուցվածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերմիսը տեղակայված է ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքի (մաշկի ամենախորը շերտը) և էպիդերմիսի (մաշկի արտաքին շերտ) միջև[2]։ Էպիդերմիսից այն բաժանվում է թաղանթով։ Կատարում է հիմնականում տրոֆիկ և օժանդակ գործառույթներ, ինչը որոշում է մանրաթելերի և մազանոթների առատությունը։

Նվազ շերտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կտրվածքի վրա այն ներկայացված է էպիդերմիս թափանցող խորը խմբերով[3]։ Նվազ շերտը առաջանում է չամրացած թելքավոր շարակցական հյուսվածքով։ Գերակշռում են ֆիբրոբլաստները և ֆիբրոցիտները, մակրոֆագեր և կայմ բջիջներ (հյուսվածքների բազոֆիլներ),Т-լիմֆոցիտներ[3]։

նվազող շերտի շնորհիվ էպիդերմիսի հետ դերմիսի շփման տարածքը զգալիորեն մեծանում է, որը մազանոթների առատությամբ նպաստում է նրա տրոֆիկին։ Մակրոֆագների, հյուսվածքային բազոֆիլների և իմունային անբավարար այլ բջիջների մեծ քանակությունը հնարավորություն է տալիս իրականացնել իմունային համակարգի պաշտպանիչ ֆունկցիան։

Կախված մաշկի հաստությունից, շերտի խտությունը կարող է տարբեր լինել։

Ցանցավոր շերտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցանցավոր շերտը ձևավորվում է խիտ թելքավոր չձևավորված շարակցական հյուսվածքով և կազմում է դերմիսի հիմնական մասը[2]։ Այն ունի ամենահզոր կոլագենի մանրաթելերը կազմելով ցանց (կապանք) և կատարում է հիմնականում օժանդակ գործառույթ։ Տարածությունը մանրաթելերի միջև լցված է ամորֆ նյութով, որը սինթեզվում է պարզեցված ֆիբրոցիտներով։ Դրանք կապված են կոլագենային մանրաթելերի ինտեգրացիաների հետ, իսկ այլ ֆիբրոցիտների հետ սեփական ելուստների օգնությամբ։ Ֆիզիկական ակտիվության բարձրացումը խթանում էլ միջբջջային նյութի սինթեզը։

Հիպոդերմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն երբեմն անվանում են նաև ենթամաշկային ճարպային հյուսվածք։ Այն գտնվում է անմիջապես դերմիսի տակ, համեմատաբար շարժուն է։ Ձևավոևվում է ճարպային հյուսվածքի հետ։ Ճարպային հյուսվածքը թույլ է տալիս հիպոդերմիսին պահել սննդանյութեր և ջուր, ինչպես նաև մասնակցել ջերմակարգավորմանը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (10th ed.). Saunders. Pages 1, 11–12. 0-7216-2921-0.
  2. 2,0 2,1 Marks, James G; Miller, Jeffery (2006). Lookingbill and Marks' Principles of Dermatology (4th ed.). Elsevier Inc. Page 8–9. 1-4160-3185-5.
  3. 3,0 3,1 malvi (4 March 2011)։ «The Ageing Skin - Part 1 - Structure of Skin and Introduction - Articles»։ PharmaXChange.info