Դենի Մուքվեգե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դենի Մուքվեգե
ֆր.՝ Denis Mukwege
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 1, 1955(1955-03-01)[1][2] (65 տարեկան)
ԾննդավայրԲուկավու, Հարավային Կիվու, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն[3]
ՔաղաքացիությունFlag of the Democratic Republic of the Congo.svg Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
ԿրոնՀիսունականներ
ԿրթությունԲրյուսելի ազատ համալսարան, Անժեի համալսարան, Université du Burundi? և Université de Kinshasa?
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան (2015)
Մասնագիտությունգինեկոլոգ
ԱշխատավայրPanzi Hospital?[4]
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ուլոֆ Պալմեյի պարգև Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Սախարովի մրցանակ[5] «Ճիշտ կենսակերպի» մրցանակ[6] Միացյալ Նահանգների մրցանակ մարդու իրավունքների բնագավառում[7] Քաղաքացիական արիության մրցանակ Ումեոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[8] Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[9] Wallenberg Medal?[10] Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[11] prix des droits de l'homme de la République française? Լուվենի կաթոլիկ համալսարանի պատվավոր դոկտոր Լիեժի համալսարանի պատվավոր դոկտոր honorary doctor of the University of Pennsylvania? Լիսաբոնի Նոր համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Մոնրեալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
ԱնդամությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Denis Mukwege Վիքիպահեստում

Դենի Մուքենգերե Մուքվեգե (ֆր.՝ Denis Mukengere Mukwege, մարտի 1, 1955(1955-03-01)[1][2], Բուկավու, Հարավային Կիվու, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն[3]), կոնգոցի գինեկոլոգ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանակիր (2013), Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2018): Առավել հայտնի է որպես Պանզի հիվանդանոցի հիմնադիր և տնօրեն: Հիվանդանոցի աշխատանքն ուղղված է այն կանանց բժշկական օգնության իրականացմանը, որոնք դարձել են խմբային բռնաբարությունների զոհ, ինչը հաճախ կիրառվում էր Կիվուի կոնֆլիկտի ժամանակ: Իր գործունեության շնորհիվ Մուքվեգեն ճանաչվել է ժամանակակից լավագույն մասնագետներից մեկը գինեկոլոգիական վնասվածքների բուժման ոլորտում[12]: Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Մուքվեգեն, ըստ որոշ տվյալների, օգնություն է ցուցաբերել հազարավոր կանանց, նրանցից որոշներին՝ մի քանի անգամ՝ երբեմն անելով տասնյակ վիրահատություններ իր 18-ժամյա աշխատանքային օրվա ընթացքում[12]: Իր կարիերայի ընթացքում Մուքվեգեն դարձել է Մարդկանց իրավունքների ոլորտում ՄԱԿ-ի մրցանակի դափնեկիր (2008), Ուլոֆ Պալմեի մրցանակի հաղթող (2009), և մի շարք այլ մրցանակների դափնեկիր: 2014 թվականին Եվրոպական միության ղեկավարության անունից Մուքվեգեն ստացել է Սախարովի անվան մրցանակ պատերազմական շրջանում սեռական բռնության զոհ դարձած կանանց վերականգնման իր կողմից կատարած աշխատանքների համար[13] և արդեն այդ ժամանակ հայտարարվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի ապագա թեկնածու[14]: ԱՄՆ Ազգային բշկական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ է (2014)[15]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երիտասարդ տարիներ և կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դենի Մուքվեգեն ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1-ին Բելգիական Կոնգոյում (այժմ՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) գտնվող Հարավային Կիվուի Բուկավու բնակավայրում: Նա հիսունական-պաստորի ընտանիքի ինը երեխաներից երրորդն էր[16], և մանկուց հոր հետ այցելում էր հիվանդությունների տառապող մարդկանց, ինչից հետո որոշեց դառնալ բժիշկ՝ բուժելու նրանց, որոնց համար աղոթում էր իր հայրը: Հարավային Բուրունդիում նախնական բժշկական կրթություն ստանալուդ հետո Մուքվեգեն աշխատել է Լեմերիայի հիվանդանոցում և ի սկզբանե մասնագիտացել է մանկաբուժության մեջ, սակայն շուտով, կոնգոցի կանանց մոտ հանդիպելով հետծննդյան բարդությունների շատ դեպքերի և չունենալով համապատասխան մասնագիտության բժիշկների, մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ 1984 թվականից մինչև 1989 թվականը ուսումնասիրել է գինեկելոգիա և մանկաբարձություն Անժե համալսարանում[17]:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացած է Կաբոյի Մապենդո Մադելինի հետ[18]: Նրանք հինգ երեխա ունեն՝ Ալեյն, Պատրիսիա, Սիլվի, Լիզա և Դենիզ[19][20]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #1046715771 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  4. Doctor and Advocate: One Surgeon's Global Fight for the Rights of Rape Survivors(անգլերեն) // Pacific Standard(untranslated), 2017. — ISSN 1941-5672
  5. DR Congo doctor Denis Mukwege wins Sakharov prize // BBC News Online — 2014.
  6. 2013 Laureates Announced
  7. United Nations Human Rights Prize 2008Office of the High Commissioner for Human Rights.
  8. Honorary doctor Denis Mukwege wins the 2018 Nobel Peace PrizeUmeå University, 2018.
  9. The Nobel Peace Prize Announcement
  10. Category: Medal Recipients
  11. https://www.harvard.edu/on-campus/commencement/honorary-degrees
  12. 12,0 12,1 «Where repairing rape damage is an expertise»։ The Globe and Mail։ 22 октября 2008։ Վերցված է 22 октября 2014 
  13. «Премию Сахарова присудили африканскому врачу-гинекологу»։ Lenta.ru։ 21 октября 2014։ Վերցված է 22 октября 2014 
  14. «Nobel Peace Prize: Congo rape trauma surgeon among favorites»։ CNN։ 10 октября 2013։ Վերցված է 22 октября 2014 
  15. http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10202014A
  16. «Denis Mukwege, l'«homme qui répare les femmes», reçoit le prix Sakharov»։ Le Figaro։ 22 октября 2014։ Վերցված է 22 октября 2014 
  17. «Denis Mukwege, le garde du corps des Congolaises»։ Le Figaro։ 1 декабря 2013։ Վերցված է 22 октября 2014 
  18. «Innovators: Dr. Denis Mukwege»։ findingDulcinea։ 24 июля 2008։ Վերցված է 22 октября 2014 
  19. «O arauto do Congo»։ Aliás։ 3 июля 2010։ Վերցված է 22 октября 2014 
  20. «Dr. Denis Mukwege ist Afrikaner des Jahres 2008»։ Afrikanet.info։ 30 января 2009։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-10-23-ին։ Վերցված է 22 октября 2014 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]