Դենի Մուքվեգե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դենի Մուքվեգե
ֆր.՝ Denis Mukengere Mukwege
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 1, 1955(1955-03-01)[1][2] (65 տարեկան)
ԾննդավայրԲուկավու, Հարավային Կիվու, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն[3]
ՔաղաքացիությունFlag of the Democratic Republic of the Congo.svg Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
ԿրոնՀիսունականներ
ԿրթությունԲրյուսելի ազատ համալսարան, Անժեի համալսարան, University of Burundi? և University of Kinshasa?
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան (2015)
Մասնագիտությունգինեկոլոգ
ԱշխատավայրPanzi Hospital?[4]
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ուլոֆ Պալմեյի պարգև Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Սախարովի մրցանակ[5] «Ճիշտ կենսակերպի» մրցանակ[6] Միացյալ Նահանգների մրցանակ մարդու իրավունքների բնագավառում[7] Քաղաքացիական արիության մրցանակ Ումեոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[8] Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[9] Wallenberg Medal?[10] Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[11] prix des droits de l'homme de la République française? Լուվենի կաթոլիկ համալսարանի պատվավոր դոկտոր Լիեժի համալսարանի պատվավոր դոկտոր honorary doctor of the University of Pennsylvania? Լիսաբոնի Նոր համալսարանի պատվավոր դոկտոր և Մոնրեալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
ԱնդամությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Denis Mukwege Վիքիպահեստում

Դենի Մուքենգերե Մուքվեգե (ֆր.՝ Denis Mukengere Mukwege, մարտի 1, 1955(1955-03-01)[1][2], Բուկավու, Հարավային Կիվու, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն[3]), կոնգոցի գինեկոլոգ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանակիր (2013), Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2018): Առավել հայտնի է որպես Պանզի հիվանդանոցի հիմնադիր և տնօրեն: Հիվանդանոցի աշխատանքն ուղղված է այն կանանց բժշկական օգնության իրականացմանը, որոնք դարձել են խմբային բռնաբարությունների զոհ, ինչը հաճախ կիրառվում էր Կիվուի կոնֆլիկտի ժամանակ: Իր գործունեության շնորհիվ Մուքվեգեն ճանաչվել է ժամանակակից լավագույն մասնագետներից մեկը գինեկոլոգիական վնասվածքների բուժման ոլորտում[12]: Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Մուքվեգեն, ըստ որոշ տվյալների, օգնություն է ցուցաբերել հազարավոր կանանց, նրանցից որոշներին՝ մի քանի անգամ՝ երբեմն անելով տասնյակ վիրահատություններ իր 18-ժամյա աշխատանքային օրվա ընթացքում[12]: Իր կարիերայի ընթացքում Մուքվեգեն դարձել է Մարդկանց իրավունքների ոլորտում ՄԱԿ-ի մրցանակի դափնեկիր (2008), Ուլոֆ Պալմեի մրցանակի հաղթող (2009), և մի շարք այլ մրցանակների դափնեկիր: 2014 թվականին Եվրոպական միության ղեկավարության անունից Մուքվեգեն ստացել է Սախարովի անվան մրցանակ պատերազմական շրջանում սեռական բռնության զոհ դարձած կանանց վերականգնման իր կողմից կատարած աշխատանքների համար[13] և արդեն այդ ժամանակ հայտարարվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի ապագա թեկնածու[14]: ԱՄՆ Ազգային բշկական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ է (2014)[15]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երիտասարդ տարիներ և կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դենի Մուքվեգեն ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1-ին Բելգիական Կոնգոյում (այժմ՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) գտնվող Հարավային Կիվուի Բուկավու բնակավայրում: Նա հիսունական-պաստորի ընտանիքի ինը երեխաներից երրորդն էր[16], և մանկուց հոր հետ այցելում էր հիվանդությունների տառապող մարդկանց, ինչից հետո որոշեց դառնալ բժիշկ՝ բուժելու նրանց, որոնց համար աղոթում էր իր հայրը: Հարավային Բուրունդիում նախնական բժշկական կրթություն ստանալուդ հետո Մուքվեգեն աշխատել է Լեմերիայի հիվանդանոցում և ի սկզբանե մասնագիտացել է մանկաբուժության մեջ, սակայն շուտով, կոնգոցի կանանց մոտ հանդիպելով հետծննդյան բարդությունների շատ դեպքերի և չունենալով համապատասխան մասնագիտության բժիշկների, մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ 1984 թվականից մինչև 1989 թվականը ուսումնասիրել է գինեկելոգիա և մանկաբարձություն Անժե համալսարանում[17]:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացած է Կաբոյի Մապենդո Մադելինի հետ[18]: Նրանք հինգ երեխա ունեն՝ Ալեյն, Պատրիսիա, Սիլվի, Լիզա և Դենիզ[19][20]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #1046715771 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  4. https://web.archive.org/web/20180319151300/https://psmag.com/social-justice/one-doctors-fight-for-the-rights-of-rape-victims
  5. https://www.bbc.com/news/world-africa-29717994
  6. 2013 Laureates Announced
  7. https://www.ohchr.org/EN/NEWSEVENTS/Pages/UNHRPrize2008.aspx
  8. https://www.umu.se/en/news/honorary-doctor-denis-mukwege-wins-the-nobel-peace-prize_7027619/
  9. The Nobel Peace Prize Announcement
  10. Category: Medal Recipients
  11. https://www.harvard.edu/on-campus/commencement/honorary-degrees
  12. 12,0 12,1 «Where repairing rape damage is an expertise»։ The Globe and Mail։ 22 октября 2008։ Վերցված է 22 октября 2014 
  13. «Премию Сахарова присудили африканскому врачу-гинекологу»։ Lenta.ru։ 21 октября 2014։ Վերցված է 22 октября 2014 
  14. «Nobel Peace Prize: Congo rape trauma surgeon among favorites»։ CNN։ 10 октября 2013։ Վերցված է 22 октября 2014 
  15. http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10202014A
  16. «Denis Mukwege, l'«homme qui répare les femmes», reçoit le prix Sakharov»։ Le Figaro։ 22 октября 2014։ Վերցված է 22 октября 2014 
  17. «Denis Mukwege, le garde du corps des Congolaises»։ Le Figaro։ 1 декабря 2013։ Վերցված է 22 октября 2014 
  18. «Innovators: Dr. Denis Mukwege»։ findingDulcinea։ 24 июля 2008։ Վերցված է 22 октября 2014 
  19. «O arauto do Congo»։ Aliás։ 3 июля 2010։ Վերցված է 22 октября 2014 
  20. «Dr. Denis Mukwege ist Afrikaner des Jahres 2008»։ Afrikanet.info։ 30 января 2009։ Վերցված է 22 октября 2014 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]