Jump to content

Դենի Մուքվեգե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դենի Մուքվեգե
ֆրանսերեն՝ Denis Mukwege
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 1, 1955(1955-03-01)[1][2][3] (71 տարեկան)
ԾննդավայրԲուկավու, Բելգիական Կոնգո[4]
Քաղաքացիություն ԿԴՀ և  Բելգիա
ԿրոնՀիսունականներ
ԿրթությունԲրյուսելի ազատ համալսարան, Անժեի համալսարան[5], Université du Burundi? և University of Kinshasa?
Գիտական աստիճանԱնժեի համալսարան[6]
Մասնագիտությունիրավապաշտպան, գինեկոլոգ, մանկաբարձ, պաստոր և բժիշկ
ԱշխատատուPanzi Hospital?[7]
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ

Ուլոֆ Պալմեյի պարգև

[8][9][10]

Սախարովի մրցանակ

[11]

«Ճիշտ կենսակերպի» մրցանակ

[12]

Միացյալ Նահանգների մրցանակ մարդու իրավունքների բնագավառում

[13]

Քաղաքացիական արիության մրցանակ

[14][15][16]

Ումեոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[17] Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[18][19]

Վալենբերգի մեդալ

[20][21]

Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[22]

prix des droits de l'Homme de la République française?

Լուվենի կաթոլիկ համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[23]

Լիեժի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[24]

Փենսիլվանիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Լիսաբոնի Նոր համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[25]

Մոնրեալի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[26]

Չորս Ազատությունների մրցանակ

[27]

honorary doctor of the University of Pau?

[28]

honorary doctorate of the University of Montpellier?

[29]

Ռեն II-ի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[30]

honorary doctorate from University of Angers?

[31][32]

Անտվերպենի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

[33]

Livre et droits humains award?

[34] և

Q140277021?

[35]
ԱնդամությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[36] և Երեցները
 Denis Mukwege Վիքիպահեստում

Դենի Մուքենգերե Մուքվեգե (ֆրանսերեն՝ Denis Mukengere Mukwege, մարտի 1, 1955(1955-03-01)[1][2][3], Բուկավու, Բելգիական Կոնգո[4]), կոնգոցի գինեկոլոգ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանակիր (2013), Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2018)։ Առավել հայտնի է որպես Պանզի հիվանդանոցի հիմնադիր և տնօրեն։ Հիվանդանոցի աշխատանքն ուղղված է այն կանանց բժշկական օգնության իրականացմանը, որոնք դարձել են խմբային բռնաբարությունների զոհ, ինչը հաճախ կիրառվում էր Կիվուի կոնֆլիկտի ժամանակ։ Իր գործունեության շնորհիվ Մուքվեգեն ճանաչվել է ժամանակակից լավագույն մասնագետներից մեկը գինեկոլոգիական վնասվածքների բուժման ոլորտում[37]։ Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Մուքվեգեն, ըստ որոշ տվյալների, օգնություն է ցուցաբերել հազարավոր կանանց, նրանցից որոշներին՝ մի քանի անգամ՝ երբեմն անելով տասնյակ վիրահատություններ իր 18-ժամյա աշխատանքային օրվա ընթացքում[37]։ Իր կարիերայի ընթացքում Մուքվեգեն դարձել է Մարդկանց իրավունքների ոլորտում ՄԱԿ-ի մրցանակի դափնեկիր (2008), Ուլոֆ Պալմեի մրցանակի հաղթող (2009), և մի շարք այլ մրցանակների դափնեկիր։ 2014 թվականին Եվրոպական միության ղեկավարության անունից Մուքվեգեն ստացել է Սախարովի անվան մրցանակ պատերազմական շրջանում սեռական բռնության զոհ դարձած կանանց վերականգնման իր կողմից կատարած աշխատանքների համար[38] և արդեն այդ ժամանակ հայտարարվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի ապագա թեկնածու[39]։ ԱՄՆ Ազգային բժշկական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ է (2014)[40]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երիտասարդ տարիներ և կրթություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դենի Մուքվեգեն ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1-ին Բելգիական Կոնգոյում (այժմ՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) գտնվող Հարավային Կիվուի Բուկավու բնակավայրում։ Նա հիսունական-պաստորի ընտանիքի ինը երեխաներից երրորդն էր[41], և մանկուց հոր հետ այցելում էր հիվանդությունների տառապող մարդկանց, ինչից հետո որոշեց դառնալ բժիշկ՝ բուժելու նրանց, որոնց համար աղոթում էր իր հայրը։ Հարավային Բուրունդիում նախնական բժշկական կրթություն ստանալուդ հետո Մուքվեգեն աշխատել է Լեմերիայի հիվանդանոցում և ի սկզբանե մասնագիտացել է մանկաբուժության մեջ, սակայն շուտով, կոնգոցի կանանց մոտ հանդիպելով հետծննդյան բարդությունների շատ դեպքերի և չունենալով համապատասխան մասնագիտության բժիշկների, մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ 1984 թվականից մինչև 1989 թվականը ուսումնասիրել է գինեկելոգիա և մանկաբարձություն Անժե համալսարանում[42]։

Անձնական կյանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացած է Կաբոյի Մապենդո Մադելինի հետ[43]։ Նրանք հինգ երեխա ունեն՝ Ալեյն, Պատրիսիա, Սիլվի, Լիզա և Դենիզ[44][45]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Hollar S. Encyclopædia Britannica
  2. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #1046715771 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  5. ↑ Retour sur la venue de Denis Mukwege — University of Angers.
  6. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Denis_Mukwege
  7. ↑ Doctor and Advocate: One Surgeon's Global Fight for the Rights of Rape Survivors(անգլերեն) // Pacific Standard — (untranslated), 2017. — ISSN 1941-5672
  8. ↑ Le prix Olof Palme décerné au gynécologue congolais Denis Mukwege — Jeune Afrique, 2009.
  9. ↑ Le prix Olof Palme décerné au médecin des femmes violées du Kivu — Courrier international, 2009.
  10. ↑ Ez E. A. Cinq choses à savoir sur le Dr Mukwege, prix Nobel de la paix — Franceinfo, 2018.
  11. ↑ DR Congo doctor Denis Mukwege wins Sakharov prize // BBC News Online — 2014.
  12. ↑ https://rightlivelihood.org/the-change-makers/find-a-laureate/denis-mukwege/ — Right Livelihood Award Foundation.
  13. ↑ WINNERS OF 2008 UNITED NATIONS HUMAN RIGHTS PRIZE ANNOUNCED; AWARDS WILL BE MADE ON HUMAN RIGHTS DAY, 10 DECEMBER, IN GENERAL ASSEMBLY — UN, 2008.
  14. ↑ https://www.civilcourageprize.org/2013-press-release-dr-denis-mukwege
  15. ↑ https://www.civilcourageprize.org/denis-mukwege
  16. ↑ https://www.civilcourageprize.org/s/Acceptance-Speech-2013-Dr-Denis-Mukwege.pdf
  17. ↑ Honorary doctor Denis Mukwege wins the 2018 Nobel Peace Prize — Umeå University, 2018.
  18. ↑ The Nobel Peace Prize Announcement
  19. ↑ Identifiants et Référentiels (ֆր.) — ABES, 2011.
  20. ↑ Category: Medal Recipients
  21. ↑ 2010, Denis Mukwege — 2010.
  22. ↑ https://www.harvard.edu/on-campus/commencement/honorary-degrees
  23. ↑ Denis Mukwege, prix Nobel de la paix — 2018.
  24. ↑ Séance de Rentrée académique 2018 — University of Liège.
  25. ↑ Dr. Denis Mukwege, médico e Nobel da Paz, recebeu doutoramento honoris causa pela NOVApt — NOVA University Lisbon, 2019.
  26. ↑ https://distinctions.umontreal.ca/luniversite-honore/doctorats-honoris-causa/doctorats-honoris-causa-2019/profil/udemportraits/f/denis-mukwege/ — Université de Montréal.
  27. ↑ https://www.fourfreedoms.nl/en/laureaten/dr-denis-mukwege — Roosevelt Foundation.
  28. ↑ Remise du titre et des insignes de Docteur honoris causa au docteur Denis Mukwege — University of Pau and Pays de l'Adour, 2022.
  29. ↑ Denis Mukwege, docteur d’honneur — University of Montpellier.
  30. ↑ https://nouvelles.univ-rennes2.fr/event/doctorat-honoris-causa-dr-denis-mukwege — University of Rennes 2 – Upper Brittany.
  31. ↑ Cérémonie honoris causa de l’Université d’Angers — 2019.
  32. ↑ Exposition Denis Mukwege — University of Angers.
  33. ↑ Honorary degrees 2019 | Honorary degrees | University of Antwerp
  34. ↑ https://lelivresurlaplace.nancy.fr/prix-litteraires/prix-livre-et-droits-humains
  35. ↑ Présence exceptionnelle du docteur Denis Mukwege à l'Université de Toulouse (ֆր.) — 2026.
  36. ↑ https://www.amacad.org/person/denis-m-mukwege — AAAS.
  37. 1 2 «Where repairing rape damage is an expertise». The Globe and Mail. 22 октября 2008. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  38. ↑ «Премию Сахарова присудили африканскому врачу-гинекологу». Lenta.ru. 21 октября 2014. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  39. ↑ «Nobel Peace Prize: Congo rape trauma surgeon among favorites». CNN. 10 октября 2013. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  40. ↑ http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10202014A
  41. ↑ «Denis Mukwege, l'«homme qui répare les femmes», reçoit le prix Sakharov». Le Figaro. 22 октября 2014. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  42. ↑ «Denis Mukwege, le garde du corps des Congolaises». Le Figaro. 1 декабря 2013. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  43. ↑ «Innovators: Dr. Denis Mukwege». findingDulcinea. 24 июля 2008. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 9-ին. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  44. ↑ «O arauto do Congo». Aliás. 3 июля 2010. Վերցված է 22 октября 2014-ին.
  45. ↑ «Dr. Denis Mukwege ist Afrikaner des Jahres 2008». Afrikanet.info. 30 января 2009. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 23-ին. Վերցված է 22 октября 2014-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Դենի Մուքվեգե» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Դենի_Մուքվեգե&oldid=10474727» էջից