Դենիայի տայֆա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search


Դենիայի տայֆա
 Կորդովայի խալիֆայություն 1010 - 1227 Արագոնի թագավորություն 
Քարտեզ
Location map Taifa of Denia.svg

(1037 թվական)
Ընդհանուր տեղեկանք
Մայրաքաղաք Դենիա
Լեզու արաբերեն, բերբերերեն, մոզարաբերեն, եբրայերեն
Կրոն Իսլամ, Կաթոլիզմ, Հուդաիզմ
Արժույթ Դիրհամ և Դինար
Իշխանություն
Պետական կարգ Միապետություն
Պետության գլուխ Միապետ

Դենիայի տայֆա, եղել է միջնադարյան թագավորություն Իսպանիայի տարածքում 1010-1227 թվականներին (տայֆայի առաջին փուլ), որը կառավարում էր Վալենսիայի ափամերձ տարածքների մի մասը և Իվիսան: Մայրաքաղաքը եղել է Դենիան, տայֆայի տարածքները ներառում էին Բալեարյան կղզիները և մայրցամաքային Իսպանիայի փոքր մասը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տայֆան ստեղծվել է 1010 թվականին Կորդովայի խալիֆայության անկումից հետո, ազատ արձակված ստրուկ Մուջահիդ ալ-Սիկլաբիի կողմից, ով նաև եղել է նախկին խալիֆայության բարձրաստիճան համակարգողը, ով հավանաբար ունեցել է սլավոնական արմատներ, քանի որ արաբները սլավոններին կոչել են Սիկլաբ/Սիկլավ։ 1011 թվականին Դենիան առաջին տայֆան էր, որը բաց թողեց մետաղադրամներ։ Թագավորությունը ուներ ուժեղ նավատորմ, որը 1015 թվականին օգտագործեց Բալեարյան կղզիները գրավելու համար, այնուհետև ներխուժեցին Սարդինիա: Տայֆան կղզու հյուսիսում հիմնեց ռազմական ճամբար, որպես հիմք մյուս հարձակումների համար դեպի Պիզայի հանրապետություն, սակայն կղզու այս մասը վերանվաճեցին Պիզայի և Ջենոայի նավատորմերի կողմից։ Կռվի ժամանակ գերի է վերցվում Մուջահիդի ժառանգ Ալի Իկբալ ալ-Դաուլան և կարողացավ ազատվել միայն 1032 թվականին։ Այս ընթացքում տայֆայի նավերը մի քանի հարձակում ձեռնարկեցին Լիգուրիայի և Տոսկանայի ափերի վրա։

1020-ականներին տայֆան օգտագործեց առավելությունը Վալենսիայի տայֆայի ղեկավարների մահվան և գրավեց թագավորության հարավային մասերը, որոնք նա զբաղեցրեց երկու տարվա ընթացքում[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bruce R. Gordon։ «al-Andalus»։ Regnal Chronologies