Դելմիրա Ագուստինի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դելմիրա Ագուստինի
Delmira Agustini.jpg
Ծննդյան անունիսպ.՝ Delmira Agustini Triaca
Ծնվել էհոկտեմբերի 24, 1886(1886-10-24)[1][2][3]
ԾննդավայրՄոնտեվիդեո, Ուրուգվայ
Վախճանվել էհուլիսի 6, 1914(1914-07-06)[1][2][3] (27 տարեկանում)
Վախճանի վայրՄոնտեվիդեո, Ուրուգվայ
Մասնագիտությունգրող և բանաստեղծ
Լեզուիսպաներեն[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Uruguay.svg Ուրուգվայ
Ժանրերպոեզիա
Գրական ուղղություններModernismo և vanguardism
Delmira Agustini Վիքիպահեստում

Դելմիրա Ագուստինի (իսպ.՝ Delmira Agustini, հոկտեմբերի 24, 1886(1886-10-24)[1][2][3], Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ - հուլիսի 6, 1914(1914-07-06)[1][2][3], Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի բանաստեղծուհի։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1886 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյում, մեծահարուստի ընտանիքում։ Հայրը՝ ուրուգվայցի Սանտյագո Ագուստինին, մահացել է 1925 թվականի հուլիսի 8-ին, մայրը՝ Մարիա Մուրտֆելդ Տրիական (1859-1934), արգենտինուհի է[5]: Դելմիրա Ագուստինին ստացել է տնային կրթություն, եղել է բավականին օժտված. տասը տարեկանում արդեն գրել է բանաստեղծություններ, պարապել է ֆրանսերեն, զբաղվել երաժշտությամբ և գեղանկարով:

1913 թվականի օգոստոսի 14-ին ամուսնանում է Էնրիկե Ռեյեսի (իսպ.՝ Enrique Job Reyes) հետ, սակայն մեկ ամիս անց թողնում է նրան։ 1914 թվականի հունիսի 15-ին տեղի է ունենում պաշտոնական ամուսնալուծությունը, որից մեկ ամիս անց Էնրիկոն Դելմիրային սպանում է՝ երկու կրակոց արձակելով նրա գլխին, որից հետք ինքն էլ ինքնասպանություն է գործում: Դելմիրա Ագուստինին թաղված է Մոնտեվիդեոյի կենտրոնական գերեզմանատանը:

Ստեղծագործությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ագուստինին գրել է «La Alborada» («Լուսաբաց») ամսագրի համար։ Նա պատկանում է այսպես կոչված «1900-ի սերնդին», որոնցից էին նաև լատինամերիկյան բանաստեղծ-մոդեռնիստներ Խուլիո Էրերրա ի Ռեյսսիգը, Լեոպոլդո Լուգոնեսը, Ռուբեն Դարիոն, որոնց համարում էր իր ուսուցիչները: Ռուբեն Դարիոն նրան համեմատում էր Թերեզա Ավիլացու հետ, նշելով, որ նրանից հետո Ագուստինին առաջին իսպանալեզու կին բանաստեղծն է:

Բանաստեղծուհին կենտրոնացած էր կանացի սեռականության թեմայի վրա, թեպետ այդ ժամանակ գրական աշխարհում տիրապետում էին տղամարդիկ:

Էրոսը՝ սիրո աստվածը, որը խորհրդանշում է էրոտիզմը, ոգեշնչման աղբյուր է նրա մարմնական հաճույքի զգացողությամբ պոեզիայի համար: Էրոսը Ագուստինիի բազմաթիվ գրական ստեղծագործությունների գլխավոր հերոսն է: Նա Էրոսին նվիրեց նաև իր երրորդ գիրքը՝ «Դատարկ գավաթներ» (1913), որն ապահովեց նրա մուտքը գրական նոր շարժման՝ La Vanguardia-ի (Ավանգարդ) մեջ:

Բանաստեղծական ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կենդանության օրոք Դելմիրա Ագուստինին հրատարակել է երեք բանաստեղծական ժողովածու՝

  • «Սպիտակ գիրք» (իսպ.՝ El libro blanco, 1907),
  • «Առավոտյան երգեր» (իսպ.՝ Cantos de la mañana, 1910),
  • «Դատարկ գավաթներ» (իսպ.՝ Los cálices vacíos, 1913):

Կյանքի ընթացքում չհրատարակված ժողովածուները հրատարակվել են 1924 թվականին՝

  • «Էրոսի ծաղկանոցը» (իսպ.՝ El rosario de Eros)
  • «Առկայծող խորխորատներ» (իսպ.՝ Los astros del abismo)

Արվեստի մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դելմիրա Ագուստինի անունը մեծ ճանաչում ունի լատինամերիկյան երկրներում: «Մենք բոլորս՝ Ամերիկայի բանաստեղծուհիներս, գալիս ենք նրանից»,- ասել է չիլիացի բանաստեղծուհի Գաբրիելա Միստրալը[6]:
  • Ամերիկացի գրող Ջուդի Վերամենդին գրել է վեպ և պիես «Դատարկ գավաթներ» (անգլերեն և իսպաներեն) վերնագրով՝ Ագուստինիի կյանքի և ստեղծագործության մոտիվներով: Ներկայացման առաջնաելույթը տեղի է ունեցել Չիկագոյում 2003 թվականի ապրիլ-մայիսին[7]:
  • 2012 թվականին թողարկվել է ռեժիսոր Կրիստին Լորանի ֆրանս-պորտուգալական «Վա՞ղը» (ֆր.՝ Demain?) ֆիլմը Ագուստինիի կենսագրության մոտիվներով[8][9]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]