Դելեմոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Դելեմոն
ֆր.՝ Delémont
Զինանշան
Delemont coat of arms.svg

Delemont.jpg
Կոորդինատներ: 47°21′55″ հս․ լ. 7°20′50″ ավ. ե. / 47.36528° հս․. լ. 7.34722° ավ. ե. / 47.36528; 7.34722
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
Մակերես22 կմ², 21,97 կմ²
ԲԾՄ435 մետր
Պաշտոնական լեզուֆրանսերեն
Բնակչություն12 625 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2017)[1]
Հեռախոսային կոդ032
Փոստային ինդեքսներ2800
Ավտոմոբիլային կոդJU
Պաշտոնական կայքdelemont.ch
##Դելեմոն (Շվեյցարիա)
Red pog.png

Դելեմոն կամ Դելսբերգ (ֆր.՝ Delémont, գերմ.՝ Delsberg), քաղաք Շվեյցարիայում, Յուրա կանտոնի մայրաքաղաքը: Գտնվում է Բեռնյան Յուրայի բերրի իջվածքում, Սոռն գետի ափին: Զբաղեցնում է 21,97 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որի 42 տոկոսն անտառապատ է, 37 տոկոսն էլ օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով և միայն 0,1 տոկոսն է անարդյունաբեր[2]:

2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 12.625 մարդ, որոնց 23.9%-ը օտարազգիներ էին[3]: 2000–ից 2010 թվականներն ընդգրկող տասնամյակում բնակչության թվաքանակի միջին տարեկան փոփոխությունը կազմել է 1.7%: Միգրացիայի ցուցանիշը եղել է 0.5%, ծնունդներինն ու մահերինը՝ 1.4%[4]: Քաղաքում եղած 5.039 բնակարաններից մշտապես զբաղեցված է եղել 4,783-ը կամ 89 տոկոսը, 321-ը կամ 6.0%-ը զբաղեցվել են ժամանակավորապես և 270-ը մնացել են դատարկ[5]:

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները[6]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wenger արտադրության դանակը բացված վիճակում

Դելեմոնում դեռ ուշ միջնադարում զարգացած են եղել արհեստները, ապա նաև արդյունաբերությունը: 1893 թվականին այստեղ հիմնվել է շվեյցարական բանակային նշանավոր դանակների արտադրությամբ ողջ աշխարհում հայտնի Wenger ընկերությունը, որին 2005 թվականին, ի վերջո, կարողացել է տիրանալ մրցակցող Victorinox ֆիրման[7]: Wenger ապրանքանիշով թողարկվող շվեյցարական բանակային դանակները 2013 թվականից ներառվել են Victorinox-ի հավաքածուի մեջ՝ որպես Delémont collection, իսկ բրենդային Wenger ապրանքանիշը պահպանվել է միայն ժամացույցների ու արտոնագրված ապրանքների համար[8]:

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վորբուր մատուռը, Եպիսկոպոսական դղյակը, Սեն Մարսել եկեղեցին, Յուրայի արվեստի ու պատմության թանգարանն ու Կարմիր աշտարակը, լոկոմոտիվ գնացքների համար կառուցված պատմական ռոտոնդան և վագոնների կանգառքի շինությունը ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում: Դելեմոն քաղաքի հին թաղամասն ամբողջությամբ ներառված է Շվեյցարական ժառանգության գույքացուցակում[9]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանի դելեմոնցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալֆրեդ Կոնտ, 1914
Դոմինիկ Բետիգ, 2008
  • Էժեն Դոմա (1803 – 1871) - ռազմական գործիչ, գրող
  • Ալֆրեդ Կոնտ - (1895 – 1965) - Շվեյցարիայի օդագնացության պիոներներից
  • Անդրե Յոբին (ծնվ. 1927) - կոմիքսների հեղինակ
  • Հայդի Բաադեր Նոբս (ծնվ. 1940) - կոմպոզիտոր
  • Պիեռ Մարգո (ծնվ. 1950) - Polilight թեթև հանքային ջրի հայտնաբերողը
  • Դոմինիկ Բետիգ (ծնվ. 1953) - բժիշկ, քաղաքական գործիչ
  • Մորիս Կոտելա (ծնվ. 1957) - կենսաբան, ձկնագետ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit (Kategorie), Geschlecht und demographischen KomponentenFSO.
  2. Swiss Federal Statistical Office-Land Use Statistics 2009 data (գերմ.) accessed 25 March 2010
  3. Swiss Federal Statistical Office - Superweb database - Gemeinde Statistics 1981-2008 Archived June 28, 2010, at the Wayback Machine. (գերմ.) accessed 19 June 2010
  4. Swiss Federal Statistical Office Archived January 5, 2016, at the Wayback Machine. accessed 21-December-2011
  5. Swiss Federal Statistical Office STAT-TAB - Datenwürfel für Thema 09.2 - Gebäude und Wohnungen Archived September 7, 2014, at the Wayback Machine. (գերմ.) accessed 28 January 2011
  6. 6,0 6,1 Կաղապար:HDS
  7. "LUXURY WATCHES NEWS : Victorinox acquires rival Wenger", Europa Star WorldWatchWeb, 4 May 2005.
  8. (Ֆրանսերեն) "Victorinox absorbe les activités de coutellerie de Wenger", Le Temps, mercredi 30 janvier 2013.
  9. «Kantonsliste A-Objekte»։ KGS Inventar (German)։ Federal Office of Civil Protection։ 2009։ Արխիվացված է օրիգինալից 28 June 2010-ին։ Վերցված է 25 April 2011 
  10. «Belfort - Les Relations Internationales» [Belfort - International Relations]։ Belfort Mairie (French)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-20-ին։ Վերցված է 2013-12-21 
  11. Conseil des Communes et Regions d'Europe (Ֆրանսերեն ) accessed 27 April 2011

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]