Դեբար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Դեբար
Դրոշ
Flag of Dibër Municipality.svg

Debar-Macedonia.JPG
Կոորդինատներ: 41°31′30″ հս․ լ. 20°31′38″ ավ. ե. / 41.52500° հս․. լ. 20.52722° ավ. ե. / 41.52500; 20.52722
ԵրկիրՀյուսիսային Մակեդոնիա Հյուսիսային Մակեդոնիա
ՀամայնքԴեբար
ՔաղաքապետԱրգետիմ Ֆիդա
ԲԾՄ625 մ
Բնակչություն14 561 մարդ (2002)[1]
Ժամային գոտի[[UTC+1, ամռանը՝ +2]]
Հեռախոսային կոդ+389 046
Փոստային ինդեքս1250
Փոստային ինդեքսներ1250
Ավտոմոբիլային կոդOH
Պաշտոնական կայքdibra.gov.mk
##Դեբար (Հյուսիսային Մակեդոնիա)
Red pog.png

Դեբար (մակեդ.՝ Дебар, ալբ․՝ Dibra, Дибра, թուրք.՝ Debre, Дебре)՝ քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայի արևմտյան հատվածում: Նույնանուն Դեբար համայնքի կենտրոնը:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Դեբարյան դաշտի գոգահովտում, Դեբարյան արհեստական լճի ափին, Սև Դրին և վերջինիս վտակ Ռադիկա գետերի միջև: Սահմանամերձ է Ալբանիային: Քաղաքը շրջապատված է ծովի մակարդակից 625 մ բարձրություն ունեցող Դեշատ, Ստոգովո, Յաբլանիցա և Բիստրա լեռներով:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քարտեզի վրա այն առաջին անգամ հիշատակվել է Կլավիդոս Պտղոմեոսի կողմից Դեբորուս (Deborus) անվան ներքո:

Բյուզանդական կայսր Բարսեղ Բ-ն հաստատել է քաղաքի գոյությունը, իսկ Ֆելիֆս Պետանքիքը այն վերանվանել է Դիբրի:

Երբ 1014 թվականին Սամուէլ Կոմսաձագը պարտություն կրեց բյուզանական կայսր Բարսեղ Բ-ից, քաղաքը սկսեց կառավարել Բիտոլայի Եպիսկոպոսը:

14-րդ դարի երկրորդ կեսից հետո Դեբարը կառավարվում էր Ալբանիայի Կաստրիոտի իշխող ցեղի կողմից:

1395 թվականին այն նվաճվել է Օսմանյան թուրքերի կողմից, իսկ հետագայում՝ դարձել Դեբարյան Սանջակի նստավայրը:

1440 թվականին Սկանդերբեգը այն սահմանեց սանջակ-բեյ:

Քաղաքում է ծնվել Հովհաննես Դեբարսկին (1018—1037), ով ուղղափառ արքեպիսկոպոսների մեջ առաջին գլխում էր։

Դեբարի բնակչությունը էականորեն նվազեց Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։

Սկանդերբեգի հուշարձանը Դեբարում

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն 2002 թվականի մարդահամարի՝ Դեբարն ունի 14561 բնակիչ[2]։

Ազգություն Ընդամենը
մակեդոնացիներ 1054 (7,24 %)
ալբանացիներ 10 768 (73,95 %)
թուրքեր 1415
գնչուներ 1079
առումիններ 2
սերբեր 22
բոսնիացիներ 2
այլ ազգեր 219

Դեբարի բնիկների 98 %-ը թուրքական մարդահամարի ցուցմունքի համաձայն մակեդոներենը մայրենի լեզու են համարում համարյա բոլորը։ Որպես թուրք գրանցվել են պոմակները կամ տորբեշները՝ Մակեդոնացիների մահմեդական խումբը։

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեբարի մզկիթը

Ամենալավ արհեստավորների, փայտի փորագրության վարպետների և շինարարների մեծ մասը գալիս են Դեբարի շրջանից: Նրանք հայտնի են դարձել վարպետությամբ ստեղծելով դետալներ և տպավորիչ փայտե փորագրություններ, նկարելով գեղեցիկ սրբապատկերներ, պատրաստելով եզակի կառույցներ: Փաստ է, որ Դեբարը երեք հանրաճանաչ փայտագործական դպրոց ունեցող շրջաններից մեկն է: Մյուս երկուսն են Սամոկովը և Բանսկոն: Նրանց գործերը կարող են ցուցադրված լինել Բալկանյան թերակղզու բոլոր կողմերի բազմաթիվ եկեղեցիներում և մշակութային կառույցներում:

Դեբարը ճանաչված է նաև իր պիցայով: 2018 թվականին Դեբարն յուրաքանչյուր 3 000 բնակչի հաշվով ունեցել է մեկ պիցերիա: Իսկ քաղաքի էմիգրանտները ԱՄՆ-ում բացել են մոտ 50 պիցայի ռեստորաններ:

Հայտնի բնիկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. (unspecified title)
  2. Министерство за Локална Самоуправа. База на општински урбанистички планови Archived 2008-09-15 at the Wayback Machine.