Դավիթ Լորթքիփանիձե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դավիթ Լորթքիփանիձե
վրացերեն՝ დავით ლორთქიფანიძე
Դիմանկար
Ծնվել էօգոստոսի 5, 1963(1963-08-05) (57 տարեկան)
ԾննդավայրԹբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Georgia.svg Վրաստան
Ազգությունվրացի
ԿրթությունԹբիլիսիի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանաշխարհագրական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունմարդաբան, հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող և հնեամարդաբան
ԱշխատավայրԹբիլիսիի պետական համալսարան
Ծնողներհայր՝ Otar Lordkipanidze?
Զբաղեցրած պաշտոններթանգարանի տնօրեն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվի շքանշան Ակադեմիական արմավենիներ շքանշանի ասպետ «Վաստակի համար» շքանշանի ասպետ Գյոթեի մեդալ Rolex Awards for Enterprise? և Giwi Margwelaschwili Award?
ԱնդամությունԳերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Վրաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Եվրոպական ակադեմիա[1]
David Lordkipanidze Վիքիպահեստում
Դմանիսի պեղումնավայրի գտածոներից. թվագրվում են մեզանից 2,6-ից 0,9 միլիոն տարի առաջվա ժամանակների[2]

Դավիթ Լորթքիփանիձե (վրացերեն՝ დავით ლორთქიფანიძე) օգոստոսի 5, 1963(1963-08-05), Թբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ, վրացի մարդաբան և հնագետ, գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, Վրաստանի ազգային թանգարանի գլխավոր տնօրեն: Անվանի հնագետ Օթար Լորթքիփանիձեի որդին է:

Գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դավիթ Լորթքիփանիձեին լայնորեն ճանաչում են որպես մարդկային կմախքի քարացած գոյացությունների հայտնաբերողի, որը դրանց նախապես տվեց Homo georgicus անվանումը, սակայն հետագայում դրանք բնորոշվեցին իբրև Homo erectus: Ղեկավարելով ներկայիս Վրաստանի տարածքում գտնվող Դմանիս քաղաքի մերձակայքում իրականացված հնագիտական պեղումները, նա հայտնաբերել է նախամարդու կմախքի քարացածություններ և հայտարարել որ իրեն հաջողվել է գտնել Homo erectus-ին նախորդած տեսակին: Իրար ետևից հայտնաբերված չորս քարացած կմախքները ներկայացնում էին նախամարդու զարգացման մի աստիճան, որում արտահայտված է Homo habilis-ից անցումը Homo erectus-ին: Մանրազնին հետազոտությունից հետո դրանք վերագրվել են մեզանից 1.8 միլիոն տարի առաջվա ժամանակների[3]:

Դավիթ Լորթքիփանիձեն բազմաթիվ պարգևների է արժանացել, այդ թվում՝ Վրաստանի Պատվո շքանշանի (2000), Մոնակոյի իշխանի մրցանակի (2001), ֆրանսիական "Palmes Academiques" (2002) և Պատվո (2006) շքանշանների, Ռոլեքսի մրցանակի (2004), Գյոթեի մեդալի (2016)...

2004 թվականին նա նշանակվել է Վրաստանի ազգային թանգարանի գլխավոր տնօրեն, ընտրվել Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ (2007), արվեստի ու գիտության համաշխարհային ակադեմիայի (ԱՄՆ) գիտաշխատող (2007)[4]:

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Gerhard Bosinski, David Lordkipanidze, Konrad Weidemann: Der altpaläolithische Fundplatz Dmanisi (Georgien, Kaukasus). In: Jahrbuch des Römisch-Germanischen Zentralmuseums. Band 42, 1995, S. 21–203.
  • mit Leo Gabunia, Abesolom Vekua et al.: Earliest Pleistocene Hominid Cranial Remains from Dmanisi, Republic of Georgia: Taxonomy, Geological Setting, and Age. In: Science. Band 288, Nr. 5468, 2000, S. 1019–1025, doi:10.1126/science.288.5468.1019
  • mit Abeselom Vekuae et al.: A New Skull of Early Homo from Dmanisi, Georgia. In: Science. Band 297, Nr. 5578, 2002, S. 85–89, doi:10.1126/science.1072953 und – mit Abb. – doi:10.1126/science.1072953
  • mit Abeselom Vekua et al.: The earliest toothless hominin skull. In: Nature. Band 434, 2005, S. 717–718, doi:10.1038/434717b
  • mit Tea Jashashvili, Abeselom Vekua et al.: Postcranial evidence from early Homo from Dmanisi, Georgia. In: Nature. Band 449, 2007, S. 305–310, doi:10.1038/nature06134
  • David Lordkipanidze: Georgiens Geschichte in 33 Objekten. Mitteldeutscher Verlag, Halle (Saale) 2018, ISBN 978-3-96311-045-0.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.ae-info.org/ae/User/Lordkipanidze_David
  2. Fred Spoor: Small-brained and big-mouthed. In: Nature. Band 502, Nr. 7472, 2013, S. 452–453, doi:10.1038/502452a
  3. Wilford John Noble (սեպտեմբերի 19, 2007)։ «New Fossils Offer Glimpse of Human Ancestors»։ The New York Times։ Վերցված է սեպտեմբերի 9, 2009 
  4. «National Academy of Sciences»։ Nas.nasonline.org։ Վերցված է դեկտեմբերի 13, 2012 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]